Ngày tôi lén học được cách sử dụng điện thoại thông minh, con dâu vẫn còn cười nhạo tôi.

“Mẹ học cái thứ đó làm gì? Có ai gọi điện cho mẹ đâu.”

Tôi chỉ mỉm cười, không nói gì.

Ngày hôm sau, tôi đến ngân hàng mở một chiếc thẻ mới.

Sau đó, tôi chuyển tài khoản nhận lương hưu sang tài khoản do chính mình quản lý.

Ba năm rồi, tháng nào tôi cũng đều đặn giao tiền lương hưu cho con dâu, vì nó nói sẽ giữ hộ tôi.

Thế nhưng, khi tôi muốn mua một đôi dép bông, nó bảo trong nhà vẫn còn dép cũ. Tôi muốn xuống lầu mua một củ khoai lang nướng, nó lại chê không vệ sinh.

Đến cả chuyện bật tivi, tôi cũng phải chờ nó gật đầu đồng ý.

Con dâu tôi tắt tivi.

Nó đặt mạnh chiếc điều khiển xuống bàn trà.

“Mẹ, mười giờ rồi, bật tivi tốn điện lắm.”

Tôi vừa mới xem đến phần dự báo thời tiết, nghe nói ngày mai trời trở lạnh nên muốn nghe hết rồi mới tắt.

Nhưng lời đã đến miệng, cuối cùng tôi vẫn nuốt ngược vào trong.

Nó đã quay người đi vào phòng ngủ.

Đèn phòng khách cũng tắt theo.

Tôi lần tay theo bức tường, chậm rãi đi về căn phòng nhỏ của mình.

Sáu bước.

Từ phòng khách đến phòng tôi chỉ có sáu bước.

Ba năm qua, tôi đã đi đoạn đường sáu bước này không biết bao nhiêu lần, đến mức nhắm mắt cũng chẳng thể đi nhầm.

Tôi tên là Chu Tú Lan, năm nay sáu mươi bảy tuổi.

Trước khi nghỉ hưu, tôi làm việc ở nhà máy dệt suốt ba mươi hai năm, từng giữ chức tổ trưởng phân xưởng. Lương hưu mỗi tháng của tôi là 7.450 tệ.

Chồng tôi mất sớm, ông ấy qua đời cách đây năm năm.

Trước lúc nhắm mắt, ông nắm tay tôi, dặn dò một câu:

“Tú Lan, cứ ở với con trai, bà sẽ không phải chịu khổ đâu.”

Tôi đã tin lời ông.

Ngày chuyển đến đây, con dâu tôi là Phương Khiết tươi cười đón lấy vali hành lý.

“Mẹ cứ yên tâm ở đây nhé, đây cũng là nhà của mẹ mà.”

Tháng đầu tiên, nó còn bưng cơm đến tận trước mặt tôi.

Sang tháng thứ hai, nó bắt đầu nhắc đến một chuyện.

“Mẹ, hay là để con giữ tiền lương hưu giúp mẹ nhé? Mẹ lớn tuổi rồi, nhỡ làm mất hoặc bị người ta lừa thì lại phải lo nghĩ nhiều.”

Tôi liếc nhìn con trai.

Con trai tôi, Chu Minh, đang ngồi trên sofa, cúi đầu nhìn điện thoại.

“Mẹ, Khiết Khiết nói đúng đấy. Cô ấy cẩn thận lắm.”

Tôi đưa thẻ ngân hàng cho con dâu.

Ngay cả mật khẩu cũng giao cho nó.

Kể từ đó, tháng nào 7.450 tệ cũng được chuyển đúng hạn vào chiếc thẻ ấy.

Mỗi tháng, nó đưa tôi 300 tệ làm tiền tiêu vặt.

Ba trăm tệ.

Năm đầu tiên, tôi không cảm thấy có gì bất ổn.

Ăn ở đều trong nhà này, 300 tệ cũng đủ mua vài món ăn vặt.

Nhưng bắt đầu từ năm thứ hai, mọi chuyện dần trở nên khác lạ.

Mùa thu trời trở lạnh, chân tôi thường xuyên bị lạnh nên muốn mua một đôi dép bông.

Tôi nói với con dâu.

“Mẹ, trong nhà vẫn còn đôi cũ, giặt sạch là đi tiếp được mà.”

Đế đôi dép ấy đã mòn nhẵn, đi lại rất dễ trượt chân.

Tôi không nhắc đến chuyện đó nữa.

Mùa đông, dưới lầu có một người bán khoai lang nướng.

Ngửi thấy mùi thơm, tôi thèm quá nên muốn xuống mua một củ.

“Mẹ, đồ bán bên ngoài không vệ sinh đâu. Để con hấp cho mẹ ăn.”

Thế nhưng sau đó, nó cũng chẳng hấp.

Tôi muốn xem tivi, nó chê tốn điện.

Tôi muốn bật điều hòa, nó bảo không tốt cho sức khỏe.

Tôi muốn gọi điện trò chuyện với mấy bà bạn già, nó lại nói tiền điện thoại đắt.

Điện thoại tôi dùng là loại dành cho người già, chỉ có thể gọi điện.

Ngay cả chuyện ấy, nó cũng quản.

Có một lần, con gái của người bạn học đại học với tôi kết hôn, tôi muốn gửi 200 tệ tiền mừng.

Tôi tìm con dâu xin tiền.

Nó ngồi bên bàn ăn, thậm chí còn không đặt đũa xuống.

“Mẹ, hai trăm tệ á? Mẹ với người ta cũng đâu có thân thiết đến thế.”

“Chúng ta quen nhau hơn bốn mươi năm rồi.”

“Thế cũng chẳng cần mừng đến hai trăm tệ đâu. Một trăm là đủ rồi.”

Cuối cùng, nó chỉ đưa tôi 100 tệ.

Tôi cầm tờ 100 tệ ấy đứng ở ngã tư, mặt nóng bừng lên.

Tình bạn hơn bốn mươi năm, vậy mà chỉ có 100 tệ tiền mừng.

Tôi đứng đó rất lâu, cuối cùng vẫn đến dự.

Sau khi trở về, khoản tiền tiêu vặt 300 tệ của tháng ấy bị trừ mất 100 tệ.

Con dâu nói:

“Mẹ, một trăm tệ tiền mừng hôm trước được trừ vào tiền tiêu vặt của mẹ nhé.”

Tôi siết chặt 200 tệ trong tay, những ngón tay run rẩy không ngừng.

Không phải vì tức giận.

Mà là vì lạnh.

Một cảm giác lạnh lẽo thấm sâu từ tận trong xương tủy.

Tôi bắt đầu để ý.

Để ý cách con dâu tiêu tiền.

Nó đi mua quần áo, mỗi lần từ trung tâm thương mại trở về đều xách theo ba bốn túi đồ.

Cứ hai tuần, nó lại đi chăm sóc sắc đẹp một lần.

Nó còn thường xuyên gửi đồ về cho mẹ ruột, hết thùng trái cây này đến hộp thực phẩm chức năng khác. Tôi đã tận mắt nhìn thấy những phiếu chuyển phát nhanh ấy.

Số tiền đó từ đâu mà có?

Là tiền nó tự kiếm được, hay được trích ra từ khoản lương hưu 7.450 tệ của tôi?

Tôi không biết.

Cũng chẳng có cách nào kiểm tra.

Thẻ ngân hàng nằm trong tay nó, ngay cả mật khẩu cũng đã bị đổi.

Đúng vậy, nó đã đổi mật khẩu.

Có một lần, tôi từng thử lấy thẻ đến cây ATM gần nhà, nhập mật khẩu cũ.

“Mật khẩu không chính xác.”

Tôi đứng trước cây ATM, nhìn chằm chằm vào bốn chữ hiện trên màn hình rất lâu.

Tối hôm ấy, tôi nằm trên giường, nghe thấy tiếng Phương Khiết và Chu Minh cười nói ngoài phòng khách.

Tivi vẫn đang bật, âm lượng không hề nhỏ.

Điều hòa cũng đang chạy, phát ra tiếng ù ù.

Trong phòng tôi không có điều hòa.

Con dâu từng nói:

“Mẹ, phòng mẹ mà lắp điều hòa thì phí lắm, mẹ có dùng đến đâu.”

Tôi trở mình, quay mặt vào tường.

Bức tường màu trắng có một vết nứt nhỏ chạy chéo từ trần nhà xuống, trông như thể sắp bổ đôi cả bức tường.

Tôi nhìn chằm chằm vào vết nứt ấy.

Nhìn rất lâu.

Trong đầu chỉ còn duy nhất một suy nghĩ.

Tôi phải lấy lại tiền của mình.

Nếu không lấy lại, ở trong căn nhà này, ngay cả việc thở thôi tôi cũng phải nhìn sắc mặt người khác.

Chuyện lấy lại tiền không thể hành động hấp tấp.

Tôi suy nghĩ suốt ba ngày.

Ngày đầu tiên, tôi định trực tiếp đòi con dâu trả lại.

Nhưng không được.

Tôi hiểu con người Phương Khiết, nó sẽ không chịu đưa.

Nó sẽ khóc lóc, tỏ vẻ tủi thân, rồi chạy đến mách Chu Minh.

“Có phải mẹ không tin tưởng em không? Ngày nào em cũng chăm sóc mẹ, vậy mà mẹ lại đối xử với em như thế.”

Sau đó, Chu Minh sẽ đến khuyên tôi.

“Mẹ, Khiết Khiết cũng chỉ muốn tốt cho mẹ thôi.”

Tôi đã nghe câu này suốt ba năm.

Muốn tốt cho tôi.

Muốn tốt cho tôi mà giữ chặt tiền của tôi không buông sao?

Muốn tốt cho tôi mà khiến tôi mua một đôi dép cũng phải đi cầu xin người khác sao?

Sang ngày thứ hai, tôi nghĩ đến việc nhờ Chu Minh đứng ra nói chuyện.

Cũng không được.

Chu Minh là đứa con tôi nuôi nấng suốt bốn mươi năm, tôi hiểu nó quá rõ.

Nó không phải người xấu, nhưng lại chẳng có chính kiến.

Phương Khiết bảo đi hướng đông, nó tuyệt đối sẽ không đi hướng tây.

Đó không phải sợ vợ, mà là lười.

Lười cãi nhau, lười quản chuyện, lười suy nghĩ.

Nó cho rằng chỉ cần cuộc sống vẫn trôi qua được thì ai giữ tiền cũng như nhau.

Nó không biết mẹ mình đến một đôi dép mới cũng chẳng mua nổi.

Hoặc có lẽ nó biết, nhưng giả vờ không biết.

Đến ngày thứ ba, tôi đã nghĩ thông suốt.

Chuyện này phải do chính tôi giải quyết.

Muốn làm được, trước hết phải vượt qua hai cửa ải.

Cửa ải thứ nhất là điện thoại.

Bây giờ đến ngân hàng làm thủ tục đều cần mã xác nhận gửi về điện thoại.

Chiếc điện thoại dành cho người già của tôi không nhận được loại mã ấy.

Tôi phải đổi sang điện thoại thông minh và học cách sử dụng.

Cửa ải thứ hai là ngân hàng.

Tôi phải đến ngân hàng mở một chiếc thẻ mới, chuyển tài khoản nhận lương hưu sang đó.

Cả hai chuyện này tuyệt đối không được để Phương Khiết biết.

Một chút phong thanh cũng không được để lộ.

Về chuyện điện thoại, tôi tìm đến bà Triệu ở tòa nhà bên cạnh.

Bà ấy tên là Triệu Quế Anh, một giáo viên đã nghỉ hưu, ít hơn tôi hai tuổi và có quan hệ rất tốt với tôi.

Hôm tôi đến tìm, bà ấy đang tưới hoa ngoài ban công.

“Chị Tú Lan, vào ngồi đi, uống chén trà đã.”

Tôi không vòng vo.

“Quế Anh, tôi muốn học cách sử dụng điện thoại thông minh.”

Bà ấy sững người một chút.

“Chẳng phải chị có điện thoại rồi sao?”

“Cái đó cũ quá rồi, tôi muốn đổi cái khác.”

Bà ấy nhìn tôi một cái, không hỏi thêm.

Đó chính là điểm tốt của Triệu Quế Anh. Chuyện gì nên hỏi thì hỏi, chuyện gì không nên hỏi thì tuyệt đối không tò mò.

Bà ấy tìm ra một chiếc điện thoại cũ, vẫn còn sử dụng được.

“Cho chị cái này, con gái tôi đổi điện thoại nên để lại đấy.”

Bà ấy dạy tôi suốt ba ngày.

Ngày đầu tiên, tôi học cách bật máy, khóa màn hình và nhận cuộc gọi.

Ngày thứ hai, học gửi tin nhắn và xem mã xác nhận.

Ngày thứ ba, học sử dụng WeChat và lưu số điện thoại.

Tôi tiếp thu khá chậm, ngón tay không nghe lời, chọc vào màn hình mãi vẫn chẳng chọn đúng chỗ.

Triệu Quế Anh lại rất kiên nhẫn.

“Chị đừng vội, làm lại lần nữa nào.”

Tôi cứ thế luyện tập hết lần này đến lần khác.

Buổi tối về nhà, chờ Phương Khiết và Chu Minh ngủ say, tôi mới lấy điện thoại ra, trốn trong chăn tiếp tục luyện tập.

Ánh sáng màn hình xuyên qua lớp chăn, lúc sáng lúc tối.

Tôi sợ bị phát hiện nên chỉnh độ sáng xuống mức thấp nhất.

Triệu Quế Anh còn giúp tôi đăng ký một tài khoản WeChat.

Bà ấy dặn:

“Chị cứ giữ chiếc điện thoại này bên người, đừng để ai nhìn thấy.”

Tôi gật đầu.

Ngày thứ tư sau khi học được cách sử dụng điện thoại, Phương Khiết nhìn thấy tôi ngồi trên sofa, đưa tay lướt trên chiếc điện thoại dành cho người già.

Nó bưng cốc nước đi ngang qua.

“Mẹ, mẹ học cái thứ đó làm gì? Có ai gọi điện cho mẹ đâu.”

Nó bật cười.

Nụ cười ấy không hẳn mang ác ý, nhưng tôi đã ghi nhớ rất rõ.

Chẳng có ai gọi điện cho mẹ.

Tôi mỉm cười, không lên tiếng.

Trong lòng thầm nghĩ, cứ chờ mà xem.

Rồi xem ai sẽ gọi điện cho tôi.

Sáng sớm ngày thứ năm, Phương Khiết đi làm, Chu Minh cũng ra khỏi nhà.

Tôi thay một bộ quần áo sạch sẽ, nhét chiếc điện thoại thông minh vào túi rồi bước ra ngoài.

Tôi đi xe buýt qua bốn trạm, đến một ngân hàng ở phía nam thành phố.

Tôi cố tình chọn chi nhánh cách xa nhà.

Không thể làm thủ tục gần nhà được, nhỡ gặp phải người quen thì sao.

Trong ngân hàng không đông người.

Tôi lấy số thứ tự, chờ khoảng hai mươi phút.

Cô nhân viên trẻ ở quầy hỏi tôi muốn làm thủ tục gì.

“Tôi muốn mở một chiếc thẻ tiết kiệm mới.”

“Vâng ạ, bác có mang căn cước công dân không?”

Tôi lấy giấy tờ tùy thân ra đưa cho cô ấy.

Sau khi mở thẻ mới, tôi liên kết thẻ với số điện thoại mới.

Tiếp đó, tôi đưa ra yêu cầu thứ hai.

“Tôi muốn thay đổi tài khoản nhận lương hưu.”

Cô nhân viên ngẩng đầu nhìn tôi.

“Chuyển sang chiếc thẻ mới này ạ?”

“Đúng vậy.”

“Cháu cần căn cước công dân của bác cùng thông tin tài khoản nhận lương hưu trước đây. Để cháu kiểm tra giúp bác.”

Cô ấy kiểm tra khoảng mười phút.

Thủ tục cũng không quá phức tạp.

Tôi ký tên rồi điểm chỉ.

Bắt đầu từ tháng sau, 7.450 tệ tiền lương hưu sẽ được chuyển thẳng vào chiếc thẻ mới.

Thẻ mới, mật khẩu mới, số điện thoại mới.

Tất cả đều do tôi làm chủ.

Tôi áp chiếc thẻ sát người, cẩn thận nhét vào túi áo bên trong.

Bước ra khỏi cửa ngân hàng, bên ngoài nắng đẹp vô cùng.

Tôi đứng trên bậc thềm, hít một hơi thật sâu.

Ba năm rồi.

Đây là lần đầu tiên tôi cảm thấy không khí cũng ngọt ngào đến thế.