Năm thứ ba làm ngoại thất, vị Vương gia bao nuôi ta bị tịch thu gia sản.
Trước kia chàng lấy vàng bạc châu báu dỗ dành ta.
Giờ đây khoác trên mình bộ huyết y, nửa đêm gõ cửa nhà ta.
Ta kéo chàng vào gian nhà củi trong viện.
“Trước kia chàng kim ốc tàng kiều, nay đổi lại thành ta nhà củi giấu Vương gia.”
Tiêu Ký Bạch tức đến mức nhắm nghiền mắt lại.
“Nàng cứ thế để ta ở nhà củi sao?”
Ta nghiêm túc giải thích:
“Nhà bếp dột mưa, gian nhà củi này đã là căn phòng tốt nhất nhà ta rồi.”
Chàng im lặng hồi lâu, rốt cuộc vẫn ở lại.
Năm thứ nhất, chàng bổ củi, ta bán rượu.
Năm thứ hai, chàng học được cách ngồi xổm trước bếp đun lửa cho ta.
Năm thứ ba, chàng dùng chiếc trâm gỗ tự tay mình gọt để cầu thân ta.
Ta cười bảo: “Được.”
Cho đến khi ta vào kinh đưa rượu cho Ninh Viễn Hầu phủ.
Khắp thành chăng đèn kết hoa.
Người người đều bàn tán Thất vương gia mất tích ba năm rốt cuộc đã hồi kinh, chuẩn bị nghênh cưới đích nữ của Trấn Quốc công phủ.
Ta đứng giữa đám đông theo dõi trò náo nhiệt.
Cho đến khi đoàn ngựa đón dâu từ cuối phố dài tiến lại.
Người nam nhân đi đầu một thân mãng bào, cưỡi trên lưng ngựa cao ngất ngưởng, bên hông lại treo một tấm thẻ gỗ thô sơ.
Đó là chìa khóa gian nhà củi nhà ta.
Đêm qua trước khi rời đi, chàng còn hỏi ta:
“A Yểu, đợi ta trở về, chúng ta đổi sang căn nhà lớn hơn có được không?”
Hóa ra căn nhà lớn mà chàng nói, là Vương phủ.
Chỉ tiếc nữ chủ nhân lại chẳng phải ta.
1
Khi đoàn ngựa đón dâu dừng lại trước cửa Ninh Viễn Hầu phủ, ta vẫn đang vịn chiếc xe cút kít chở rượu.
Mười hai vò rượu hoa quế trên xe là Hầu phủ đã trả tiền cọc trước, thiếu một vò cũng không xong.
Trước khi ra ngoài, ta hâm nóng hai cái màn thầu trong nồi.
Tiêu Ký Bạch tỳ vị không tốt, không ăn được đồ lạnh.
Nếu chàng về sớm thì cũng không đến mức không có gì lót dạ.
Nhưng giờ đây chàng ngồi trên lưng ngựa cao, mặc hỷ phục đỏ thẫm, phía sau là mấy chục thị vệ đeo đao theo hầu.
Bách tính dọc đường thi nhau né tránh, người trước cửa quỳ rạp cả một mảng.
Móng ngựa dừng lại cách hai bước, chàng nhìn thấy ta, bàn tay cầm dây cương hơi siết lại.
Trước kia đi giao rượu, chàng luôn đi bên cạnh ta.
Gặp phải vũng bùn lầy, chàng liền bảo ta buông tay, tự mình xắn tay áo lên khiêng xe.
Nay chàng ngồi trên ngựa, hồi lâu không hề nhúc nhích.
Ta không nhịn được, theo thói quen gọi tên chàng một tiếng, nội thị đi theo liền đổi sắc mặt trước tiên.
“To gan! Dám gọi thẳng danh húy của Vương gia!”
Vẻ mặt chàng rốt cuộc lạnh đi: “Dời xe đi.”
Hai tên thị vệ lập tức tiến tới, nắm càng xe kéo sang một bên.
Bánh xe bỗng chệch khỏi khe đá, thân xe nghiêng ngả, một vò rượu ngoài cùng rơi xuống.
Theo phản xạ ta vươn tay ra đón, miệng vò đập vào cổ tay, đau buốt khiến ta không giữ nổi.
Vò rượu rơi xuống đất, mảnh gốm vỡ và rượu bắn tung tóe nửa con phố.
Có kẻ bật cười: “Hèn chi dám bám víu Vương gia, hóa ra là muốn tống tiền ăn vạ.”
Nội thị bịt mũi, chê mùi rượu nồng nặc sực mũi.
“Ỷ có gương mặt còn tính là đoan chính mà tâm tư gì cũng dám động, cũng không xem hôm nay là ngày gì.”
Ta khom lưng nhặt mảnh giấy phong niêm màu đỏ trên mảnh vỡ.
Hầu phủ thanh toán phải kiểm tra phong niêm, không có cái này, họ sẽ không nhận là hỏng hóc dọc đường.
Một chiếc ủng giẫm lên tay ta.
“Còn lề mề cái gì?”
Thị vệ không dùng bao nhiêu sức, nhưng lại đè đúng vào chỗ bị thương trên cổ tay ta.
Ta đau đến mức không thẳng lưng lên nổi, ngước mắt nhìn về phía Tiêu Ký Bạch.
Chàng nhìn thấy rồi.
Tên nội thị kia cũng nhìn thấy, còn cười nói: “Đám đàn bà chốn phố phường này quen thói giả bộ đáng thương, Vương gia không cần để ý, kẻo bị dính vào lại dứt không ra.”
Tiêu Ký Bạch dời ánh mắt đi: “Đừng để lỡ giờ lành.”
Chiếc ủng rốt cuộc dời đi, thị vệ túm lấy cổ áo sau của ta, lôi giật ta sang bên đường.
Ta lảo đảo đập người vào tường, chiếc trâm gỗ cài trên tóc trượt xuống, rơi ngay trước đầu ngựa của chàng.
Cây trâm ấy gọt có phần thô kệch.
Đóa hoa đào trên đầu trâm quá khó điêu khắc, chàng làm hỏng mất bốn khúc gỗ, đến khúc thứ năm mới miễn cưỡng thành hình.
Đêm cầu thân ấy, chàng cắm cây trâm vào tóc ta, ngắm nghía trái phải rồi bảo: “Chịu thiệt thòi cho nàng tạm đeo cái này.”
Ta nói không thiệt thòi.
Chàng thức ba đêm ròng để làm, sao ta có thể thấy thiệt thòi.
Giờ đây móng ngựa ở ngay bên cạnh cây trâm, ta chẳng màng cơn đau, vươn tay ra nhặt.
Tiêu Ký Bạch rốt cuộc ghì cương ngựa, bảo nó lùi lại một bước.
Ta nhặt lấy trâm gỗ, vừa định đứng thẳng dậy thì nghe thấy chàng nói: “Lần sau hãy trông chừng cho kỹ đồ của mình.”
Ngữ khí chẳng khác gì lúc chàng phân phó người dọn đường vừa rồi.
Ta nắm chặt cây trâm, chầm chậm lùi về góc tường.
Đoàn rước dâu đi qua trước mặt ta, tiếng nhạc hỷ thổi vang rền trời đất.
Ta chợt nhớ lại đêm chàng mới tới, chàng nhìn bát cháo ngũ cốc thô, một miếng cũng không đụng.
Chiếc chăn trên giường đã giặt sạch phơi khô, chỉ là góc chăn có một miếng vá.
Chàng liếc nhìn một cái, liền ném xuống đất.
Về sau ta đi đưa thuốc, thấy chàng nắm một mảnh gốm vỡ, đã rạch rách cổ tay.
Máu nhỏ giọt bên mép giường.
Chàng vẫn mặc bộ gấm vóc lúc trốn chạy ra ngoài, sống lưng thẳng tắp, nghiến răng nói: “Bổn vương thà chết chứ không sống thế này.”
Ta nhào tới giằng lấy, lòng bàn tay bị cứa rách, suýt nữa không giữ nổi tay chàng.
Đêm ấy, ta quỳ bên giường, dùng dải vải quấn từng vòng từng vòng quanh vết thương của chàng.
Chàng hỏi ta, vì sao nhất quyết phải cứu chàng.
Ta nói: “Trước kia chàng đối xử tốt với ta, ta không thể trơ mắt nhìn chàng chết.”
Về sau thiếu thuốc, ta đi mua chịu.
Thiếu gạo, ta đi vay mượn.
Chàng ăn không quen lương thực thô, ta nhặt riêng gạo trắng ra nấu cháo, còn mình và đệ đệ ăn bánh trộn cám.
Dưỡng nửa năm trời, chàng rốt cuộc cũng chịu xuống giường bổ củi.
Lần đầu bổ chệch, lưỡi rìu suýt nữa chém vào chân, chàng sầm mặt toan vứt đi.
Ta đứng bên cạnh cười, chàng trừng mắt nhìn ta hồi lâu, cuối cùng vẫn nhặt lại rìu lên.
Ta ngỡ rằng, chàng chịu buông bỏ thân phận kiêu ngạo là đã cam lòng cùng ta sống qua ngày.
Nào ngờ đâu, tất cả chỉ là ảo tưởng của riêng ta.
Dỡ rượu xong, mấy bà mối bà vú đang ở cửa sau chia kẹo hỷ.
Họ nói Thất vương gia chịu oan ba năm, Lục cô nương liền quỳ trước Phật canh giữ ba năm, nay rốt cuộc khổ tận cam lai.
“Tháng chạp năm ngoái đã định thân rồi, nếu không phải Lễ bộ chuẩn bị sính lễ thì cũng chẳng kéo dài tới tận hôm nay.”
Ta đứng nép dưới chân tường, sờ sờ cây trâm gỗ trong tay áo.
Tháng chạp năm ngoái.
Khi ấy Tiêu Ký Bạch bảo rằng, có bạn cũ tìm cho chàng một công việc chép sách, quan nha cho phép chàng ban ngày vào thành, thi thoảng còn phải ở lại một đêm.
Ta sợ vết thương cũ của chàng không chịu nổi rét, bèn tháo tung chiếc áo bông của mình ra, may thêm cho chàng một chiếc áo gi-lê lót bông.
Lúc chàng mặc áo bước ra cửa, ta từng hỏi, đêm trừ tịch có về được không.
Chàng bảo, dĩ nhiên rồi.
Đêm trừ tịch chàng quả thực đã trở về, mang theo nửa con ngỗng quay.
A Hành vui mừng bày thêm một chén rượu, vô cùng trịnh trọng gọi một tiếng tỷ phu.
Tiêu Ký Bạch cười đáp lời.
Ta cúi đầu múc canh, sợ chàng thấy mặt mình đỏ ửng.
Hóa ra lúc ấy, hôn sự đã định rồi.
Chỉ là không phải định cho ta.
……
Trở về trấn, ta ghé vào tiệm vải trả lại vải đỏ trước.
Chưởng quầy khó xử, bảo đã cắt ra rồi, không thể trả lại toàn bộ.
Ta nói không sao, trả được bao nhiêu hay bấy nhiêu.
Cuối cùng ông ấy trả lại ta một nửa.
Ta ôm bọc bạc vụn trong ngực, đứng trơ trọi giữa phố xá, bỗng nhiên chẳng biết nên đi về đâu.
Ba năm qua, ngày nào ta cũng đau đáu nhớ về nhà.
Sợ Tiêu Ký Bạch không biết nhóm lửa, sợ chàng đau vết thương cũ, sợ chàng không chịu nổi nhục nhã, một mình ngồi lâu lại nảy sinh ý nghĩ tìm đến cái chết.
Năm đầu tiên, chàng xách thùng nước còn không vững, làm vỡ gáo múc nước, nổi một trận lôi đình.
Ta không khuyên can, chỉ lau sạch vũng nước trên sàn cho chàng, rồi lại đun một ấm nước mới.
Mùa đông năm thứ hai, chàng học được cách đun sẵn nước nóng ngâm chân trước khi ta về.
Đôi tay cóng ngắt của ta chạm vào mép chậu, nóng quá rụt lại một cái, chàng liền nhíu mày pha thêm nước lạnh vào.
“Lớn ngần này rồi mà nóng lạnh cũng không biết?”
Miệng thì chê bai, nhưng tay lại không ngừng xoa nắn những vết nứt nẻ vì lạnh cho ta.
Năm thứ ba, chàng sẽ đến phường rượu đón ta vào những ngày mưa.
Chiếc ô nghiêng hẳn về phía ta, nửa bờ vai chàng ướt đẫm.
Ta trách chàng, chàng liền ôm chặt ta vào lòng hơn một chút.
“Nàng ngã bệnh rồi thì ai nuôi ta?”
Ta luôn ngỡ đó là lời âu yếm tỏ tình.
Giờ đây ngẫm lại, có lẽ là lời nói thật lòng.
Đến trước cửa nhà, ta lần mò hồi lâu mới sực nhớ ra chìa khóa đang ở chỗ chàng.
Góc tường có một viên gạch lỏng lẻo, lật ra là có thể sờ thấy then cài cửa.
Đó là do A Hành để lại.
Đệ ấy sợ ta quên mang chìa khóa nên lén sửa lại then cửa, còn dặn dò ta không được kể cho người khác.
2
Đẩy cửa bước vào, hai cái màn thầu trong nồi đã nguội ngắt.
A Hành đã tới tiệm sách giúp chưởng quầy thu dọn sách cũ, phải tối mịt mới về.
Ta cầm lấy một cái bánh, nhai rất lâu mà không sao nuốt trôi.
Gương đồng đặt nghiêng nghiêng, soi rõ khuôn mặt thô ráp cùng hai bên tóc mai đẫm mồ hôi của ta.
Sáu năm trước, khi ta vừa được Tiêu Ký Bạch đưa vào biệt viện, cũng từng có người ngày ngày chải chuốt trang điểm cho ta.
Chàng thích ta mặc váy áo màu nhạt, không cho phép ta nói lớn tiếng, lúc cười cũng không được hở răng.
Ta học không tốt, thường khiến chàng cau mày.
Giờ đây thì chẳng cần học nữa rồi.
Bán rượu phải cất tiếng rao, khuân vò rượu phải dùng sức, ai còn đoái hoài đến việc cười rộ lên trông có đẹp hay không.
Ta cúi đầu nhìn bàn tay mình.
Kẽ móng tay cáu bẩn bã rượu rửa mãi không sạch, lòng bàn tay là từng lớp vết chai chồng chất.
Trước cửa Vương phủ hẳn là có rất nhiều người hầu hạ tân nương, nàng ấy chỉ cần nhấc tay lên, liền có kẻ chỉnh trang tay áo giúp.
Còn ta ngay cả vạt áo rách cũng phải đợi đến khi đêm xuống mới chắp vá được.
Có lẽ Tiêu Ký Bạch nói không quen biết ta là vì sợ người đời chê cười.
Ta là ngoại thất của chàng.
Dù cho chàng có chịu nhận, đó cũng chẳng phải thân phận thể diện gì.
Nhưng nghĩ đến đây, lòng ta lại càng thêm chua xót.
Ta cũng từng có một mái ấm trong sạch, đàng hoàng.
Phụ thân làm Huyện lệnh ở huyện Lâm Thủy, bổng lộc không nhiều, nhưng mẫu thân luôn có thể sắp xếp việc nhà đâu ra đấy.
Ta không phải đi bán rượu, A Hành cũng chẳng cần bốc vác hàng hóa cho người ta.
Khi phụ thân rảnh rỗi, người sẽ ngồi dưới cửa sổ dạy chúng ta viết chữ.
Người bảo, chữ viết không đẹp có thể viết lại, nhưng làm người thì tuyệt đối không thể đi đường lệch lạc.
Về sau Lâm Thủy lũ lụt lớn, triều đình cấp lương thực cứu tế xuống, vận chuyển đến huyện lại chưa đầy một nửa so với sổ sách.
Phụ thân không chịu đóng dấu vào văn thư nhận lương thực, liên tiếp đệ trình mấy phong sớ bẩm báo lên trên.
Chẳng bao lâu sau, liền có kẻ tố cáo người tham ô lương thực cứu tế.
Khi quan binh ập tới cửa, mẫu thân vẫn còn đang khâu lại cổ tay áo quan bào cho người.
