Tôi là thực tập sinh ở tầng thấp nhất trong công ty.
Công việc mỗi ngày chỉ là bưng trà rót nước, photocopy tài liệu.
Không ai từng nhìn thẳng vào tôi, cũng chẳng ai biết tôi thông thạo nhiều ngoại ngữ.
Hôm đó, trong buổi ký kết hợp đồng, tôi cầm bình nước đi rót thêm cho từng người.
Khi đi ngang phía sau phiên dịch viên, khóe mắt tôi vô tình lướt qua màn hình của anh ta.
Bản gốc hợp đồng ghi rõ: “Mua đứt độc quyền toàn bộ bằng sáng chế công nghệ.”
Nhưng qua miệng anh ta lại biến thành: “Hai bên cùng chia sẻ một phần thành quả công nghệ.”
Một hợp đồng trị giá 130 tỷ, mỗi chữ đều như một lưỡi dao.
Tay tôi run lên, suýt làm nước đổ ra ngoài.
Giằng co ba giây, tôi đặt bình nước xuống, bước đến bên Chủ tịch.
Tôi cúi người, hạ thấp giọng nói một câu.
Chủ tịch nhìn tôi như nhìn một kẻ điên.
Còn mặt phiên dịch viên lập tức trắng bệch.
Ngày đầu tiên đến công ty, chị bên hành chính dẫn tôi vào phòng trà nước.
Chị ấy chỉ vào bình nước và cốc giấy ở góc phòng.
“Chỗ làm việc của cậu ở đây.”
Tôi ngẩn ra.
“Phòng trà nước?”
“Ừ, cậu phụ trách trà nước và photocopy tài liệu từ tầng ba đến tầng sáu.”
Chị ấy đi luôn mà không hề quay đầu.
Tôi nhìn tấm thẻ thực tập sinh trong tay.
Đến tên trên đó còn bị in sai.
“Tô Vực” bị in thành “Tô Thành”.
Không ai quan tâm.
Dù sao cũng chẳng ai để ý một người chuyên bưng trà rót nước tên là gì.
Tuần đầu tiên, tôi ghi nhớ cốc của tất cả mọi người từ tầng ba đến tầng sáu.
Phó tổng giám đốc uống trà Long Tỉnh, phải dùng trà lá rời, không được dùng trà túi lọc.
Trưởng phòng Chu bên marketing uống Americano, chỉ uống lạnh.
Người bên pháp chế uống nước lọc, nhưng cốc không được có vết nước.
Tất cả những thứ này đều là kinh nghiệm tôi học được sau khi bị mắng.
Tuần thứ hai, tôi học được cách đi sát tường ngoài hành lang.
Bởi có lần tôi cầm bình nước đi giữa hành lang, đụng phải Phó tổng giám đốc.
Một giọt nước bắn lên cổ tay áo ông ta.
Ông ta chẳng thèm nhìn tôi, chỉ nói thẳng với thư ký:
“Bộ phận hành chính tuyển người kiểu gì vậy?”
Thư ký lau tay áo cho ông ta.
Sau đó quay sang nói với tôi:
“Đi sát bên cạnh.”
Từ đó về sau, tôi luôn đi sát tường.
Rót nước thì cúi người.
Vào phòng phải gõ cửa ba lần trước.
Hạ cảm giác tồn tại xuống mức thấp nhất.
Thực tập sinh mà.
Nhịn một chút là qua thôi.
Đến tuần thứ ba, trong công ty truyền ra một tin.
Buổi ký hợp đồng với phía Đức được ấn định vào thứ Sáu.
130 tỷ.
Hợp đồng lớn nhất kể từ ngày công ty thành lập.
Tất cả mọi người đều bận tối mắt.
Bộ phận pháp chế tăng ca liên tục ba ngày.
Bộ phận marketing sửa PPT hơn chục lần.
Ngay cả lễ tân cũng thay đồng phục mới.
Còn nhiệm vụ của tôi, trưởng bộ phận hành chính đập một tờ quy trình xuống bàn tôi.
“Buổi ký kết thứ Sáu, cậu phụ trách rót thêm nước.”
“Cuộc họp có hai mươi hai người, không được để ai hết nước.”
“Nhiệt độ nước không được quá sáu mươi độ, cũng không được thấp hơn bốn mươi độ.”
“Khi rót nước không được gây tiếng động.”
“Hiểu chưa?”
Tôi gật đầu.
“Hiểu rồi.”
Chị ta bổ sung thêm một câu:
“Chỉ cần đừng làm mất mặt công ty là được.”
Thứ Sáu đến.
Phòng họp lớn tầng sáu, chiếc bàn dài hình bầu dục, hai mươi hai chiếc ghế.
Phía chúng tôi mười một người, phía Đức mười một người.
Trên bàn đặt hợp đồng, mỗi bên một bản tiếng Trung và tiếng Đức.
Màn chiếu được kéo xuống, phát video giới thiệu công ty.
Tôi đứng trong góc, tay nắm chặt bình nước inox.
Bên trong là nước lọc năm mươi lăm độ.
Trưởng bộ phận hành chính đứng ở cửa, mấp máy môi với tôi:
Đừng phát ra tiếng.
Tôi gật đầu.
Cuộc họp bắt đầu.
Chủ tịch phát biểu trước, khoảng ba phút.
Đại ý là cảm ơn sự tin tưởng của phía Đức, mong chờ hợp tác lâu dài.
Rất chính thức, rất ổn định.
Sau đó đại diện phía Đức phát biểu bằng tiếng Đức.
Phiên dịch viên ngồi ở vị trí thứ hai bên tay phải Chủ tịch.
Là người công ty đặc biệt thuê từ bên ngoài, nghe nói thuộc hàng đầu trong ngành.
Tên là Phương Húc Đông.
Hơn bốn mươi tuổi, vest thẳng thớm, kẹp cà vạt màu vàng kim.
Khi phiên dịch, giọng ông ta không lớn, nhưng cả phòng họp đều nghe thấy.
Tốc độ vừa phải.
Câu nào nối câu nấy vô cùng trôi chảy.
Tôi vừa rót nước vừa nghe.
Đại diện phía Đức nói:
“Thái độ của chúng tôi đối với điều khoản mua đứt độc quyền này rất rõ ràng.”
Phương Húc Đông lại dịch thành:
“Phía Đức có thái độ tích cực đối với điều khoản chia sẻ công nghệ.”
Bình nước trong tay tôi khựng lại.
Không ai chú ý.
Tôi tiếp tục rót nước.
Đi đến phía sau người tiếp theo.
Đại diện phía Đức lại nói thêm một câu.
Tôi nghe rất rõ.
Phương Húc Đông lại dịch.
Lần này sai lệch còn nghiêm trọng hơn.
Tay tôi bắt đầu run.
Không phải vì căng thẳng.
Mà bởi từng chữ ông ta dịch ra đều đang đẩy công ty này xuống hố.
Một hợp đồng trị giá 130 tỷ.
Mỗi từ đều là một lưỡi dao.
Tôi cầm bình nước đi ngang sau lưng phiên dịch viên Phương Húc Đông.
Khóe mắt liếc qua chiếc laptop trước mặt ông ta.
Trên màn hình, bản gốc hợp đồng ghi rõ:
“Mua đứt độc quyền toàn bộ bằng sáng chế công nghệ.”
Nhưng qua miệng ông ta lại thành:
“Hai bên cùng chia sẻ một phần thành quả công nghệ.”
Bước chân tôi dừng lại nửa giây.
Vòi bình nước lắc một cái, nước suýt đổ lên mặt bàn.
Tôi vội giữ vững.
Không ai nhìn tôi.
Chẳng ai quan tâm một thực tập sinh rót nước đang nhìn thứ gì.
Nhưng tim tôi đã đập lên tận cổ họng.
Tôi quay về góc phòng, đặt bình nước lên xe đẩy.
Ngón tay vẫn run.
Trong đầu tôi chỉ còn câu vừa rồi.
Mua đứt độc quyền toàn bộ bằng sáng chế công nghệ.
Mua đứt độc quyền.
Toàn bộ bằng sáng chế công nghệ.
Đây không phải lỗi phiên dịch.
Không một lỗi phiên dịch nào có thể biến “mua đứt độc quyền” thành “chia sẻ”.
Cũng không thể biến “toàn bộ” thành “một phần”.
Ông ta cố tình.
Phương Húc Đông đang cố tình sửa đổi điều khoản cốt lõi của hợp đồng.
Tôi hít sâu một hơi.
Tự nhủ phải bình tĩnh.
Tôi chỉ là một thực tập sinh.
Những người đang ngồi trong phòng họp này đều là cấp cao nhất của công ty.
Chủ tịch, Phó tổng giám đốc, Giám đốc pháp chế, Giám đốc kỹ thuật.
Hai mươi hai người.
Người nào cũng có trọng lượng hơn tôi.
Tôi lấy tư cách gì để lên tiếng?
Tôi dựa vào cái gì mà lên tiếng?
Một kẻ bưng trà rót nước đột nhiên nhảy ra nói phiên dịch có vấn đề?
Ai tin?
Phương Húc Đông là phiên dịch đồng thời được công ty bỏ số tiền lớn ra thuê.
Phiên dịch viên hạng vàng trong ngành.
Hồ sơ còn ghi từng làm phiên dịch hội nghị cho ba bộ ngành.
Kinh nghiệm ở đó.
Danh tiếng ở đó.
Còn tôi là gì?
Một thực tập sinh đến cái tên trên thẻ còn bị in sai.
Nhưng một khi hợp đồng được ký.
Phía Đức sẽ có quyền độc quyền đối với toàn bộ bằng sáng chế công nghệ.
Còn bên chúng tôi lại tưởng mình ký “chia sẻ một phần thành quả”.
Đến khi hợp đồng có hiệu lực rồi mới phát hiện điều khoản không khớp.
Không chỉ 130 tỷ đổ sông đổ biển, toàn bộ công nghệ cốt lõi cũng phải chắp tay dâng cho người khác.
Có kiện cũng chẳng kiện nổi.
Bởi trên hợp đồng giấy trắng mực đen ghi rõ chính là mua đứt độc quyền.
Người ký tên lại là phía chúng tôi.
Đến lúc đó nói phiên dịch có vấn đề?
Phương Húc Đông đã chạy từ lâu.
Làm được một phi vụ kiểu này, ông ta đủ ăn ba đời.
Tôi đứng trong góc, nhìn những người trong phòng họp.
Chủ tịch đang chăm chú nghe phiên dịch.
Phó tổng giám đốc gật đầu.
Giám đốc pháp chế đang xem bản tóm tắt hợp đồng bằng tiếng Trung — mà bản tóm tắt ấy cũng do đội ngũ của Phương Húc Đông chuẩn bị từ trước.
Tôi cá là bản tóm tắt đó cũng có vấn đề.
Nhưng tôi không có bằng chứng.
Tôi chỉ có đôi tai.
Cùng với tám năm học tiếng Đức, tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Nhật, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Ả Rập.
Sáu ngôn ngữ.
Hai bằng về ngôn ngữ học.
Tất cả đều ghi trong CV của tôi, nhưng HR còn chẳng buồn nhìn.
Khi phỏng vấn, họ chỉ hỏi một câu:
“Có tăng ca được không?”
Tôi nói được.
Thế là được nhận.
Bưng trà rót nước.
Photocopy tài liệu.
Không ai hỏi tôi biết làm gì.
Cũng chẳng ai muốn biết.
Cuộc họp vẫn tiếp tục.
Đại diện phía Đức mở trang thứ tư của hợp đồng.
Bắt đầu đọc một điều khoản mới.
Phương Húc Đông tiếp lời, lại dịch.
Tôi dựng tai lên nghe.
Nguyên văn phía Đức:
“Tiền phạt vi phạm hợp đồng không thấp hơn bốn mươi phần trăm tổng giá trị hợp đồng.”
Phương Húc Đông dịch:
“Tiền phạt vi phạm sẽ được hai bên thương lượng riêng theo thông lệ ngành.”
Móng tay tôi bấm sâu vào lòng bàn tay.
Bốn mươi phần trăm.
52 tỷ tiền phạt vi phạm.
Ông ta dịch biến mất luôn.
Điều đó có nghĩa, nếu phía chúng tôi ký tên rồi sau này phát hiện vấn đề muốn hủy hợp đồng.
Hoặc bồi thường 52 tỷ.
Hoặc cắn răng chịu trận.
Mà Chủ tịch của chúng tôi lúc này vẫn đang gật đầu.
Bởi trong phiên bản ông ấy nghe được, khoản tiền phạt này căn bản không tồn tại.
Tôi không thể đứng yên nữa.
Bình nước trên xe đẩy vẫn còn bốc hơi.
Trong tay tôi là hai cốc nước cuối cùng, vốn phải mang sang phía Đức.
Nhưng chân tôi lại bước về hướng khác.
Tôi đặt cốc xuống.
Đi sang đầu bên kia của bàn họp.
Trưởng bộ phận hành chính đứng ở cửa, thấy tôi rời khỏi xe đẩy thì lập tức biến sắc.
Chị ta liên tục ra hiệu bằng mắt.
Ý rất rõ ràng:
Cậu đang làm gì vậy? Quay về!
Tôi không dừng.
Từng bước một.
Đi đến phía sau Chủ tịch.
Tôi cúi người xuống.
Tất cả mọi người đều nhìn tôi.
Một thực tập sinh chuyên rót nước lại đi tới bên cạnh Chủ tịch.
Xét về lễ nghi, đây là hành động cực kỳ thất thố.
Phó tổng giám đốc cau mày.
Giám đốc pháp chế đặt bản tóm tắt trong tay xuống.
Ngay cả phía Đức cũng có người nhìn tôi.
Tôi mặc kệ.
Tôi ghé sát tai Chủ tịch.
Hạ thấp giọng, nói một câu.
“Chủ tịch, phiên dịch mà ông thuê có vấn đề.”
Chủ tịch quay đầu.
Ánh mắt nhìn tôi như nhìn một kẻ điên.
Ba giây.
Năm giây.
Ông không nói gì.
Nhưng tay đã rời khỏi hợp đồng.
Còn Phương Húc Đông —
Ông ta ngồi cách đó ba mét.
Tôi không biết ông ta có nghe thấy tôi nói gì hay không.
Nhưng chắc chắn ông ta nhìn thấy phản ứng của Chủ tịch.
Bởi ông ta quay đầu.
Nhìn chằm chằm vào tôi.
Máu trên mặt từng chút từng chút rút sạch.
Không khí trong phòng họp như đóng băng.
Tất cả mọi người đều nhìn tôi.
Chủ tịch không nói gì, nhưng tay đã rời khỏi hợp đồng.
Chiếc bút ký cũng được ông đặt trở lại bàn.
Phương Húc Đông là người phản ứng đầu tiên.
Ông ta hắng giọng.
“Chủ tịch, cuộc họp vẫn đang diễn ra. Vị… đồng nghiệp này có phải đứng nhầm chỗ rồi không?”
Ông ta nhìn tôi, mỉm cười.
Nụ cười rất lịch sự.
Giọng nói cũng rất ôn hòa.
Nhưng ánh mắt lạnh như băng.
Trưởng bộ phận hành chính lao từ cửa vào, túm lấy cánh tay tôi.
“Tô Thành! Cậu điên rồi à? Mau quay lại!”
Chị ta vẫn gọi cái tên bị in sai của tôi.
Tôi không nhúc nhích.
Cuối cùng Chủ tịch cũng lên tiếng.
Ông không nhìn tôi.
Ông nhìn Phương Húc Đông.
“Ông Phương, câu vừa rồi ông dịch lại một lần nữa.”
Phương Húc Đông sững lại nửa giây.
Chỉ nửa giây.
Sau đó ông ta nâng cốc nước lên uống một ngụm.
Đặt xuống, cười.
“Chủ tịch, ý của đại diện phía Đức vừa rồi là hai bên cùng chia sẻ một phần thành quả công nghệ…”
“Không.”
Tôi lên tiếng.
Tất cả ánh mắt đồng loạt đổ dồn về phía tôi.
Của Phó tổng giám đốc, Giám đốc pháp chế, Giám đốc kỹ thuật, trưởng bộ phận hành chính.

