Thi đại học được 687 điểm, mẹ tôi quyết định chỉ cho tôi 687 tệ tiền sinh hoạt mỗi tháng.
“Thi được bao nhiêu điểm thì nhận bấy nhiêu tiền. Thế là công bằng.”
Bố tôi gật đầu tán thành. Anh trai tôi cười khẩy:
“Đi học đại học chứ có phải đi hưởng thụ đâu.”
Ấy vậy mà quay lưng một cái, mẹ lại đặt ngay gói thức ăn tươi trị giá 1.200 tệ mỗi tháng cho con chó anh trai vừa mua.
Tôi không cãi vã.
Ban ngày lên lớp, ban đêm đi bưng bê ở nhà hàng. Kể từ đó, tôi không xin gia đình thêm một đồng nào nữa.
Bảy năm sau, lương tháng của tôi đã lên đến 52.000 tệ.
Mẹ nhập viện, cả nhà lập tức gửi hóa đơn viện phí cho tôi.
“Mẹ đã nuôi mày ăn học, bây giờ đến lượt mày phải có trách nhiệm với mẹ!”
Tôi xem xong hóa đơn, chỉ hỏi một câu:
“Mẹ, năm nay mẹ bao nhiêu tuổi rồi?”
01
Ngày công bố điểm thi đại học, tôi ngồi dưới chiếc quạt máy cũ trong phòng khách.
Trang web bị nghẽn ba lần, đến lần thứ tư mới hiện ra kết quả.
687 điểm.
Tôi nhìn chằm chằm vào ba con số ấy, lòng bàn tay ướt đẫm mồ hôi.
Điện thoại của giáo viên chủ nhiệm lập tức gọi đến. Giọng thầy còn run hơn cả tôi.
“Hứa Tri Vi, em chắc suất rồi! Các trường đại học trọng điểm, em thích chọn trường nào cũng được!”
Mẹ tôi, Chu Mai, ló đầu ra từ trong bếp.
“Bao nhiêu điểm?”
Tôi đáp:
“687 ạ.”
Chiếc xẻng nấu ăn trong tay bà khựng lại.
Bố tôi, Hứa Đại Hải, cũng từ ban công bước vào, trên tay vẫn kẹp điếu thuốc.
Anh trai tôi, Hứa Chí Viễn, đang nằm dài trên ghế sofa chơi điện tử, đến đầu cũng chẳng buồn ngẩng lên.
Phòng khách im lặng vài giây.
Tôi cứ ngỡ mẹ sẽ mỉm cười.
Dù chỉ là vỗ vai tôi một cái, nói một câu rằng con đã vất vả rồi cũng được.
Nhưng bà lại tắt bếp, lau khô tay rồi ngồi xuống bàn ăn.
“Đã thi được 687 điểm thì sau này tiền sinh hoạt cứ tính theo số điểm ấy đi.”
Tôi không hiểu.
“Ý mẹ là sao ạ?”
Bà cầm điện thoại, mở máy tính rồi đẩy màn hình đến trước mặt tôi.
“687 tệ một tháng.”
Nhìn con số trên màn hình, đầu óc tôi thoáng chốc trống rỗng.
Bố tôi hắng giọng.
“Mẹ con nói đúng đấy. Thi được bao nhiêu điểm thì nhận bấy nhiêu tiền, rất công bằng.”
Hứa Chí Viễn cuối cùng cũng ngẩng đầu, bật cười.
“Đi học đại học chứ có phải đi hưởng thụ đâu.”
Tôi nhìn ba người trước mặt.
Một người là mẹ tôi.
Một người là bố tôi.
Người còn lại là kẻ từ nhỏ đến lớn, muốn thứ gì cũng có, chẳng cần tranh giành với ai.
Tôi hỏi:
“Thế còn học phí ạ?”
Mẹ cau mày.
“Học phí bố mẹ trả, con còn muốn thế nào nữa?”
Tôi nói:
“687 tệ tiền sinh hoạt không đủ ăn đâu mẹ.”
Sắc mặt bà lập tức sa sầm.
“Con nhà người ta có 500 tệ vẫn sống được, tại sao mày lại không?”
Bố tôi dụi điếu thuốc vào gạt tàn.
“Con gái tiêu tiền đừng có hoang phí. Căng tin trường đại học cũng đâu đắt đỏ gì.”
Hứa Chí Viễn ném điện thoại xuống bàn trà.
“Nếu thật sự thấy không đủ thì tự nghĩ cách đi. Lớn rồi còn gì.”
Khi ấy, tôi thậm chí còn chưa qua sinh nhật mười tám tuổi.
Thế nhưng trong căn nhà này, họ đã vội vàng đẩy tôi trở thành người trưởng thành.
Mẹ đứng dậy đi xới cơm.
“Quyết định thế đi.”
Bữa cơm hôm ấy, tôi ăn mà chẳng cảm nhận được mùi vị gì.
Trên bàn có một đĩa sườn kho.
Đĩa sườn được đặt ngay trước mặt Hứa Chí Viễn.
Anh ta gắp ba miếng, tiện tay ném một miếng cho con chó nằm dưới chân.
Con chó ấy tên là Đậu Bao, được anh trai mua từ tháng trước.
Một con chó thuần chủng.
Mẹ bảo con trai nuôi thú cưng sẽ rèn luyện được tinh thần trách nhiệm.
Riêng tiền mua chó đã tốn 8.800 tệ.
Trước đó, tôi muốn đăng ký một lớp tiếng Anh hè, bà lại nói gia đình không có tiền dư.
Đậu Bao nằm dưới đất gặm xương sườn, tiếng nhai rau ráu vang lên không ngớt.
Tôi cúi đầu lặng lẽ ăn cơm trắng.
Hứa Chí Viễn nhìn thấy, liền bật cười:
“Nhìn cái gì? Em là sinh viên đại học rồi, chẳng lẽ còn muốn tranh ăn với chó?”
Mẹ lập tức trừng mắt với tôi.
“Anh con chỉ đùa một câu thôi, đừng có suốt ngày nhỏ nhen như thế.”
Tôi không nói gì.
Bởi tôi sợ chỉ cần mở miệng, nước mắt sẽ lập tức trào ra.
Ăn xong, tôi trở về phòng sắp xếp giấy tờ nhập học.
Phòng tôi rất nhỏ, nằm ở phía bắc căn nhà. Mùa đông lạnh buốt, mùa hè ngột ngạt.
Một chân bàn học từng bị gãy, chính tôi đã dùng băng dính quấn lại.
Trên tường dán một tấm ảnh ngôi trường đại học mà tôi luôn mơ ước.
Tôi nhìn tấm ảnh ấy rất lâu.
Trước kia, tôi từng nghĩ chỉ cần thi đỗ đại học ở nơi khác là có thể rời khỏi căn nhà này.
Đến bây giờ tôi mới hiểu, rời đi không đơn giản chỉ là mở cửa bước ra ngoài.
Tiền vẫn nằm trong tay họ.
Giấy tờ hộ khẩu vẫn do họ giữ.
Chỉ một câu “bố mẹ nuôi con ăn học” cũng đủ khiến tôi bị kéo trở lại bàn ăn, tiếp tục cúi đầu trước họ.
Mười giờ tối, tôi ra bếp rót nước.
Đèn phòng khách vẫn sáng.
Mẹ ngồi trên sofa lướt điện thoại.
Hứa Chí Viễn ôm Đậu Bao, đang xem các gói thức ăn tươi dành cho thú cưng.
“Mẹ, gói này được đấy. Một tháng 1.200 tệ, có cả thịt bò lẫn ức gà.”
Mẹ ghé lại xem.
“Đắt thì cũng hơi đắt thật, nhưng chó đang tuổi lớn, không thể cho nó ăn uống qua loa được.”
Tôi đứng ở cửa bếp, chiếc cốc trong tay lạnh ngắt.
Hứa Chí Viễn hỏi:
“Thế con đặt nhé?”
Mẹ đáp:
“Đặt đi, mẹ chuyển tiền cho.”
Điện thoại vang lên một tiếng thông báo.
Chuyển khoản thành công.
1.200 tệ.
Tôi được 687 tệ mỗi tháng.
Con chó được 1.200 tệ mỗi tháng.
Đột nhiên, tôi cảm thấy chuyện này thật nực cười.
Không phải kiểu buồn cười khiến người ta muốn bật cười.
Mà là cảm giác như có thứ gì đó nghẹn cứng trong lồng ngực, nghẹn đến mức cuối cùng chỉ còn một luồng khí lạnh buốt len ra.
Tôi quay người trở về phòng.
Trước khi cánh cửa khép lại, tôi nghe thấy mẹ nói:
“Tính tình con Tri Vi càng ngày càng kỳ quặc.”
Bố tôi đáp:
“Nó học nhiều đến ngớ ngẩn rồi, chẳng biết thông cảm cho hoàn cảnh gia đình.”
Hứa Chí Viễn cười khẩy.
“Đợi lên đại học chịu khổ một chút là biết điều ngay thôi.”
Tôi ngồi bên mép giường, mở điện thoại.
Trong nhóm lớp, mọi người đang thi nhau chúc mừng tôi.
Bạn bè hỏi kỳ nghỉ hè này tôi có muốn đi chơi cùng không.
Tôi nhìn những dòng tin nhắn ấy rất lâu, cuối cùng thoát ra, mở ứng dụng tìm việc làm.
Chưa đủ mười tám tuổi, rất nhiều nơi không nhận làm thêm.
Tôi kiên nhẫn xem từng tin tuyển dụng.
Nhân viên phục vụ nhà hàng.
Ca tối ở tiệm trà sữa.
Phát tờ rơi.
Trợ giảng, gia sư.
Chỗ nào có thể ứng tuyển, tôi đều gửi hồ sơ.
Sáng hôm sau, mẹ đặt một chiếc thẻ ngân hàng lên bàn.
“Sau khi nhập học, cứ ngày mùng một hằng tháng mẹ sẽ chuyển 687 tệ vào đây.”
Bà đẩy chiếc thẻ về phía tôi.
“Đừng nghĩ đến chuyện xin thêm.”
Tôi cầm thẻ lên.
“Con biết rồi.”
Bà có vẻ hơi bất ngờ.
“Mày không làm ầm lên à?”
Tôi nhìn bà.
“Làm ầm lên thì có ích gì sao?”
Sắc mặt mẹ lập tức thay đổi.
“Mày nói chuyện với mẹ bằng thái độ gì đấy?”
Tôi không trả lời.
Tôi bỏ thẻ vào ba lô, cất cẩn thận giấy báo trúng tuyển.
Trước khi ra cửa, Đậu Bao sủa về phía tôi.
Hứa Chí Viễn ở phía sau gọi với theo:
“Này, đừng giẫm lên đồ chơi của chó anh đấy! Hàng nhập khẩu, hơn 300 tệ cơ!”
Tôi cúi đầu nhìn sợi dây gặm đặt ở lối ra vào.
Nó có hai màu xanh đỏ đan xen.
Hơn 300 tệ.
Bước chân tôi thoáng khựng lại.
Sau đó, tôi nhấc chân bước qua.
Khoảnh khắc cánh cửa đóng lại, tôi nghe thấy một giọng nói vang lên trong lòng mình.
Bắt đầu từ hôm nay.
Tôi sẽ không xin họ thêm bất cứ đồng nào nữa.
02
Ngày nhập học đại học, tôi đi một mình.
Những sinh viên khác đều có bố mẹ đi cùng, mang theo vali lớn nhỏ, túi nọ túi kia đựng đầy hoa quả và đồ ăn vặt.
Còn tôi chỉ có một chiếc vali cũ.
Một bánh xe đã hỏng, mỗi lần kéo trên mặt đất đều phát ra tiếng ken két chói tai.
Ký túc xá nằm trên tầng sáu.
Không có thang máy.
Kéo vali lên đến tầng ba, lòng bàn tay tôi đã bị cọ rách da.
Có người trong hành lang hỏi:
“Người nhà cậu không đến à?”
Tôi đáp:
“Họ bận.”
Câu này, tôi đã nói đến mức thành thạo.
Từ những buổi họp phụ huynh hồi tiểu học, tôi đã luôn trả lời như vậy.
Họ bận.
Bận đến họp phụ huynh cho Hứa Chí Viễn.
Bận đưa anh ta đi mua máy tính.
Bận đưa anh ta đi khám răng.
Bận chọn thức ăn cho chó.
Đến lượt tôi, họ lúc nào cũng bận.
Tuần đầu tiên nhập học, tôi chia 687 tệ thành bốn khoản.
400 tệ tiền ăn.
150 tệ tiền điện thoại và đồ dùng sinh hoạt.
137 tệ còn lại để phòng lúc khẩn cấp.
Tôi đứng rất lâu trước quầy bán thức ăn trong căng tin.
Một bát mì chay rẻ nhất có giá 6 tệ.
Một suất cơm với một món rau là 8 tệ.
Tôi tính đi tính lại.
Mỗi ngày chỉ có thể ăn hai bữa.
Bỏ bữa sáng.
Nước uống thì lấy ở máy nước lọc trong giảng đường.
Không mua hoa quả.
Không mua sữa.
Không tham gia những buổi tụ tập ăn uống.
Không đăng ký câu lạc bộ.
Tôi tưởng như vậy là có thể cầm cự được.
Cho đến ngày thứ sáu của đợt huấn luyện quân sự, tôi ngất xỉu ngay trên sân tập.
Bác sĩ của trường đo huyết áp cho tôi, hỏi sáng nay tôi đã ăn gì.
Tôi đáp:
“Em chưa ăn ạ.”
Bác sĩ cau mày.
“Thế tối qua?”
Tôi nói:
“Một cái bánh bao không nhân.”
Cô cố vấn học tập đứng bên cạnh nhìn tôi.
“Gia đình em có khó khăn về kinh tế không? Em có thể xin trợ cấp sinh viên nghèo.”
Tôi gật đầu.
“Em sẽ đăng ký ạ.”
Tối hôm ấy, tôi gọi điện cho mẹ.
Tôi nói:
“Trường yêu cầu giấy xác nhận thu nhập gia đình.”
Bà im lặng hai giây.
“Mày định xin trợ cấp hộ nghèo à?”
Tôi đáp:
“Tiền sinh hoạt không đủ.”
Giọng mẹ lập tức cao vút.
“Hứa Tri Vi, mày muốn cho thiên hạ biết nhà mình nghèo lắm đúng không?”
Tôi cầm điện thoại, đứng ở cuối hành lang ký túc xá.
Ngoài cửa sổ là ánh đèn sân vận động.
Gió đêm vẫn nóng hầm hập.
Tôi hỏi:
“Chẳng phải nhà mình nghèo sao mẹ?”
Bà cười khẩy.
“Bố mày có lương, tao cũng có lương, anh mày sắp đi làm rồi. Nghèo ở chỗ nào?”
Tôi nói:
“Vậy bố mẹ có thể tăng tiền sinh hoạt của con lên 1.200 tệ được không?”
Đầu dây bên kia im bặt.
Sau đó, bà hỏi:
“Mày có biết 1.200 tệ là bao nhiêu tiền không?”
Tôi rất muốn nói rằng tôi biết.
Tôi biết đó chính là tiền thức ăn tươi một tháng của Đậu Bao.
Nhưng cuối cùng, tôi không nói.
Mẹ tiếp tục:
“Đừng có suốt ngày so bì với người khác. Đại học là nơi học hành, không phải nơi hưởng thụ.”
Tôi hỏi:
“Vậy chó ăn hết 1.200 tệ một tháng là để đi học sao?”
Đầu dây bên kia lập tức im phăng phắc.
Vài giây sau, giọng Hứa Chí Viễn chen vào:
“Mày bị bệnh à? Đến con chó cũng so đo?”
Mẹ giật lại điện thoại.
“Anh mày tiêu tiền cho chó của nó là chuyện của anh mày.”
Tôi đáp:
“Nhưng tiền là mẹ chuyển mà.”
Giọng bà trở nên lạnh lùng.
“Mày đang chất vấn tao đấy à?”
Tôi đứng trong hành lang, nhìn mảng sơn trắng bong tróc trên tường.
Rất lâu sau, tôi mới đáp:
“Không ạ.”
Bà nói:
“Biết thế là tốt.”
Trước khi cúp máy, bà còn buông thêm một câu:
“Đừng có xin trợ cấp sinh viên nghèo. Mất mặt lắm!”
Tôi hạ điện thoại xuống.
Bạn cùng phòng vừa từ nhà vệ sinh đi ra, thấy sắc mặt tôi không ổn cũng chẳng hỏi nhiều.
Cô ấy đưa cho tôi một chiếc bánh mì.
“Tối nay chưa ăn gì đúng không?”
Tôi nhận lấy.
“Cảm ơn cậu.”
Chiếc bánh mì ấy rất ngọt.
Ngọt đến mức khi nuốt xuống, sống mũi tôi cay xè.
Ngày hôm sau, tôi không đi đăng ký trợ cấp sinh viên nghèo nữa.
Không phải vì nghe lời mẹ.
Mà bởi tôi hiểu, mình không thể xin được giấy xác nhận hoàn cảnh gia đình.
Mẹ chắc chắn sẽ không phối hợp.

