Mẹ tôi vội vàng chen ngang:
“Mày vừa mới về thành phố, đến công việc cũng chẳng có, người ta không chê mày thì chớ. Đúng lúc lắm, mày kết hôn với Trương Cường, hộ khẩu lập tức chuyển về nhà nó. Dù sao nhà này cũng không cho mày nhập hộ khẩu lại đâu, không gả đi, mày chỉ có nước thành kẻ vô gia cư sống chui lủi thôi!”
Tôi cười khẩy một tiếng.
“Chị con lúc nào cũng loanh quanh ở nhà, sao mẹ không giới thiệu Trương Cường cho chị ấy đi?”
“Chị mày còn phải thi đại học.”
“Con cũng phải thi đại học.”
“Đừng có mang mình ra so với chị mày, chị mày là đứa có chí khí cao, mày cứ tìm gia đình nào tốt một chút rồi gả đi là được.”
Tôi nhìn mẹ, trong lòng chỉ có một câu: Gỗ mục không thể khắc trổ.
Bác Trương lúc này mở miệng nói:
“Đứa con gái thứ hai này của nhà cô miệng lưỡi sắc bén lắm, sính lễ ba trăm như đã thỏa thuận e là không được, hai trăm thôi.”
“Không được, đã nói ba trăm thì phải là ba trăm!” Mẹ tôi cuống quýt giậm chân.
Hai người một đi một lại cò kè mặc cả, cuối cùng chốt hạ sính lễ là hai trăm năm mươi đồng.
Tôi lẳng lặng đứng nhìn mẹ nhận tiền, không hề tranh biện thêm một lời nào.
Mẹ tôi với khuôn mặt đắc ý nói cùng tôi:
“Ngày mai hai đứa đi đăng ký kết hôn luôn!”
Buổi chiều, tôi lao thẳng tới văn phòng hội phụ nữ.
Vừa nhìn thấy chủ nhiệm hội phụ nữ, nước mắt tôi đã tuôn rơi:
“Cháu hôm qua vừa mới từ nông thôn về, hôm nay mẹ cháu đã ép cháu lấy chồng, bắt cháu ngày mai đi đăng ký kết hôn, tiền sính lễ bà ấy cũng thu rồi.”
Chủ nhiệm nghe xong toàn bộ quá trình, tức đến mức vỗ bàn liên tục.
“Tuyên truyền tự do yêu đương hôn nhân bao nhiêu năm nay rồi, sao vẫn còn phụ huynh ép hôn chứ? Cô phải làm công tác tư tưởng tử tế với bà ấy mới được.”
Nói xong, chủ nhiệm hội phụ nữ gọi thêm hai cán bộ, dẫn tôi đi thẳng tới phòng tuyên truyền của nhà máy tìm mẹ tôi.
Lúc này các đồng nghiệp ở phòng tuyên truyền đều đang có mặt, mọi người đang cúi đầu làm việc.
Chủ tịch công đoàn cũng được gọi đến.
Chủ nhiệm hội phụ nữ ngay trước mặt tất cả mọi người, đem luật hôn nhân ra giảng giải cho mẹ tôi, nói rằng chuyện hôn nhân đại sự bắt buộc phải do bản thân tự nguyện, phụ huynh không được phép ép buộc con cái…
Mặt mẹ tôi lúc thì đỏ bừng lúc thì trắng bệch, không dám phản bác nửa lời.
Lúc này, tôi mở lời, trong giọng nói mang theo mấy phần thất vọng:
“Mẹ, mẹ xem mẹ kìa, bản thân mẹ làm việc ở phòng tuyên truyền, ngày ngày tuyên truyền tư tưởng tiến bộ cho người khác, thế mà tư tưởng của chính mình lại lạc hậu.”
Mẹ tôi vẻ mặt đầy căm hận: “Mày im ngay!”
Tôi nhìn sang chủ tịch công đoàn đứng bên cạnh.
“Mẹ cháu không còn thích hợp để làm công việc này nữa rồi, cháu xin đề nghị, để cháu thay thế vị trí của bà ấy.”
6
Nghe thấy lời này, tất cả mọi người đều khựng lại sững sờ.
Tôi mở chiếc túi vải mang theo người, lấy giấy chứng nhận xuống nông thôn, bằng khen cờ đỏ mùng tám tháng ba, bày từng cái từng cái lên trên bàn.
“Mọi người xem, cháu về nông thôn đã tiếp nhận sự giáo dục của bần nông và trung nông lớp dưới, ngay năm đầu tiên đã được bình chọn là người cầm cờ đỏ mùng tám tháng ba. Bàn về sự giác ngộ tư tưởng, cháu phù hợp với công việc ở phòng tuyên truyền hơn mẹ cháu.”
Mọi người vẫn đang mắt chữ O mồm chữ A.
Tôi mỉm cười nhẹ nhàng, tiếp tục nói:
“Cháu đã học đến lớp mười, biết viết báo bảng, cũng có khả năng tổ chức học tập.”
Mặt mẹ tôi tái nhợt, cuống cuồng lớn tiếng biện bạch:
“Đừng có nghe lời nó, nó đang trả thù tôi đấy!”
Vừa nói, bà ấy vừa định lao tới đánh tôi.
Tôi nghiêng người né đi, trốn phía sau lưng chủ tịch công đoàn.
Chủ tịch công đoàn cầm tờ bằng khen lên xem xét một hồi, quay sang mẹ tôi buông tiếng thở dài:
“Cô làm công tác tuyên truyền, bản thân lại vi phạm luật hôn nhân, chuyện này quả thực đem lại ảnh hưởng không tốt. Hơn nữa những chuyện xảy ra trước đây, cũng đã bộc lộ ra việc cô có tư tưởng hạn hẹp, mang lòng tư lợi nặng nề.”
Mẹ tôi phút chốc liền hoảng hốt, đến giọng nói cũng run lẩy bẩy:
“Tôi chỉ là nhất thời hồ đồ thôi, tôi sẽ sửa! Xin tuyệt đối đừng đụng đến công việc của tôi!”
Những đồng nghiệp xung quanh bắt đầu xì xào bàn tán nhỏ to.
Chủ tịch công đoàn quyết định chắc nịch:
“Lưu Phượng Anh, công việc của cô cứ để Lương Vi Vi tiếp nhận làm thay đi!”
Mẹ tôi giống như bị hút cạn sạch sức lực toàn thân, ngây ngốc đứng chết trân tại chỗ.
Hồi lâu sau, bà ấy mới mở lời được:
“Liệu có thể để đứa con gái lớn của tôi là Tần Tranh Tranh tiếp quản không? Nó học giỏi hơn Lương Vi Vi.”
Tôi bước tới, nhẹ nhàng vỗ vỗ lưng bà ấy, cất giọng nhỏ nhẹ:
“Mẹ, mẹ xem mẹ này, mẹ lại hồ đồ rồi. Chị con sợ về quê cực khổ quá, mới đẩy con đi thay chị ấy, mức độ giác ngộ tư tưởng này vốn dĩ đã không đạt rồi. Chỉ có con mới bù đắp được lỗi lầm mà mẹ phạm phải thôi.”
Mẹ tôi hung hăng đẩy mạnh tôi ra.
Chủ tịch công đoàn phẩy phẩy tay.
“Quyết định thế đi, để Lương Vi Vi thay thế vào vị trí đó, hôm nay đi làm thủ tục luôn.”
Cuối cùng, mẹ tôi ôm theo một bụng tức tối, ký tên vào lá đơn xin nghỉ hưu sớm.
Trở về nhà, tôi an ủi bà ấy:
