Chương 1

Ngày tôi trúng số, tôi không nói cho bất kỳ ai biết.

Tôi chỉ mua cho con gái một chiếc điện thoại mới giá hai mươi nghìn tệ.

Con bé vui đến phát điên, ôm lấy tôi cười: “Mẹ đúng là tuyệt nhất!”

Tôi cũng thật sự tin như vậy.

Dù sao suốt ba mươi năm qua, tôi trả tiền nhà, chăm lo gia đình, chăm sóc mẹ chồng bị liệt của Tần Minh Viễn.

Con gái muốn gì, tôi chưa từng nói một chữ “không”.

Lúc nó đưa chiếc điện thoại cũ cho tôi, màn hình vẫn còn sáng.

Tấm ảnh đầu tiên trong album là một bức ảnh gia đình.

Tần Minh Viễn đứng cạnh Bạch Nhã Lan. Con gái tựa vào lòng bà ta.

Dòng chữ bên dưới ghi: 【Gia đình ba người chúng ta sẽ mãi mãi hạnh phúc.】

Bạch Nhã Lan… Là cô bạn thân mà ba mươi năm trước tôi đã tuyệt giao vì Tần Minh Viễn.

Đúng lúc ấy điện thoại đột nhiên đổ chuông.

Ghi chú hiện lên: 【Mẹ Bạch】

Bà ta nói: “Con gái à, tối nay đừng quên nhé, hôm nay là kỷ niệm ba mươi năm yêu nhau của mẹ và ba con đấy.”

Bên cạnh còn vang lên giọng Tần Minh Viễn: “Đừng để mẹ con biết, bà ấy nhỏ mọn lắm.”

Tôi bình tĩnh cúp máy rồi xóa lịch sử cuộc gọi.

Con gái lao ra giật điện thoại lại, nhưng lúc đó tôi đã mở giao diện hệ thống lên rồi.

Thì ra… Cái gia đình mà tôi gìn giữ suốt ba mươi năm nay, từ lâu đã không còn chỗ cho tôi nữa.

…

“Mẹ… vừa rồi mẹ thấy gì rồi?”

Tần Niệm siết chặt chiếc điện thoại cũ, giọng đầy căng thẳng.

Tôi ngẩng đầu nhìn con bé: “Điện thoại bị lag, mẹ bấm nhầm thôi.”

“Bấm nhầm mà vào tận giao diện hệ thống à?”

“Mẹ không biết dùng mấy thứ này.”

“Mẹ đừng giả vờ nữa.” Con bé giật lại điện thoại rồi vội vàng kiểm tra: “Lịch sử cuộc gọi đâu rồi?”

“Bọn bán bảo hiểm gọi, mẹ xóa rồi.”

Tần Niệm nhìn tôi chằm chằm. Trong mắt nó không còn vẻ làm nũng ngày trước, chỉ còn đề phòng: “Sau này mẹ đừng tự tiện nghe điện thoại của con nữa.”

“Là điện thoại con đưa cho mẹ mà.”

“Thì đó vẫn là quyền riêng tư của con.”

Tôi đẩy hộp điện thoại mới về phía nó: “Chẳng phải con thích màu này sao?”

Nó khựng lại một giây rồi lập tức ôm chặt lấy hộp máy: “Mẹ đã tặng con rồi thì không được đổi ý đâu nhé?”

Tôi nhìn nó: “Mẹ từng đổi ý chuyện gì chưa?”

Nó thở phào, lại đổi sang vẻ mặt tủi thân: “Con không cố ý quát mẹ đâu, chỉ là sợ mẹ lỡ xóa dữ liệu thôi.”

Đúng lúc đó tiếng mở khóa cửa vang lên.

Tần Minh Viễn xách túi đồ ăn bước vào. Tần Niệm lập tức mách lẻo: “Ba, mẹ vừa nãy lén xem điện thoại của con.”

Tần Minh Viễn run tay, túi thức ăn suýt rơi xuống đất.

“Kiến Thanh, em xem điện thoại của con làm gì?”

“Con bé đưa cho em.”

“Đưa thì cũng không được xem. Con lớn rồi, phải có ranh giới chứ.”

Tôi gật đầu: “Đúng, ranh giới của em kém quá.”

Tần Minh Viễn nghe ra sự khác thường: “Có phải em nhìn thấy gì rồi không?”

Tần Niệm vội nói: “Mẹ bảo không thấy gì cả.”

“Nhưng lịch sử cuộc gọi bị xóa rồi.”

Tần Minh Viễn nhìn tôi: “Em xóa à?”

“Em làm gì biết dùng đồng bộ đám mây.”

Tần Niệm rõ ràng thở phào nhẹ nhõm. Nhưng Tần Minh Viễn thì không. Anh ta biết tôi không ngốc, chỉ là anh ta đã quen với việc tôi không bao giờ gặng hỏi.

Anh ta bảo Tần Niệm đi rửa hoa quả, rồi ngồi xuống đối diện tôi.

“Kiến Thanh, có phải em thấy khó chịu trong người không? Niệm Niệm chưa cảm ơn em đàng hoàng à?”

“Không, con bé ôm em rồi.”

Tần Minh Viễn cười: “Niệm Niệm thương em nhất đấy, chỉ là nó cứng miệng thôi.”

“Cứng miệng đến mức lưu số điện thoại người khác là ‘Mẹ’, cũng là do cứng miệng sao?”

Trong nhà bỗng chốc im phăng phắc.

Từ bếp vang lên tiếng dao gọt hoa quả rơi loảng xoảng. Tần Niệm lao ra: “Mẹ, cuối cùng mẹ vẫn nhìn thấy!”

Tôi nhìn Tần Minh Viễn: “Em không được phép nhìn thấy à?”

Mắt Tần Niệm đỏ hoe: “Mẹ Bạch đối xử với con cũng rất tốt, dì ấy chăm sóc con ngần ấy năm, con gọi một tiếng ‘Mẹ’ thì có làm sao?”

“Ngần ấy năm?”

Tần Minh Viễn khẽ quát: “Niệm Niệm.”

Nhưng Tần Niệm đỏ mắt gào lên: “Vốn dĩ là thế mà! Dì ấy còn biết quan tâm người khác hơn mẹ.”

Tôi hỏi: “Mẹ không quan tâm con ở chỗ nào?”

“Mẹ chỉ biết đưa tiền.” Trong lòng nó vẫn đang ôm khư khư chiếc điện thoại mới giá hai mươi nghìn tệ.

Tôi khẽ cười: “Tiền không tốt sao?”

“Mẹ, mẹ đừng có thực dụng như thế.”

Tần Minh Viễn chắn trước mặt nó: “Kiến Thanh, Nhã Lan chỉ giống như một người trưởng bối thôi.”

“Giống một người trưởng bối.” Tôi tắt màn hình điện thoại. Bức ảnh gia đình ba người đó vẫn nằm trong album của tôi.

Tôi hỏi: “Tối nay hai cha con đi đâu?”

Tần Niệm nói: “Họp lớp.”

Tần Minh Viễn đồng thời lên tiếng: “Anh đưa mẹ đi tái khám.”

Cả hai cùng lúc im bặt.

Tôi lên tiếng dọn dẹp tàn cuộc: “Bận rộn thật.”

Tần Niệm cuống cuồng: “Mẹ, rốt cuộc mẹ muốn gì?”

“Không muốn gì cả.” Tôi cầm lấy chìa khóa xe.

Tần Minh Viễn kéo tôi lại: “Tối nay ăn cơm ở nhà.”

“Không phải đi tái khám à?”

Anh ta cứng đờ. Tần Niệm cười lạnh: “Mẹ thích làm loạn thì cứ làm, cùng lắm con không về nữa.”

Tôi nhìn nó: “Con đi đâu?”

Nó hếch cằm: “Đến cái nơi thực sự cho con cảm giác là một gia đình.”

Câu nói ấy thốt ra, còn sắc hơn cả dao cứa.

Tần Minh Viễn lập tức kéo nó lại: “Đừng nói nữa.”

Tôi bước ra đến cửa: “Tối nay hai người cứ đi đi. Hóa đơn mua điện thoại mẹ vẫn giữ.”

Tần Niệm lập tức cảnh giác: “Mẹ muốn trả lại à?”

“Không.” Tôi nhìn chiếc hộp trong lòng nó, “Mẹ chỉ muốn xem, đứa con gái mua bằng hai mươi nghìn tệ, còn có thể gọi mẹ được mấy tiếng mẹ.”

Nước mắt nó rơi xuống. Tần Minh Viễn ôm lấy nó: “Kiến Thanh, em quá đáng rồi đấy.”

Cửa đóng lại.

Tôi đứng ở sảnh thang máy, tay không hề run. Tin nhắn trúng thưởng vẫn nằm trong điện thoại. Năm mươi triệu tệ. Vốn dĩ tôi định ngày mai sẽ đưa Tần Minh Viễn đi xem biệt thự, đổi xe mới cho Tần Niệm. Nhưng bây giờ, tôi nhắn tin cho anh Triệu chủ tiệm vé số: “Chuyện trúng thưởng, tạm thời đừng cho ai biết.”

Anh Triệu trả lời rất nhanh: “Chị Lâm cứ yên tâm.”

Cửa thang máy mở, chị Vương hàng xóm đang đứng bên trong. Chị ấy cười hỏi: “Cô Lâm, tối nay cũng đi dự tiệc kỷ niệm của thầy Tần à?”

Tôi nhìn chị ấy: “Tiệc kỷ niệm gì cơ?”

Chị Vương sững sờ: “Cô không biết à? Cậu ấy đăng WeChat rồi, ‘chân ái ba mươi năm, bữa tiệc gia đình muộn màng’, còn bảo tối nay sẽ nhận người thân nữa.”

Tôi chợt hiểu ra. Họ không phải sợ tôi biết. Họ đang chuẩn bị chính thức mời tôi ra khỏi cái gia đình này.

Chương 2

Trước cửa nhà hàng, anh Triệu kéo sụp vành mũ: “Chị Lâm, chị thật sự không vào à?”

“Anh cứ về trước đi.”

“Vé số tôi khóa trong két sắt rồi, chồng chị có hỏi, tôi sẽ bảo chị chỉ mua mười tệ thôi.”

Tôi gật đầu: “Cảm ơn anh.”

Anh Triệu thở dài: “Con người đến cái tuổi này, tiền bạc còn đáng tin hơn con người.”

Trước đây tôi không tin. Bây giờ thì tin rồi.

Điện thoại rung lên. Tần Niệm nhắn tin đến: “Mẹ, mẹ đừng đến làm loạn, tối nay rất quan trọng với ba.”

Tôi nhắn lại: “Quan trọng chuyện gì?”

Nó nhanh chóng trả lời: “Ba đã chịu khổ ba mươi năm nay rồi, nếu mẹ thật sự yêu ba, thì hãy cho ba chút tự do.”

Khoản vay mua nhà ba mươi năm là do tôi trả. Bà nội nó nằm liệt mười lăm năm, là tôi nửa đêm dậy thay ga trải giường. Tần Minh Viễn bảo nhà cần yên tĩnh, tôi xem tivi cũng phải đeo tai nghe.

Hóa ra đây gọi là mất tự do.

Tôi bước vào nhà hàng. Phục vụ hỏi: “Chị có đặt bàn trước không ạ?”

“Tầng hai, sảnh Lan Viễn.”

Phục vụ cười: “Chị cũng là người nhà của cô Bạch đúng không ạ?”

Tôi đáp: “Coi là vậy.”

Cửa phòng bao không đóng kín. Giọng của Bạch Nhã Lan vọng ra.

“Hôm nay không phải dịp gì lớn lao, chỉ là muốn bù đắp những nghi thức mà những năm qua tôi nợ Minh Viễn và Niệm Niệm.”

Có người hùa theo: “Giám đốc Bạch, đây coi như là đám cưới muộn màng sao?”

Bạch Nhã Lan cười: “Đừng nói lung tung, Minh Viễn đã có gia đình rồi, tôi tôn trọng anh ấy.”

Tần Minh Viễn khẽ nói: “Nhã Lan, em đừng lúc nào cũng nghĩ cho anh.”

Tần Niệm nâng ly: “Mẹ Bạch, con kính mẹ.”

Bạch Nhã Lan dịu dàng nói: “Con gái, uống chậm thôi.”

“Không sao, con vui mà.”

“Mẹ ruột con mà biết lại mắng con bây giờ.”

Tần Niệm khẽ hừ một tiếng: “Mẹ con chỉ biết làm mất hứng.”

Máy chiếu trên tường đang bật. Tiêu đề là: Ba mươi năm gia đình Lan Viễn.

Bức thứ nhất, Tần Minh Viễn thời trẻ tựa vào vai Bạch Nhã Lan.

Bức thứ hai, Tần Niệm đầy tháng, Bạch Nhã Lan đang bế nó.

Bức thứ ba, là cảnh tôi ngủ gục ngoài hành lang bệnh viện.

Bên dưới kèm dòng chữ: “Có những người phụ trách cuộc sống sinh hoạt, có những người phụ trách nuôi dưỡng tâm hồn.”

Cả phòng cười rộ lên.

Tôi nhớ lại ngày hôm đó. Mẹ chồng bị đột quỵ, Tần Niệm sốt cao. Tôi đã thức trắng ba đêm. Hóa ra có người phụ trách ghi lại kỷ niệm. Nhưng chỉ ghi lại sự thảm hại của tôi.

Phục vụ bưng thức ăn đi tới: “Chị ơi, sao chị không vào trong?”

Bên trong im bặt trong một khoảnh khắc. Tần Niệm là người đầu tiên nhìn thấy tôi: “Mẹ?”

Tất cả mọi người ngoảnh lại.

Bạch Nhã Lan đứng lên, chống cây gậy gỗ mun, trên ngực cài bông hồng: “Kiến Thanh, cô đến rồi.”

Tần Minh Viễn cũng đứng dậy: “Sao em lại đến đây?”

Tôi nhìn anh ta: “Không phải tiệc gia đình sao?”

Tần Niệm lao tới hạ thấp giọng: “Mẹ, mẹ đừng làm loạn được không?”

“Mẹ đã nói câu nào chưa?”

“Mẹ đứng đây thôi cũng là làm loạn rồi.”

Bạch Nhã Lan bước tới: “Niệm Niệm, đừng nói chuyện với mẹ con như vậy.” Cô ta nhìn tôi, giọng điệu như đang ban ơn: “Kiến Thanh, đã đến rồi thì ngồi xuống cùng ăn đi. Hôm nay vốn dĩ cũng nên có cô.”

Tôi nhìn về phía bàn tiệc chính. Bạch Nhã Lan, Tần Minh Viễn, Tần Niệm. Ba cái ghế.

“Tôi ngồi đâu?”

Tần Niệm cắn răng: “Kê tạm thêm một cái ghế chẳng phải là được rồi sao?”

“Gia đình của tôi, mà tôi phải ngồi ghế kê tạm?”

Cả phòng bao cứng đờ.

Tần Minh Viễn khẽ nói: “Kiến Thanh, về nhà rồi nói.”

“Đăng cả lên WeChat rồi, về nhà nói thế nào?”

Mặt anh ta trắng bệch.

Bạch Nhã Lan thở dài: “Kiến Thanh, cô vẫn cứ như vậy, chuyện bé xé ra to. Hôm nay chỉ là kỷ niệm ba mươi năm tôi và Minh Viễn quen biết nhau, không phải muốn cướp đoạt thứ gì của cô.”

Tôi hỏi: “Cô còn muốn cướp cái gì nữa?”

Ánh mắt cô ta chìm xuống: “Tôi và Minh Viễn hoàn toàn trong sạch.”

Tôi gật đầu: “Trong sạch đến mức con gái tôi gọi cô là mẹ, trong sạch đến mức album ảnh ghi gia đình ba người, trong sạch đến mức tôi trở thành ‘kẻ phụ trách cuộc sống sinh hoạt’.”

Tần Niệm gào lên: “Mẹ đủ chưa! Mẹ cứ phải bức chết ba mới vừa lòng sao?”

Tất cả mọi người nhìn tôi, như nhìn một kẻ sát nhân.

Bạch Nhã Lan đỏ hoe mắt: “Kiến Thanh, năm xưa cô làm hỏng chân tôi, tôi chưa từng trách cô. Bây giờ tôi chỉ muốn mang đến cho hai ba con họ một chút ấm áp, cô cũng muốn cướp đi sao?”

Tần Niệm khóc nấc: “Mẹ, mẹ xin lỗi Mẹ Bạch đi.”

Tôi nhìn nó: “Con nói gì?”

“Những năm qua dì ấy thật sự không dễ dàng gì.”

“Vậy mẹ dễ dàng sao?”

Nó lảng tránh ánh mắt tôi: “Ít ra mẹ còn có một gia đình.”

Tôi quay người định bước đi.

Bạch Nhã Lan lại nói: “Kiến Thanh, làm người phải rộng lượng một chút. Sau này cô vẫn là mẹ của Niệm Niệm, tôi sẽ không tranh giành danh phận với cô.” Tôi dừng bước. Cô ta nói tiếp: “Nhưng cô không thể vì đã nuôi gia đình này mà coi họ như vật sở hữu riêng.”

Tôi lấy điện thoại ra, chụp lại một bức ảnh album điện tử đang chiếu trên tường.

Tần Niệm nhào tới giật: “Mẹ chụp cái gì!”

Tôi né tránh nó: “Bằng chứng.”

Sắc mặt Tần Minh Viễn thay đổi: “Kiến Thanh, em định làm gì?”

Tôi nhìn anh ta: “Về nhà rồi nói.” Lần này, đến lượt tôi trả lại câu nói đó cho anh ta.

Chương 3

Vừa vào cửa nhà, Tần Minh Viễn đã ném túi xách xuống ghế sofa: “Lâm Kiến Thanh, em điên rồi phải không?”

Tần Niệm đi theo sau: “Mẹ, tối nay mẹ thực sự rất mất mặt.”

Tôi thay giày xong: “Làm mất mặt ai?”

“Mất mặt con, mất mặt ba, và cả Mẹ Bạch nữa.”

“Thể diện của Bạch Nhã Lan cũng do tôi phải chịu trách nhiệm sao?”

Tần Minh Viễn chắn trước mặt con bé: “Em đừng trút giận lên đầu con.”

“Nó hai mươi bảy tuổi rồi.”

“Hai mươi bảy tuổi thì vẫn là con gái em.”

Tôi nhìn Tần Niệm: “Nó có nhận tôi là mẹ không?”

Tần Niệm cắn môi: “Nếu mẹ cứ tiếp tục thế này, con thực sự sẽ không nhận mẹ nữa.”

Tôi hỏi: “Chân của Bạch Nhã Lan là do tôi đánh gãy à?”

Sắc mặt Tần Minh Viễn thay đổi: “Em còn nhắc chuyện này?”

“Tại sao không được nhắc?”

“Năm xưa cô ấy ngã từ bậc thang xuống, có phải vì em đẩy cô ấy không?”

“Phải.”

Tần Niệm như nắm được cán dao: “Thế chẳng phải đúng rồi sao? Mẹ, mẹ nợ dì ấy.”