Đêm mẹ qua đời, tôi tìm thấy một cuốn sổ tiết kiệm giấu dưới nệm giường của bà.
Số dư: 3.460.000 tệ.
Mẹ tôi là một công nhân dệt may bị mất việc. Lương hưu mỗi tháng chỉ vỏn vẹn 1.800 tệ.
Cha tôi ngồi bên cạnh, châm một điếu thuốc, bàn tay ông vững như một chiếc đinh sắt.
“Mẹ con tích cóp cả đời, con cầm lấy đi.”
Tích cóp cả đời?
Lương hưu 1.800 tệ mà tích ra được hơn ba triệu tệ?
Ngày hôm sau, tôi cầm cuốn sổ đến ngân hàng.
Giây phút nhân viên in ra tờ sao kê, tôi cảm thấy như mình bị nhấn chìm vào một hầm băng.
Số tiền nhập vào cố định hàng tháng: 80.000 tệ.
Người chuyển khoản: Lục Viễn Châu.
Một cái tên mà tôi chưa từng nghe thấy trong đời.
Số tiền này đã được chuyển liên tục suốt mười tám năm.
Ngày ghi nhận khoản tiền đầu tiên chính là ngày tôi chào đời.
Tôi cầm tờ sao kê về nhà, đập mạnh xuống bàn ăn.
“Cha, Lục Viễn Châu là ai?”
Cha tôi nhìn chằm chằm ba chữ đó rất lâu. Ông đi vào phòng ngủ, từ sâu trong tủ lấy ra một bức ảnh đã ố vàng, bị ép chặt không biết bao nhiêu năm.
Người đàn ông trong ảnh mặc vest, thắt cà vạt, ánh mắt ôn hòa.
Và ông ta có khuôn mặt giống hệt tôi.
1
Tôi nhìn trân trân vào bức ảnh, đôi bàn tay run rẩy.
“Cha, ý cha là sao?”
Tô Kiến Quốc – người đàn ông tôi gọi là “cha” suốt mười tám năm qua – tựa lưng vào ghế, vành mắt đỏ hoe.
“Con không phải con ruột của cha.”
Năm chữ thôi, nhưng như một nhát dao cùn, không sắc, nhưng khoét sâu vào tim.
Tôi há miệng, nhưng không thể phát ra âm thanh.
Ông nói tiếp:
“Ngày trẻ mẹ con làm ở nhà máy dệt, có một ông chủ trẻ đến bàn chuyện hợp tác. Anh ta lịch lãm, nói năng nhã nhặn. Mẹ con lúc đó… là nữ công nhân xinh đẹp nhất xưởng.”
Ông khựng lại, yết hầu chuyển động.
“Sau đó mẹ con mang thai con. Người đàn ông tên Lục Viễn Châu đó nói sẽ đón mẹ con đi, cho mẹ con một danh phận.”
“Rồi sao nữa?” giọng tôi thấp hẳn xuống.
“Rồi vợ anh ta biết chuyện.”
Giọng Tô Kiến Quốc chợt trở nên căm phẫn.
“Vợ anh ta tên Tống Minh Châu, nhà làm bất động sản. Cô ta dẫn theo sáu bảy người xông thẳng vào nhà máy, trước mặt hàng trăm công nhân, túm tóc mẹ con kéo lê trên nền xi măng.”
Tôi siết chặt nắm đấm, móng tay găm sâu vào da thịt.
“Đánh xong vẫn chưa đủ. Tống Minh Châu còn tố cáo với lãnh đạo nhà máy, nói mẹ con quyến rũ người có vợ, phá hoại gia đình người khác. Nhà máy sợ rắc rối nên ngày hôm sau đã sa thải mẹ con.”
“Còn Lục Viễn Châu?” tôi hỏi.
Tô Kiến Quốc cười khổ:
“Anh ta quỳ trước mặt vợ, thề rằng sẽ không bao giờ gặp lại mẹ con nữa.”
“Quỳ ngay trước mặt mẹ con.”
Tôi nhắm mắt lại.
“Mẹ con bụng mang dạ chửa bị đuổi khỏi nhà máy, cả thành phố đồn bà là hồ ly tinh. Không ai dám chứa chấp.” Giọng ông khàn đi, “Cha lúc đó làm bảo vệ nhà máy, một kẻ thật thà, lại chẳng cưới được vợ. Mẹ con cần một nơi dừng chân, thế là chúng ta nương tựa vào nhau mà sống.”
Tôi mở mắt ra:
“Vậy ra ngay từ đầu cha đã biết?”
“Biết.”
“Mỗi tháng tám vạn, cha cũng biết?”
“Biết. Lục Viễn Châu chuyển tiền từ ngày con chào đời. Mẹ con không dám tiêu một xu cho bản thân. Lúc con ốm đau nằm viện, tiền học phí, đều lấy từ đây ra. Số còn lại bà đều tiết kiệm.”
“Ba triệu bốn trăm sáu mươi ngàn tệ.” Cổ họng tôi nghẹn đắng.
Tô Kiến Quốc lắc đầu:
“Không chỉ có vậy.”
“Ý cha là sao?”
“Mười tám năm, mỗi tháng tám vạn. Con tự tính đi.”
80.000 × 12 × 18 = 17.280.000 tệ.
Hơn mười bảy triệu tệ.
Mà trong sổ chỉ còn hơn ba triệu. Hụt mất gần mười bốn triệu.
“Số tiền còn lại đâu?”
Tô Kiến Quốc đứng dậy, lục lọi trong tủ một hồi rồi lấy ra một phong bì giấy xi măng. Trên mặt phong bì là nét chữ của mẹ tôi.
Nguệch ngoạc, nhưng tôi nhận ra từng nét một. Bốn chữ:
“Niệm Niệm thân mở.”
Tôi xé phong bì. Bên trong rơi ra một tấm danh thiếp.
Trương Duy Viễn. Văn phòng Luật sư Duy Viễn. Đối tác cao cấp.
Mặt sau danh thiếp là lời nhắn của mẹ:
“Niệm Niệm, hãy tìm ông ấy. Ông ấy sẽ kể cho con nghe tất cả. Cả đời này mẹ có lỗi với con nhất, nhưng tất cả những gì mẹ làm đều là vì con.”
Tôi siết chặt tấm danh thiếp, móng tay lún sâu vào lòng bàn tay.
Mẹ tôi, một nữ công nhân mất việc.
Lương hưu 1.800 tệ.
Bà quen biết luật sư từ bao giờ?
Bà đã bí mật làm gì sau lưng tất cả mọi người?
2
Đêm đó tôi không ngủ.
Tôi ngồi trong căn phòng nhỏ nơi mẹ đã ở suốt mười tám năm, lật tung mọi đồ đạc của bà.
Trong tủ chỉ có bốn chiếc áo khoác, hai chiếc trong số đó còn có miếng vá.
Kệ giày chỉ có ba đôi: hai đôi giày vải, một đôi dép nhựa mòn vẹt đế.
Dưới đáy ngăn kéo là một xấp báo cắt rời.
Tôi rút ra, lật xem từng tờ. Tất cả đều viết về Tập đoàn Lục Thị.
Tờ sớm nhất từ mười lăm năm trước: “Doanh nhân trẻ Lục Viễn Châu đạt danh hiệu Doanh nhân tư nhân ưu tú cấp tỉnh.”
Tờ giữa từ bảy năm trước: “Tập đoàn Lục Thị lấn sân mảng y tế, đầu tư vào các bệnh viện hạng A.”
Tờ gần đây nhất từ hai năm trước là bài phỏng vấn toàn trang: “Giá trị vốn hóa Tập đoàn Lục Thị vượt mốc chục tỷ, đế chế thương mại của Lục Viễn Châu.”
Mỗi bài báo, mẹ tôi đều dùng bút đỏ gạch dưới những điểm chính. Có những chỗ còn viết chú thích.
Tôi nhìn kỹ lại. Những chữ viết nguệch ngoạc nhưng nội dung lại khiến tôi rùng mình:
“Năm 2016, mảng bất động sản mở rộng quá nhanh, tỷ lệ nợ tăng cao.”
“Năm 2019, thu hút đầu tư chiến lược, tỷ lệ cổ phần bị pha loãng còn bao nhiêu? Kiểm tra báo cáo năm.”
“Năm 2022, Lục Cảnh Thâm vào ban quản lý, ba dự án thua lỗ, dòng tiền không rõ ràng.”
Đầu ngón tay tôi chạm vào những vệt mực, sống lưng lạnh toát.
Mẹ tôi. Một người chưa học hết cấp hai.
Mà bà lại đang phân tích cấu trúc tài chính của một tập đoàn niêm yết.
Tôi mở điện thoại, tìm kiếm tên “Lục Viễn Châu”.
Kết quả hiện ra tràn ngập màn hình. Lục Viễn Châu, 52 tuổi, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Lục Thị. Kinh doanh bất động sản, tài chính, y tế. Tài sản cá nhân ước tính 6 tỷ tệ.
6 tỷ tệ.
Tôi nhìn lại số dư tài khoản ngân hàng của mình: 847 tệ. Đó là toàn bộ số tiền tôi kiếm được từ việc làm thêm tại quán trà sữa trong kỳ nghỉ hè.
Tôi tiếp tục lướt xuống. Một bức ảnh gia đình hiện ra.
Lục Viễn Châu ôm một người phụ nữ sang trọng, quý phái tên là Tống Minh Châu. Da bà ta trắng phát sáng, tai đeo đôi khuyên ngọc lục bảo, nụ cười chuẩn mực như được cắt ra từ tạp chí.
Bên cạnh là một người đàn ông trẻ, cao gầy, ánh mắt ngạo mạn, cằm hơi hếch, nụ cười toát lên vẻ ưu tú tự nhiên.
Lục Cảnh Thâm, 26 tuổi, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Lục Thị. Thạc sĩ Quản trị kinh doanh (MBA) Đại học Columbia.
26 tuổi, Phó Tổng giám đốc. Bằng cấp danh giá. Xe sang nhà rộng.
Tôi 18 tuổi, làm thêm ở quán trà sữa, lương giờ 15 tệ.
Tôi tìm kiếm chiếc đồng hồ Patek Philippe Nautilus anh ta đeo. Giá thị trường 1,9 triệu tệ.
1,9 triệu tệ.
Mẹ tôi cả đời chưa từng đeo một sợi dây chuyền vàng.
Tôi tắt điện thoại, rút tấm danh thiếp ra.
Trương Duy Viễn. Văn phòng Luật sư Duy Viễn. Tầng 38 tòa nhà Tài chính.
“Mẹ,” tôi thì thầm trong bóng tối, “mẹ rốt cuộc đang chơi ván cờ gì vậy?”
Sáng hôm sau, tôi mặc chiếc áo sơ mi trắng tốt nhất mà mẹ mua cho tôi – một chiếc áo mua giảm giá ở trung tâm thương mại với giá 89 tệ.
Trước khi ra khỏi cửa, Tô Kiến Quốc gọi tôi lại:
