Bảo mẫu năm nghìn bị chê đắt, đổi sang người ba nghìn thì chỉ biết lau bàn

Tôi làm bảo mẫu ba năm.

Lau nhà, nấu cơm, trông trẻ, chăm sóc người già, một tháng năm nghìn.

Chủ nhà chê đắt, nói nhà người khác trong khu chỉ có ba nghìn rưỡi.

Bảo mẫu mới ngày nào cũng đăng ảnh trong nhóm cư dân, ba món mặn một món canh, sàn nhà bóng loáng.

Chủ nhà nói với tôi: “Chị Lâm, ngày mai chị không cần tới nữa.”

Tôi không tranh cãi.

Ba tháng sau, nửa đêm chủ nhà gọi điện cho tôi, giọng khàn cả đi.

“Chị Lâm, chị có thể quay lại không? Bao nhiêu tiền cũng được.”

Lúc đó tôi đang dỗ trẻ ngủ trong căn duplex ba trăm mét vuông của chủ nhà mới.

Chủ nhà mới trả tôi bảy nghìn một tháng.

1.

“Chị Lâm, một tháng chị mua thức ăn hết hơn ba nghìn? Sao bảo mẫu nhà các chủ hộ khác còn chưa tốn tới một nghìn.”

Vương Kiến Quốc dí điện thoại tới trước mặt tôi, trên màn hình là lịch sử trò chuyện trong nhóm cư dân.

Tôi liếc qua.

Người nói tên là Tiểu Dương, ảnh đại diện là một tấm ảnh selfie đã chỉnh sửa kỹ, trẻ trung, nhìn chưa tới ba mươi.

Cô ta đăng trong nhóm một tấm hóa đơn siêu thị, kèm dòng chữ: “Mua sắm hôm nay, tiền thức ăn một tuần cho gia đình bốn người là một trăm tám mươi tệ, để các hàng xóm tham khảo.”

Bên dưới là một hàng biểu tượng giơ ngón cái.

Vợ của Vương Kiến Quốc là Chu Mẫn cũng bấm thích.

Tôi không nói gì.

“Bảo mẫu nhà chị Trương, một tháng mới có ba nghìn rưỡi, tiền thức ăn khống chế trong vòng một nghìn rưỡi.” Vương Kiến Quốc thu điện thoại lại, giọng điệu như đang bàn bạc với tôi, lại như đang thông báo cho tôi, “Tiểu Dương nói cô ấy có chứng chỉ giúp việc gia đình, ba nghìn là làm được.”

Tôi đặt giẻ lau trong tay xuống, nhìn anh ta.

Tôi đã làm cho nhà này ba năm.

Ba năm trước con gái anh ta, Nữu Nữu, vừa tròn một tuổi, tôi tới đây.

Khi đó bà cụ còn tự đi lại được, chỉ hơi đãng trí.

Vương Kiến Quốc và Chu Mẫn đều phải đi làm, không chăm lo được việc trong nhà, bên môi giới giới thiệu tôi qua, nói tôi có tám năm kinh nghiệm, từng làm cho năm gia đình.

Năm đầu tiên, họ đối xử với tôi khá khách sáo.

Năm thứ hai, Chu Mẫn bắt đầu tính toán với tôi.

“Chị Lâm, hoa quả chị mua mỗi ngày có phải đắt quá không?”

“Chị Lâm, đồ ăn dặm của Nữu Nữu không cần làm kỹ như vậy đâu, hồi nhỏ tôi ăn bột gạo cũng lớn lên được mà.”

Năm thứ ba, cũng chính là năm nay, Vương Kiến Quốc được thăng chức trưởng phòng, Chu Mẫn nhảy việc sang công ty khác, thu nhập trong nhà tăng lên, ngược lại bắt đầu chê tôi đắt.

Tôi không trách họ.

Con người mà, trong tay dư dả rồi lại muốn dư dả hơn nữa, nhìn cái gì cũng nghĩ “có thể rẻ thêm chút không”.

Nhưng có vài chuyện, không rẻ được.

“Anh Vương,” tôi nói, “đồ ăn dặm của Nữu Nữu là tôi làm theo thực đơn bác sĩ dinh dưỡng đưa, bảy ngày một tuần không trùng món. Thuốc hạ huyết áp của bà cụ mỗi ngày sáng tối một lần, không được ăn cùng bưởi, chuối, tôi có ghi riêng vào một cuốn sổ. Ga giường nhà anh một tuần tôi thay hai lần, bồn cầu ngày nào cũng khử trùng…”

“Được rồi được rồi.” Vương Kiến Quốc xua tay, hơi mất kiên nhẫn, “Tôi đâu có nói chị làm không tốt, chỉ là muốn nói chi phí có thể tối ưu thêm được không.”

Tối ưu.

Từ này tôi từng nghe rồi.

Chủ nhà trước nói “tối ưu cơ cấu nhân sự”, thật ra chính là chê tôi lớn tuổi, đổi sang một cô gái ngoài hai mươi. Kết quả cô gái đó làm được hai tháng, bà cụ ngã một cái phải nhập viện, cô gái bỏ chạy. Chủ nhà lại gọi điện tìm tôi, nói “chị Lâm quay lại đi, chúng tôi tăng lương”.

Tôi không quay lại.

Không phải vì giận dỗi, mà là khi đó tôi đã làm ở nhà cô Trần rồi.

Cô Trần là chị ruột của Vương Kiến Quốc, mở thẩm mỹ viện, sống trong căn duplex, một mình nuôi hai đứa con. Cô ấy nghe nói tôi làm tốt ở chỗ Vương Kiến Quốc, hỏi một câu trong nhóm gia đình, Vương Kiến Quốc nói “chị Lâm đúng là không tệ”, sau đó cô Trần liền tìm tôi.

Khéo thật.

Nhóm gia đình đó, Vương Kiến Quốc cũng ở trong đó.

Nhưng tôi không nói.

Không phải giấu giếm, mà là không cần thiết.

“Anh Vương, nếu anh cảm thấy tôi đắt, thử dùng người khác cũng được.” Tôi tháo tạp dề xuống, gấp gọn, đặt lên bàn ăn, “Làm hết tháng này tôi sẽ không tới nữa.”

Vương Kiến Quốc sững ra một chút.

Chắc anh ta tưởng tôi sẽ tranh cãi.

Có phải trước đây người khác đều không tranh cãi không? Hay anh ta cảm thấy tôi nên cầu xin anh ta?

“Chị Lâm, tôi không có ý đó…” Giọng anh ta mềm xuống một chút.

“Không sao.” Tôi cười, “Anh nói đúng, chi phí đúng là nên tối ưu. Tôi về dọn đồ.”

Tôi xoay người vào bếp, treo tạp dề về vị trí cũ.

Trên tủ lạnh dán lịch tiêm vắc-xin của Nữu Nữu, là chữ tôi viết tay. Bên cạnh là giấy nhắc uống thuốc của bà cụ, bút đỏ đánh dấu trọng điểm. Cạnh bếp có một chai nước tẩy dầu mỡ tôi tự mang theo, mua trong siêu thị, hơn ba mươi tệ, có thể dùng hai tháng.

Những thứ này, Tiểu Dương sẽ không chuẩn bị.

Nhưng cô ta biết nói.

Người biết nói, vĩnh viễn dễ sống hơn người biết làm.

Đây là bài học quan trọng nhất tôi học được trong tám năm làm bảo mẫu.

2.

Tiểu Dương tới vào ngày thứ ba.

Vương Kiến Quốc bảo cô ta tới trước “đi theo học việc” một ngày, làm quen với tình hình trong nhà.

Lúc cô ta vào cửa, tôi đang đút bữa sáng cho Nữu Nữu. Cháo kê bí đỏ, trứng hấp, một đĩa nhỏ dâu tây đã cắt sẵn.

Nữu Nữu vừa hai tuổi rưỡi, ăn cơm không ngoan, phải dỗ. Tôi vừa đút vừa nói chuyện với con bé, Nữu Nữu cười khanh khách, há miệng ăn từng thìa một.

Tiểu Dương đứng ở cửa bếp, trong tay cầm điện thoại, đang chụp ảnh.

“Chị, cháo này nhìn ngon thật đấy.” Cô ta cười nói, giọng thân thiết như đã quen tôi mười năm.

Tôi không ngẩng đầu, “Bí đỏ phải hấp chín rồi xay nhuyễn, kê phải ngâm trước nửa tiếng, đủ lửa mới được.”

“Học được rồi học được rồi.” Cô ta cúi đầu gõ chữ, không biết đang ghi gì.

Tôi liếc màn hình điện thoại cô ta một cái.

Không phải đang ghi chú, mà là đang đăng lên vòng bạn bè.

Tôi đã đoán được dòng chữ rồi: “Ngày đầu tiên đi theo học việc, chị giỏi quá, nấu cháo kê bí đỏ giống Michelin vậy.”

Michelin.

Cô ta ví việc bảo mẫu nấu cơm như Michelin.

Tôi không nói gì, tiếp tục đút cho Nữu Nữu.

Tiểu Dương đi một vòng trong bếp, mở tủ lạnh, kéo ngăn kéo, giống như đang kiểm kê hàng tồn.

“Chị, mấy thứ trong tủ lạnh này đều là chị mua à?”

“Ừ.”

“Mỗi tháng tốn bao nhiêu?”

“Khoảng ba nghìn.”

Cô ta nhíu mày, vẻ mặt đó chỉ thoáng qua, nhưng tôi nhìn thấy. Đó là vẻ mặt “đắt quá”, mang theo chút ý “chị cũng không biết sống tiết kiệm quá rồi”.

“Chị, em nói chị nghe, chuyện mua thức ăn này có mẹo cả.” Cô ta mở điện thoại, lôi ra một ứng dụng, “Chị xem nền tảng này, mỗi ngày ba giờ chiều có rau giảm giá, rẻ hơn siêu thị một phần ba. Còn cái này nữa, mua thức ăn theo nhóm, trong khu gom đủ mười người là được giảm hai mươi phần trăm.”

Tôi nhìn cô ta một cái.

“Đồ Nữu Nữu ăn, tôi không mua đồ giảm giá.”

Cô ta sững ra một chút, sau đó cười, “Chị đúng là cầu kỳ thật. Nhưng bây giờ mấy nền tảng này đều là kênh chính quy, không vấn đề gì đâu.”

Tôi không tranh luận với cô ta nữa.

Có vài lời, nói ra cũng vô dụng. Cô ta cảm thấy mình thông minh, cảm thấy tôi là đồ cổ lỗ sĩ. Đợi đến lúc cô ta phát hiện rau giảm giá có lá úng, thịt mua theo nhóm là hàng đông lạnh không biết tồn kho bao lâu, cô ta cũng sẽ không cảm thấy mình sai, cô ta sẽ nói “lần này vận may không tốt”.

Đây chính là điểm khác nhau giữa tôi và cô ta.

Cô ta cảm thấy bảo mẫu chính là làm việc.

Tôi cảm thấy bảo mẫu là sống qua ngày.

Người làm việc chỉ nhìn bề mặt, người sống qua ngày phải nhìn bên trong.

Nữu Nữu ăn xong bữa sáng, tôi lau miệng cho con bé, đặt con bé lên thảm bò chơi. Sau đó tôi vào phòng bà cụ, giúp bà lật người, lau người, đút thuốc.

Năm nay bà cụ bảy mươi sáu tuổi, nửa năm đầu từng bị nhồi máu não một lần, hiện tại nửa người không linh hoạt lắm, nhưng đầu óc vẫn còn tỉnh táo. Bà nắm tay tôi, nói không rõ chữ: “Đừng đi… cô đi rồi… ai tới…”

“Dì à, không sao đâu.” Tôi vỗ mu bàn tay bà, “Tiểu Dương mới tới còn trẻ, tay chân lanh lẹ, dì cứ yên tâm.”

Bà cụ lắc đầu, mắt đỏ lên.

Tôi không dám nhìn, xoay người đi ra ngoài.

Không phải không đau lòng, mà là đau lòng cũng vô dụng. Tôi không phải người nhà này, tôi chỉ tới làm việc. Người ta cảm thấy tôi đắt, muốn đổi người, tôi có thể nói gì?

Nói tôi xứng đáng với số tiền này?

Tôi đã nói ba năm rồi.

Nói thực đơn của Nữu Nữu là tôi tham khảo hướng dẫn dinh dưỡng cho trẻ em?

Tôi nói rồi, Vương Kiến Quốc nói “xêm xêm là được”.

Nói thuốc của bà cụ nhất định phải uống đúng giờ đúng liều, sót một lần cũng không được?

Tôi nói rồi, Chu Mẫn nói “chị viết một tờ danh sách là được, không cần ngày nào cũng canh chừng”.

Họ cảm thấy những việc tôi làm, đổi một người khác cũng làm được.

Có lẽ vậy.

Nhưng có vài chuyện, chỉ có làm rồi mới biết, không phải là “có thể làm gì”, mà là “sẽ làm thế nào”.

Tiểu Dương đi một vòng trong phòng khách, chụp rất nhiều ảnh. Sofa, sàn nhà, cửa sổ, mặt bếp, đều chụp hết.

Cô ta đi tới nói với tôi: “Chị, em đăng một bài, để người trong khu mình xem chị làm tốt cỡ nào.”

Tôi không xem.

Nhưng trong lòng tôi biết, cô ta không phải đang khen tôi.

Cô ta đang cho tất cả mọi người xem: “Nhà này ban đầu trông như thế nào, sau khi tôi tiếp nhận sẽ càng tốt hơn.”

Người trẻ biết nói chuyện, đi tới đâu cũng dễ sống.

Tôi quay lại bếp, bắt đầu làm bữa trưa.

Khoai tây hầm thịt bò, bông cải xanh xào thanh đạm, canh cà chua trứng. Đồ ăn dặm của Nữu Nữu làm riêng, cá xay ăn với bột gạo.

Tiểu Dương đứng bên cạnh nhìn một lúc, bỗng nói một câu khiến tim tôi đánh thịch một cái.

“Chị, sau khi chị đi, Nữu Nữu có nhớ chị không?”

Khi cô ta nói câu này, giọng điệu rất ngây thơ.

Nhưng tôi nghe ra một tầng nghĩa khác.

Cô ta đã bắt đầu sắp xếp chuyện “sau khi chị Lâm đi” rồi.

Tôi tắt bếp, múc thức ăn, không đáp lời.

Có vài lời, đáp lại chỉ khiến bản thân khó chịu.

3.

Ngày bàn giao, Vương Kiến Quốc gọi tôi và Tiểu Dương tới cùng, nói vài câu khách sáo.

“Chị Lâm, ba năm qua vất vả cho chị rồi. Tiểu Dương, sau này nhà này nhờ cô.”

Tiểu Dương cười gật đầu, nói: “Anh Vương cứ yên tâm, em nhất định sẽ làm tốt hơn cả chị Lâm.”

Tốt hơn cả chị Lâm.

Lúc nói câu này, cô ta còn không nhìn tôi một cái.

Tôi đứng bên cạnh, trong tay xách chiếc túi vải tôi mang tới.

Bên trong là một đôi dép lê, một bộ quần áo thay giặt, chai nước tẩy dầu mỡ hơn ba mươi tệ kia, còn có một chiếc mũ nhỏ tôi đan cho Nữu Nữu.

“Chị Lâm, đồ của chị lấy hết chưa?” Chu Mẫn đi ra khỏi phòng ngủ, trong tay cầm một phong bì, “Lương tháng này tôi chuyển qua WeChat cho chị rồi, chị xem đi.”

Tôi mở điện thoại nhìn một cái, tròn năm nghìn.

“Nhận được rồi.”

“Vậy… đi đường cẩn thận.” Chu Mẫn nói xong liền xoay người về phòng ngủ, như đang vội đi một cuộc họp không quan trọng.

Tôi đứng ở huyền quan, nhìn căn nhà tôi đã ở ba năm này một cái.

Nữu Nữu đang chơi xếp hình trên thảm bò, vẫn chưa biết hôm nay chị Lâm đi rồi sẽ không quay lại nữa. Cửa phòng bà cụ đóng kín, không nghe thấy tiếng gì.

Tiểu Dương đã bắt đầu bận rộn. Cô ta buộc tạp dề, cầm cây lau nhà lên, động tác rất nhanh nhẹn. Tư thế cô ta cúi lưng cúi đầu lau nhà, rất giống dáng vẻ của tôi khi mới vào nghề.

Nhưng khi đó, tôi sẽ không nói “làm tốt hơn người ta”.