Cầm theo hồ sơ xin việc của mình,
khi tôi đến một công ty thuộc Top 500 trong nước để phỏng vấn,
lễ tân chỉ nhìn qua một cái rồi nói:

“Xin lỗi, yêu cầu tuyển dụng thấp nhất của công ty chúng tôi là tốt nghiệp đại học.”

Tôi nhìn dòng “tốt nghiệp cấp ba” trên hồ sơ,
do dự một lúc rồi thành thật nói:

“Ờ thì… thật ra tôi là họ hàng của tổng giám đốc công ty các cô.”

Ba phút sau, mợ tôi giẫm đôi giày cao gót, tiếng “cộp cộp cộp” vang lên rồi đi đến trước mặt tôi.

Bà ấy nhìn tôi từ trên xuống dưới hai lượt, giọng đầy khinh thường:

“Đúng là họ hàng nghèo bên Chí Lương.”

“Đưa cậu ta sang bộ phận vệ sinh đi.”

Ba ngày sau, cậu tôi cuối cùng cũng hoàn thành kế hoạch thu mua ở nước ngoài và trở về.

Cậu bước vào nhà vệ sinh,
nhìn thấy tôi đang quỳ dưới đất lau gạch, sắc mặt lập tức tối sầm:

“Ai bảo cháu đến đây?”

——

Nhìn thấy trình độ học vấn cao nhất trên hồ sơ tôi đưa qua chỉ ghi cấp ba,
cô lễ tân lại đẩy nguyên hồ sơ về phía tôi:

“Anh à, chỗ chúng tôi là doanh nghiệp thuộc Top 500 trong nước, ngay cả vị trí bảo vệ cũng yêu cầu tối thiểu phải tốt nghiệp đại học chính quy.”

“Có phải anh nộp nhầm chỗ rồi không?”

Tôi gãi đầu, hạ thấp giọng thành thật khai báo:

“Ờ thì, thật ra tôi là họ hàng của tổng giám đốc công ty các cô.”

“Hay cô gọi điện hỏi thử xem?”

Cô lễ tân nửa tin nửa ngờ gọi điện thoại nội bộ.

Ba phút sau.

“Cộp, cộp, cộp.”

Một tràng tiếng giày cao gót sắc nhọn từ xa đến gần.

Tôi ngẩng đầu lên, mợ tôi mặc một bộ đồ công sở may đo cao cấp, chân đi đôi giày cao gót chót vót, dừng lại trước mặt tôi.

Bà ấy từ trên cao nhìn xuống, quét mắt từ đầu đến chân tôi hai lượt,
khóe môi cong lên thành một nụ cười chế giễu không hề che giấu.

“Tôi còn tưởng là ai, hóa ra là họ hàng nghèo bên Chí Lương tìm tới tận cửa.”

Bà ấy hừ lạnh một tiếng, quay đầu nhìn trưởng phòng nhân sự bên cạnh, giọng đầy khinh miệt:

“Đưa sang bộ phận vệ sinh đi, đỡ chướng mắt.”

“Vâng, Phó tổng Thẩm!”

Trưởng phòng nhân sự liên tục đáp lời.

Nghe câu đó, tôi chẳng những không cảm thấy nhục nhã,
mà tảng đá trong lòng còn rơi xuống, cả người nhẹ nhõm hẳn.

Bởi trước khi đến công ty nhận việc, tôi vốn định đi làm phụ hồ.

Ai ngờ mẹ tôi cứ nhất quyết nhét hành lý vào tay tôi, bắt tôi đến đây thử xem.

Tôi khó hiểu hỏi:

“Mẹ, người ta là tập đoàn Top 500 đấy.”

“Một đứa nửa mù chữ đến cấp ba còn chưa học xong như con thì đến đó làm được gì? Làm linh vật à? Thôi đừng đến đó làm mất mặt nữa.”

Mẹ tôi trừng mắt mắng:

“Chính miệng cậu con gọi điện bảo con đến, con sợ cái gì?”

Bây giờ tuy chỉ là công việc vệ sinh,
nhưng trong mắt tôi, thế này đã tốt hơn việc cởi trần phơi mình dưới nắng để khuân gạch rất nhiều.

Ở đây không bị gió thổi mưa tạt, ít nhất cũng có mái nhà không dột.

Quan trọng nhất là công ty lớn còn lo hai bữa cơm nóng.

Làm việc chăm chỉ một tháng, tiền lương không thiếu một đồng, đúng là cuộc sống thần tiên.

Sau khi đi theo quản lý vệ sinh nhận đồng phục và dụng cụ,
tôi được phân đến phòng chứa đồ ở tầng ba.

Vừa đặt cái xô nhựa xuống, điện thoại trong túi liền rung lên.

Lấy ra nhìn, là một dãy số nước ngoài rất dài.

Vừa bắt máy, giọng cậu tôi, Lâm Chí Lương, truyền đến, có phần sốt ruột:

“Tiểu Phàm, nhận việc chưa? Mợ cháu sắp xếp cho cháu thế nào? Cụ thể làm ở vị trí nào?”

“Cậu, sắp xếp tốt lắm.”

Tôi vừa kẹp điện thoại bằng vai, vừa dùng hai tay xé bao bì một chiếc giẻ lau mới, khóe miệng nở nụ cười.

“Công việc nhàn lắm.”

“Nhàn à?”

Giọng cậu ở đầu dây bên kia cũng lập tức thả lỏng.

“Vâng, coi như là một bộ phận độc lập.”

Tôi ném chiếc giẻ mới vào xô, mở vòi nước, nghe tiếng nước chảy ào ào rồi cười báo cáo:

“Hơn nữa đãi ngộ còn cực kỳ tốt, cháu có cả vị trí làm việc riêng.”

“Đỉnh nhất là vị trí này không cần chấm công, cũng không bắt buộc tăng ca. Làm xong việc, đến giờ là được về.”

Cậu ở đầu dây bên kia bật cười đầy an tâm:

“Mợ cháu làm việc vẫn biết chừng mực.”

“Tiểu Phàm, cháu mới đến thì cứ làm quen môi trường trước, không cần áp lực…”

“Năm đó nếu không phải mẹ cháu rút sạch cả sổ tiết kiệm học phí dành dụm cho cháu suốt ba năm
để giúp cậu lấp lỗ hổng phá sản, bố cháu lại bất chấp thể diện đứng ra bảo lãnh…”

“Thì cháu cũng không đến mức chưa học hết cấp ba đã phải nghỉ.”

“Ân tình này, cậu vẫn luôn ghi nhớ trong lòng.”

Tôi ngồi xổm trên nền gạch, nhe răng cười:

“Cậu, cậu còn nói những chuyện này làm gì?”

“Chuyện cũ bao nhiêu năm rồi, người một nhà đừng nói hai nhà.”

“Cháu làm ở đây tốt lắm, cậu cứ yên tâm lo vụ thu mua ở nước ngoài đi. Cháu phải chính thức bắt đầu làm việc rồi.”

Cúp điện thoại,
tôi ném giẻ vào xô, mở vòi nước, chính thức bắt đầu sự nghiệp nhân viên vệ sinh của mình.

Tòa nhà của tập đoàn Top 500 này quả thật rất hoành tráng, cả tòa có tổng cộng sáu tầng.

Mỗi tầng đều có một nhà vệ sinh nam và một nhà vệ sinh nữ, mỗi nhà vệ sinh tiêu chuẩn có sáu buồng, cộng thêm ba bồn tiểu.

Ngoài ra còn có hành lang rộng rãi, phòng trà nước, phòng họp kính và đại sảnh tầng một.

Cộng tất cả lại, tổng cộng có mười sáu khu vực lớn.

Tôi không hề oán thán, cũng chẳng chê công việc vất vả.

Từng khu vực một, tôi quét bụi, lau ướt, đẩy khô hút nước, rồi lau gương trên bồn rửa và vòi nước inox sáng bóng.

Nửa tiếng sau, tôi đang ngồi xổm trong phòng trà nước tầng ba,
tay cầm chiếc bay nhỏ, cặm cụi xử lý một vệt keo khô cứng đầu trên chân tường.

Đột nhiên, một chiếc giày da bóng loáng không khách sáo đá thẳng vào xô nước của tôi.

Nước bẩn sóng sánh tràn ra, bắn ướt thẳng ống quần đồng phục.

Tôi ngẩng đầu lên, lại là tên thanh niên mặc áo sơ mi trắng, đeo thẻ nhân viên phòng kinh doanh lúc nãy.

“Này! Điếc à?”

“Bây giờ mau lên tầng trên xử lý vết cà phê trên thảm.”

“Không làm sạch được thì tôi bảo quản lý vệ sinh đuổi việc anh!”

Chiếc bay trong tay tôi vẫn không dừng, tôi không kiêu ngạo cũng chẳng tự ti đáp:

“Cho tôi hai phút, cạo xong khe này tôi sẽ lên.”

“Đệt, một thằng quét rác mà còn bày đặt làm giá!”

Hắn hung hăng nhổ một tiếng, trợn mắt đầy khinh bỉ.

Tôi hoàn toàn không thèm để ý.

Mấy năm nay, tôi từng đội nắng to khuân gạch ngoài công trường, từng bưng bê ở khu chợ đêm khói bụi mù mịt.

Loại người tính khí tồi tệ nào mà tôi chưa từng gặp?

Tôi bình tĩnh cạo sạch chút keo cuối cùng, dùng giẻ lau nền nhà đến không còn một hạt bụi,
sau đó mới xách hộp dụng cụ, quay người lên tầng giải quyết đống hỗn độn hắn gây ra.

Dọn xong vết cà phê, tôi đẩy xe vệ sinh tiếp tục kiểm tra.

Tầng hai, tầng ba, tầng bốn, tầng năm, tầng sáu…

Không một góc chết nào tôi bỏ qua.

Đến khi tôi tỉ mỉ đi hết lượt đầu tiên của cả tòa nhà, đồng hồ trên tường đã chỉ hai giờ mười phút chiều.

Lưng tôi từ lâu đã ướt đẫm mồ hôi, dính nhớp vào người.

Tôi đẩy xe trở lại nhà vệ sinh nam tầng ba, đỗ xe xong,
đi vào buồng cuối cùng, hạ nắp bồn cầu rồi ngồi phịch xuống nghỉ chân.

Điện thoại trong túi rung một cái, là tin nhắn WeChat mẹ gửi.

“Con trai, ngày đầu tiên thấy thế nào? Công việc có làm nổi không?”

Tôi lau mồ hôi trên trán, nhanh chóng gõ bàn phím trả lời thoải mái:

“Cũng được, khá hợp tay. Môi trường này tốt hơn công trường nhiều.”

Mẹ tôi trả lời ngay:

“Thế là tốt, làm cho đàng hoàng, đừng làm mất mặt cậu con.”

Tôi cười, khóa màn hình điện thoại rồi tiếp tục lượt kiểm tra thứ hai.

Trong mấy ngày sau đó, lễ tân truyền chuyện tôi là họ hàng của tổng giám đốc ra ngoài.

Trên hành lang, trong phòng trà nước, trước cửa thang máy,
luôn có người giả vờ vô tình liếc tôi rồi hạ giọng bàn tán:

“Thật sự là họ hàng của Tổng giám đốc Lâm à? Vậy sao lại đến làm vệ sinh?”

“Tôi thấy chắc đến trải nghiệm cuộc sống.”

“Trải nghiệm cuộc sống mà quỳ xuống lau bồn cầu à?”

…

Tôi nghe thấy nhưng cũng chẳng để trong lòng.

Mấy ngày nay công việc vệ sinh của tôi nặng, ngày nào cũng đến nhà ăn muộn nhất, cô phụ trách chia cơm đã quen mặt tôi từ lâu.

Thấy hôm nay tôi lại đói đến mức mồ hôi đầy đầu,
cô ấy thương tình dùng muôi vớt gạt lớp nước rau nổi trên mặt,
múc từ đáy nồi một muôi đầy thịt kho tàu rồi úp chắc nịch lên cơm tôi.

“Cậu thanh niên, ăn nhiều chút, nhìn cậu mệt thế kia.”

Cô hạ thấp giọng.

Tôi vừa định cảm ơn thì giọng lạnh như băng của Thẩm Ngọc Kiều bên cạnh đột nhiên vang lên.

“Chị Lý, tập đoàn chúng ta từ bao giờ chuyển sang làm từ thiện vậy?”

Bà ấy giẫm đôi giày cao gót mười phân, tiến lên một bước.

Trong nhà ăn rộng lớn, mấy nhân viên còn lại lập tức im thin thít như gà, chẳng ai dám ngẩng đầu.

Bà ấy thậm chí chẳng thèm nhìn thẳng vào tôi, chỉ chăm chăm nhìn cô chia cơm:

“Chị nghe nói cậu ta là họ hàng của ông chủ nên vội vàng nịnh bợ, cố tình cho thêm muôi thịt này đúng không?”

Cô ấy sợ đến trắng bệch mặt, liên tục xua tay:

“Không, không có đâu Phó tổng Thẩm, thức ăn còn thừa…”

“Đủ rồi!”

Thẩm Ngọc Kiều không khách sáo cắt ngang, quay đầu, ánh mắt sắc bén như dao đâm thẳng vào mặt tôi:

“Lâm Phàm, cậu vào công ty nhờ chút quan hệ của cậu mình, tôi không ngăn. Nhưng tốt nhất cậu phải biết rõ vị trí của bản thân!”

Bà ấy quay đầu chỉ vào quản lý nhà ăn, giọng đột ngột nâng cao, cả phòng đều nghe rõ mồn một:

“Từ hôm nay, tiêu chuẩn suất ăn của cậu ta cắt xuống còn một nửa tiêu chuẩn lao động thời vụ!”

“Từ giờ mỗi ngày chỉ được phát bánh màn thầu và dưa muối. Doanh nghiệp Top 500 của chúng ta không nuôi người nhàn rỗi, càng không nuôi cậu ấm!”

Tôi không phản bác, cũng chẳng tức giận,
chỉ ngẩng đầu, nở nụ cười với Thẩm Ngọc Kiều.

“Được.”

“Màn thầu dưa muối cũng ăn no. Cảm ơn Phó tổng Thẩm quan tâm.”

Nói xong, tôi bưng khay đi thẳng đến vị trí trong góc xa nhất của nhà ăn, ngồi xuống ăn sạch toàn bộ cơm thức ăn từng miếng lớn.

Đối mặt với mức độ gây khó dễ này, trong lòng tôi hoàn toàn không hề gợn sóng.

Lúc ăn xong đem khay trả lại,
cô chia cơm đỏ hoe mắt, đầy áy náy nhìn tôi.

Tôi nhe răng cười với cô:

“Không sao đâu cô, cháu ăn khỏe, chỉ ăn màn thầu hai bữa cũng chịu được. Cô đừng để trong lòng.”

Ra khỏi nhà ăn, tôi tiện tay cầm cây lau nhà ở góc tường, trở lại khu vực vệ sinh của mình tiếp tục cúi đầu làm việc.

Cho đến ba ngày sau,
tôi đang ngồi xổm trong buồng cuối cùng của nhà vệ sinh nam tầng ba, cạy lớp cặn nước quanh mép bồn cầu.

Điện thoại trong túi đột nhiên rung dữ dội.

Tôi dùng mu bàn tay quệt mồ hôi trên trán, lấy ra nhìn, là cậu tôi Lâm Chí Lương.

“Tiểu Phàm!”

Điện thoại vừa kết nối, giọng nói mệt mỏi của cậu truyền tới:

“Cậu vừa xuống máy bay, chuyện thu mua ở nước ngoài giải quyết xong hết rồi. Bây giờ cháu ở đâu? Cậu đến thẳng công ty tìm cháu.”

Tôi ném miếng cọ vào xô, nhấn nút xả nước, nghe tiếng nước ào ào rồi vui vẻ đáp:

“Cậu, cậu cứ đến thẳng buồng cuối cùng nhà vệ sinh nam tầng ba, cháu ở đây.”

Đầu dây bên kia lập tức im lặng.

Tròn ba giây sau, cậu mới khó tin lên tiếng, giọng đầy nghi hoặc:

“Cháu ở đâu?”

“Nhà vệ sinh nam tầng ba, buồng cuối cùng ấy. Cậu mau lên, cháu sắp tan làm rồi.”

Tút tút tút.

Điện thoại bị cúp thẳng.

Tôi vẩy nước trên tay, tiện tay rút hai tờ giấy lau khô,
sau đó ngồi phịch lên nắp bồn cầu sáng bóng, lấy điện thoại ra xem video ngắn, yên lặng chờ đợi.

Chưa đến nửa tiếng, ngoài hành lang đột nhiên vang lên một tràng tiếng bước chân gấp gáp.

Ngay sau đó là một tiếng “rầm” thật lớn!