Con trai gọi điện thoại đến.

“Mẹ, hôm nay con và Hiểu Đình có tiệc, mẹ đi đón Lạc Lạc tan học nhé.”

Tôi đang ở trong phòng sách sắp xếp lại hồ sơ bệnh án trước khi nghỉ hưu.

“Xin lỗi, hôm nay mẹ có việc rồi.”

Đầu dây bên kia im lặng hai giây.

“Mẹ, chỉ một lần thôi mà, dù sao mẹ cũng đâu có việc gì.”

Tôi đặt cây bút trong tay xuống.

“Mẹ nhớ con từng nói, bảo mẹ sau khi nghỉ hưu thì bớt làm phiền gia đình các con lại.”

“Thế thì khác.”

“Khác ở chỗ nào?”

Giọng con trai có chút mất kiên nhẫn: “Mẹ, sao mẹ lại tính toán như vậy? Lạc Lạc là cháu nội ruột của mẹ mà.”

Tôi mở WeChat, tìm lại lịch sử trò chuyện từ sáu tháng trước.

Chụp màn hình rồi gửi qua.

Trên đó viết rành rành những lời nó nói: “Mẹ, mẹ nghỉ hưu rồi thì cứ nghỉ ngơi cho khỏe, đừng có suốt ngày chạy sang nhà bọn con nữa, con và Hiểu Đình cần không gian riêng.”

“Con xem, mẹ chỉ làm theo yêu cầu của con thôi.”

Điện thoại cúp máy.

Ba phút sau, trên WeChat nhảy ra một tràng tin nhắn thoại dài.

Tôi không bấm nghe.

Tin nhắn của con dâu Hiểu Đình ngay lập tức gửi tới.

“Mẹ, mẹ làm vậy có thích hợp không? Lạc Lạc là đứa cháu nội duy nhất của mẹ đấy.”

Tôi trả lời: “Mẹ biết.”

“Vậy sao mẹ không giúp?”

“Vì mẹ không muốn làm phiền gia đình các con.”

Đối phương bắt đầu gõ chữ, hiển thị rất lâu.

Cuối cùng gửi đến một câu: “Mẹ đúng là càng già càng ích kỷ.”

Tôi tắt điện thoại, tiếp tục sắp xếp tài liệu.

Những bệnh án này là bản ghi chép lại sự nghiệp làm bác sĩ trưởng khoa suốt ba mươi năm của tôi.

Mỗi một bản đều đại diện cho một sinh mạng được cứu sống.

So với những thứ đó, sự chỉ trích của con trai chẳng đáng để bận tâm.

Bảy giờ tối, chuông cửa reo.

Tôi nhìn qua lỗ nhìn trên cửa thấy gia đình ba người của con trai.

Lạc Lạc ôm cặp sách, khuôn mặt nhỏ nhắn đỏ bừng.

Tôi mở cửa.

“Bà nội!”

Lạc Lạc lao tới.

Tôi xoa đầu thằng bé: “Bị sốt rồi à?”

Hiểu Đình lập tức kéo đứa trẻ lại.

“Sốt cũng không phiền mẹ bận tâm.”

Con trai sầm mặt: “Mẹ, hôm nay chúng con đến đây để nói cho rõ ràng.”

“Nói cái gì?”

“Nửa năm nay rốt cuộc mẹ có ý gì?”

Tôi tránh đường cho họ vào cửa.

“Vào trong rồi nói.”

Trong phòng khách, gia đình ba người ngồi trên sô pha.

Tôi rót cho Lạc Lạc một cốc nước ấm.

“Uống chút nước đi, cho hạ sốt.”

Hiểu Đình đẩy cốc nước ra.

“Mẹ, mẹ đừng giả làm người tốt nữa.”

Tôi ngồi xuống chiếc sô pha đơn.

“Các con muốn nói gì, bây giờ có thể nói rồi.”

Con trai hít sâu một hơi.

“Mẹ, con thừa nhận sáu tháng trước con nói những lời đó có hơi nặng.”

“Nhưng mẹ cũng không thể thực sự bỏ mặc bọn con chứ.”

Tôi nhìn nó.

“Mẹ không bỏ mặc. Mẹ chỉ làm theo yêu cầu của con, không làm phiền các con.”

“Thế thì khác!”

Hiểu Đình không nhịn được nữa.

“Mẹ là người lớn, thỉnh thoảng bọn con cần mẹ giúp đỡ, đây không phải là chuyện đương nhiên sao?”

“Đương nhiên?”

Tôi lặp lại từ này.

“Vậy khi mẹ cần các con, các con ở đâu?”

Hiểu Đình sửng sốt một chút.

“Mẹ cần cái gì? Không phải mẹ chẳng thiếu gì sao?”

Tôi không đáp lời.

Con trai dịu giọng lại.

“Mẹ, mẹ sống một mình cũng buồn chán, năng sang nhà bọn con thăm cháu, không phải tốt hơn sao?”

“Sáu tháng trước con đâu có nói như vậy.”

“Mẹ!”

Con trai vỗ xuống sô pha.

“Rốt cuộc mẹ muốn thế nào?”

Lạc Lạc bị dọa sợ, khóc thút thít.

Tôi đứng dậy.

“Đứa trẻ sốt sắp đến ba mươi chín độ rồi, đừng tốn thời gian ở đây nữa.”

“Mau đưa đi bệnh viện đi.”

Hiểu Đình không phục.

“Sao mẹ biết là ba mươi chín độ?”

“Mẹ là bác sĩ.”

Tôi quay người đi vào phòng sách.

Phía sau vang lên tiếng ho của Lạc Lạc.

Rất nhanh, gia đình ba người vội vã rời đi.

Tôi ngồi lại vào bàn làm việc.

Trên điện thoại có tin nhắn đồng nghiệp gửi tới.

“Giáo sư Lâm, hội nghị học thuật tháng sau, cô vẫn là diễn giả chính chứ ạ?”

Tôi trả lời: “Chắc chắn rồi.”

Tắt điện thoại, tôi nhìn màn đêm ngoài cửa sổ.

Lúc con trai cần tôi, tôi là bà nội ruột.

Lúc không cần tôi, tôi liền trở thành người ngoài quấy rầy cuộc sống của họ.

Hai thân phận này cứ chuyển đổi qua lại, tôi thật sự không theo kịp.

Không phải là để bụng.

Mà là thực sự sợ bản thân lại không biết phép tắc.

Sáng hôm sau, ban quản lý tòa nhà gọi điện đến.

“Bác sĩ Lâm, bưu kiện của cô đến rồi.”

Tôi xuống nhà lấy đồ.

Là thư mời thuyết giảng do trường y gửi tới.

Phong bì ép kim bọc ngoài rất trang trọng.

Trên đường về nhà, đụng mặt dì Trương ở cùng tòa nhà.

“Ô hay, bác sĩ Lâm, lại có diễn thuyết à?”

Tôi cười cười.

“Nghỉ hưu rồi cũng không nhàn rỗi được.”

“Đâu có như con trai cô nói, cô nên ở nhà hưởng phúc mới phải.”

Dì Trương hạ thấp giọng.

“Tối qua tôi nghe thấy nhà cô cãi nhau à?”

“Không có gì, mâu thuẫn nhỏ thôi.”

“Haizz, thanh niên thời nay mà.”

Dì Trương lắc đầu.

“Thằng con trai đó của cô, từ nhỏ được cô nuôi ăn học đến lớn, sao ngược lại còn không thân thiết bằng người ngoài vậy?”

Tôi không đáp lời.

Câu hỏi này, tôi cũng muốn biết câu trả lời.

Về đến nhà, điện thoại reo.

Là con trai.

“Mẹ, tối qua Lạc Lạc quả thật sốt ba mươi chín độ hai.”

“Ừ.”

“Sao mẹ sờ một cái là biết vậy?”

“Ba mươi năm làm bác sĩ trưởng khoa, chút bản lĩnh này vẫn phải có chứ.”

Đầu dây bên kia im lặng vài giây.

“Mẹ, cảm ơn mẹ đã nhắc nhở.”

“Chuyện nên làm thôi.”

Tôi chuẩn bị cúp máy.

“Mẹ, đợi một chút.”

“Còn chuyện gì sao?”

Con trai do dự một lát.

“Cuối tuần sau là sinh nhật Lạc Lạc, mẹ có đến không?”

“Các con có cần mẹ đến không?”

“Mẹ, mẹ nói thế là có ý gì?”

Tôi nhìn tấm thư mời trong tay.

“Ý của mẹ là, nếu mẹ đến, liệu có lại làm phiền gia đình các con không?”

“Mẹ!”

Giọng con trai cất cao.

“Mẹ có thể đừng lúc nào cũng lấy câu nói đó ra được không?”

“Vậy con có thể cho mẹ biết, rốt cuộc mẹ nên làm thế nào không?”

“Mẹ cứ bình thường một chút không được sao?”

Tôi bật cười.

“Thế nào gọi là bình thường?”

“Lúc con cần thì mẹ xuất hiện, lúc không cần thì mẹ biến mất, đây là bình thường mà con nói đấy à?”

Điện thoại cúp máy.

Tôi đặt tấm thư mời lên bàn làm việc.

Bên cạnh là sổ hưu trí, cùng những bằng khen vinh dự suốt ba mươi năm.

Bác sĩ xuất sắc cấp tỉnh.

Chiến sĩ thi đua cấp thành phố.

Giải thưởng thành tựu trọn đời của bệnh viện.

Những thứ này, con trai chưa từng xem qua.

Nó chỉ biết tôi là một bà lão đã nghỉ hưu.

Mỗi tháng lương hưu hơn mười nghìn tệ, nên giúp nó chăm sóc con cái.

Buổi chiều, tôi đến bệnh viện.

Các đồng nghiệp cũ vẫn đang bận rộn làm việc.

“Giáo sư Lâm!”

Bác sĩ Vương trẻ tuổi nhìn thấy tôi, lập tức tiến đến đón chào.

“Hôm nay sao cô lại có thời gian rảnh qua đây thế ạ?”

“Đến lấy chút tài liệu.”

“Văn phòng của cô vẫn luôn được giữ lại cho cô đấy ạ.”

Tôi mỉm cười.

“Tôi nghỉ hưu rồi, làm gì còn văn phòng nào nữa.”

“Thế thì khác.”

Viện trưởng từ đầu hành lang bước tới.

“Giáo sư Lâm, văn phòng của cô sẽ mãi mãi được giữ lại cho cô.”

“Bất cứ lúc nào cô muốn quay lại hướng dẫn sinh viên, chúng tôi luôn sẵn sàng chào đón.”

Tôi lắc đầu.

“Có tuổi rồi, hướng dẫn không nổi nữa.”

“Cô mới ngoài sáu mươi, đang đúng độ tuổi kinh nghiệm phong phú nhất.”

Viện trưởng nghiêm túc nói.

“Hội nghị học thuật tháng sau, cô nhất định phải đến nhé.”

“Tôi sẽ đi.”

Lúc rời khỏi bệnh viện, tôi đứng ở cổng một lát.

Nơi này là nơi tôi đã làm việc suốt ba mươi năm.

Biết bao đêm khuya, tôi giành giật mạng sống trên bàn mổ.

Biết bao lần, người nhà bệnh nhân nắm chặt tay tôi nói lời cảm ơn.

Vào những lúc đó, không ai thấy tôi là gánh nặng.

Không ai thấy tôi làm phiền họ.

Điện thoại lại reo.

Là Hiểu Đình.

“Mẹ, tiệc sinh nhật của Lạc Lạc, bọn con đã đặt nhà hàng rồi.”

“Nếu mẹ đến, con sẽ chừa cho mẹ một chỗ.”

Tôi không trả lời ngay.

“Mẹ? Mẹ có nghe thấy không?”

“Nghe thấy rồi.”

“Vậy mẹ có đến không?”

“Để mẹ suy nghĩ đã.”

Giọng Hiểu Đình thay đổi.

“Mẹ, mẹ có ý gì? Sinh nhật cháu nội ruột, mẹ còn phải suy nghĩ?”

“Đúng, mẹ phải suy nghĩ.”

“Suy nghĩ cái gì?”

“Suy nghĩ xem nếu mẹ đến, có làm phiền gia đình các con không.”

Hiểu Đình cười lạnh trong điện thoại.

“Mẹ, mẹ đúng là mang thù thật đấy nhỉ?”

“Không phải mang thù.”

Tôi nhìn mấy chữ lớn trên cổng bệnh viện.

“Là do mẹ thực sự không muốn phạm sai lầm nữa.”

“Lỗi gì?”

“Lỗi không hiểu phép tắc.”

Tôi cúp điện thoại.

Trên đường về nhà, tôi nhận được một cuộc gọi từ số lạ.

“Xin hỏi có phải giáo sư Lâm không ạ?”

“Là tôi.”

“Chào cô, tôi là biên tập viên của tòa soạn tạp chí 《Tiền Y tế》.”

“Chúng tôi muốn mời cô viết một bài về kinh nghiệm lâm sàng.”

Tôi dừng bước.

“Chủ đề gì?”

“Chẩn đoán sớm và phòng ngừa các bệnh ở người cao tuổi.”

“Chủ đề này tôi có thể viết.”

“Tuyệt quá! Nhuận bút là năm nghìn tệ.”

Tôi mỉm cười.

Không phải vì tiền.

Mà vì trên thế giới này, vẫn có người công nhận giá trị của tôi.

Không phải vì tôi là mẹ của ai, là bà nội của ai.

Mà bởi vì tôi chính là tôi.

Về đến nhà, tôi mở máy tính lên, bắt đầu viết bài.

Trời tối, tôi mới dừng lại.

Trên điện thoại có bảy tám cuộc gọi nhỡ.

Đều là con trai gọi tới.

Còn có thêm mấy tin nhắn WeChat.

“Mẹ, rốt cuộc mẹ có đi hay không? Cho một lời chắc chắn đi.”

“Mẹ, Hiểu Đình nói mẹ lại cúp điện thoại của cô ấy rồi.”

“Mẹ, mẹ trả lời tin nhắn được không?”

Tôi nhắn lại một câu.

“Mẹ không đi nữa, không muốn làm phiền gia đình các con.”

Gửi đi.

Vài giây sau, điện thoại của con trai gọi đến.

“Mẹ, mẹ thực sự không tới sao?”

“Đúng.”

“Tại sao?”

“Không phải con đã bảo mẹ bớt làm phiền các con sao?”

“Mẹ, chuyện đó đã trôi qua nửa năm rồi!”

Tôi tựa lưng vào ghế.

“Đúng vậy, trôi qua nửa năm rồi.”

“Nửa năm nay, các con sống rất tốt, không phải sao?”

Con trai không nói năng gì nữa.

“Thế nên, tiếp tục duy trì như vậy là được.”

Tôi cúp điện thoại.

Chuyển điện thoại sang chế độ im lặng.

Tiếp tục viết bài.

Bóng đêm ngoài cửa sổ rất đỗi thâm trầm.

Nhưng lòng tôi, lại bình yên hơn bao giờ hết.

Ngày thứ ba, tôi đến trường đại học.

Các giáo sư già của trường y đã mời tôi tham gia một buổi hội thảo.

Trong phòng họp, đều là những gương mặt quen thuộc.

“Giáo sư Lâm, lâu rồi không gặp!”

Những người bạn học cũ xúm lại.

“Sau khi nghỉ hưu sức khỏe vẫn tốt chứ?”

“Rất tốt.”

“Nghe nói cô vẫn đang viết luận văn?”

“Viết một chút, không muốn bỏ phí.”

Mọi người trò chuyện rất tâm đầu ý hợp.

Không ai hỏi tôi chăm cháu như thế nào.

Không ai nói tôi nghỉ hưu rồi thì nên ở nhà hưởng phúc.

Tất cả mọi người đều đang thảo luận học thuật, thảo luận bệnh án.

Tôi là giáo sư Lâm.

Không phải mẹ của ai, bà nội của ai.

Buổi hội thảo kết thúc, viện trưởng gọi tôi ra một góc.

“Giáo sư Lâm, có một dự án muốn mời cô đứng tên hướng dẫn.”

“Dự án gì?”

“Nghiên cứu đề tài lão khoa, đã xin được quỹ tài trợ cấp tỉnh.”

Tôi có chút bất ngờ.

“Tôi nghỉ hưu rồi.”

“Nghỉ hưu không có nghĩa là năng lực nghỉ hưu.”

Viện trưởng nghiêm túc nói.

“Dự án này cần một chuyên gia có kinh nghiệm lâm sàng như cô.”

Tôi suy nghĩ một chút.

“Tôi có thể thử.”

“Tuyệt quá!”

Viện trưởng nắm lấy tay tôi.

“Kinh phí rất dồi dào, cô cứ yên tâm làm nghiên cứu.”

Lúc rời khỏi trường, tôi nhận được tin nhắn WeChat của con trai.

“Mẹ, tiệc sinh nhật của Lạc Lạc đổi sang tổ chức ở nhà rồi.”

“Mẹ nhất định phải đến nhé.”

Tôi không trả lời.

Trên đường bắt taxi về nhà, bác tài xế rất hay chuyện.

“Chị ơi, chị là bác sĩ à?”