Có lần, vị khách tôi giới thiệu đến nhà máy vật liệu xây dựng của anh trai đã chi một triệu tệ.

Theo lệ thường, tôi chọn hai chai Mao Đài mang đến chúc mừng.

Nhưng tôi vừa bước vào nhà, con trai anh tôi là Triệu Văn đã đột nhiên cười khẩy:

“Ồ, người ăn chực lại đến rồi kìa!”

“Xách hai chai rượu đến là muốn lấy tiền chia lợi nhuận, đúng là tay không bắt giặc.”

Tôi nhìn năm người họ hàng trong nhà, vậy mà chẳng có ai lên tiếng bênh tôi.

Tất cả đều cúi đầu, như thể mặc nhiên thừa nhận lời đó.

Bao năm nay, tôi giới thiệu khách hàng cho họ, còn tôi nhận mười phần trăm hoa hồng. Điều này đã được ghi rõ trong hợp đồng và chưa từng thay đổi suốt từng ấy năm.

“Mọi người cũng nghĩ như vậy sao?”

Ánh mắt tôi quét qua từng người.

Anh trai cười gượng:

“Em Năm, lúc đầu nhà máy vật liệu xây dựng của anh quả thật phải nhờ em giới thiệu khách, nhưng giờ nhà máy cũng phát triển rồi. Em cũng nhận tiền không bao nhiêu năm nay rồi, em xem…”

Chị hai cũng lên tiếng:

“Bây giờ bọn chị không thiếu đối tác nữa. Nói thật, hiện tại là em cần dựa vào bọn chị.”

Ý của họ là tôi không nên tiếp tục lấy tiền chia lợi nhuận nữa.

Được.

Nếu đã như vậy, vậy thì tất cả khách hàng cứ rút hết đi.

1

Triệu Văn cười lạnh:

“Dì Năm, bao năm nay cứ đến lúc chia lợi nhuận là dì xách hai chai rượu đến. Có ai mời dì đến à?”

“Nhà dì nghèo đến mức không có gạo nấu cơm rồi sao? Chỉ trông chờ vào tiền chia lợi nhuận của bố cháu để sống à?”

“Bố cháu nhịn dì đủ lâu rồi. Lần nào dì đến ăn chực uống chực, ông ấy cũng phải tươi cười tiếp đón. Cháu nhìn không vừa mắt từ lâu rồi.”

Tôi ngẩng đầu nhìn anh trai, chờ anh lên tiếng.

Thế nhưng anh lại tránh ánh mắt tôi, cúi đầu xuống, rất lâu sau mới nói:

“Em Năm, nhà máy vật liệu của anh mấy năm nay cũng phát triển rồi, thật ra không thiếu nguồn khách nữa. Cho dù không có em giới thiệu, họ vẫn sẽ chọn anh.”

Ý là khách hàng chọn anh ấy chẳng liên quan gì đến tôi, nên tôi không nên tiếp tục nhận phần trăm nữa.

Tôi chỉ cảm thấy buồn cười.

Mười năm trước, khi nhà máy của anh mới mở, một khách hàng cũng không có.

Anh khóc lóc đến cầu xin tôi, nói rằng tôi làm thương mại, lại là nhân viên bán hàng đứng đầu, quen biết rộng, bảo tôi tìm đường giới thiệu khách cho anh.

Anh nói Triệu Văn còn phải đi học, tiền học phí vẫn thiếu một khoản lớn. Bản thân anh đã chịu thiệt vì ít học, không thể để Triệu Văn cũng chịu thiệt như mình.

Khi đó, bên khác trả cho tôi mức hoa hồng mười lăm phần trăm.

Nhưng tôi nghĩ Triệu Văn phải được học hành tử tế, sau này lớn lên mới có tương lai.

Vì vậy, dù thấp hơn năm phần trăm, tôi vẫn giao dự án cho anh trai.

Ngày tiền được chuyển về tài khoản, anh xách cả một túi tiền quỳ trước mặt tôi, nói rằng tôi đã cứu anh, sau này chỉ cần anh còn một miếng ăn thì nhất định cũng sẽ có phần của tôi.

“Lúc trước anh đâu có nói như vậy!”

Tôi nhìn anh, lạnh lùng lên tiếng.

Anh trai sờ mũi, trong mắt thoáng hiện vẻ áy náy:

“Hay là… lần này anh vẫn đưa cho em. Chỉ là chuyện này không thể kéo dài mãi được, cho nên lần sau…”

“Bố!”

Triệu Văn nổi giận:

“Bố không được mềm lòng! Bao năm nay bà ấy lấy không, ăn không của nhà mình bao nhiêu tiền rồi? Nói cứ như nhà máy của chúng ta có đơn hàng đều nhờ bà ấy vậy!”

“Chúng ta thiếu khách sao? Thiếu đơn hàng sao? Có cả đống khách hàng, cả đống người muốn hợp tác với chúng ta!”

Đúng, quả thật có người muốn hợp tác với họ.

Nhưng toàn là những khách hàng nợ tiền dài hạn, các nhà phân phối trong vùng không chịu hợp tác nên mới tìm đến họ, chẳng qua chỉ coi họ là miếng mồi béo mà thôi.

Trong số đó hoàn toàn không có khách hàng chất lượng cao, càng không có ai giống Tổng giám đốc Lý, luôn thanh toán đúng hạn.

Cho dù có khách tốt, cũng thường kéo dài thanh toán một hai năm.

Tôi nhìn sang chị hai.

Khách hàng của xưởng may chị ấy cũng do tôi giới thiệu.

Chị hai cúi đầu, cố tình tránh ánh mắt tôi:

“Thời gian đầu không có đơn hàng thì đúng là phải nhờ em, nhưng bọn chị cũng trả tiền cho em bao nhiêu năm rồi. Em kiếm được không ít rồi đúng không?”

“Thật ra bây giờ chị hai cũng chẳng thiếu khách. Rất nhiều người nổi tiếng trên mạng muốn hợp tác livestream bán hàng với chị. Chị không cần khách hàng trực tiếp nữa, bán online là được.”

Triệu Văn lạnh mặt lấy máy tính ra:

“Bao năm nay, trước sau dì đã lấy của nhà cháu hơn một triệu bốn trăm năm mươi nghìn. Làm tròn xuống còn một triệu bốn trăm nghìn. Dì định trả kiểu gì?”

“Con!”

Anh trai kéo tay áo cậu ta.

Nhưng Triệu Văn mặc kệ, nhìn chằm chằm vào tôi:

“Sao không động đậy? Không lấy ra nổi, tiếc tiền, hay là đã quen chiếm lợi của nhà cháu rồi nên không ngờ cháu sẽ đòi lại?”

Anh trai bước đến bên tôi, hạ thấp giọng:

“Em Năm, hay là thế này, tiền chia lợi nhuận năm nay thôi thì bỏ đi! Dù sao… em cũng đâu giúp được bao nhiêu.”

Anh cho rằng nhà cung cấp chọn anh là vì nhà máy vật liệu của anh tốt, chẳng liên quan gì đến tôi.

Nhưng nhà máy vật liệu tốt nhiều vô số kể, đâu thiếu mỗi mình anh.

“Không chỉ năm nay phải bỏ!”

Triệu Văn cao giọng:

“Tiền trước đây cũng phải trả lại, nhất định phải trả! Cắt đứt quan hệ thì cắt đứt. Một người họ hàng nghèo chỉ biết hút máu như dì, cắt đi càng tốt!”

Tôi ngẩng đầu nhìn anh trai.

Anh cúi đầu không nói.

“Anh cũng nghĩ như vậy sao?”

Tôi hỏi:

“Anh quên trước đây mình từng nói gì rồi à?”

Anh nuốt nước bọt, giọng nhỏ đến mức gần như chính mình cũng không nghe thấy:

“Chuyện cũng qua lâu như vậy rồi. Thật ra sang năm thứ hai, nhà máy của anh đã phát triển, vốn không cần em nữa.”

“Nhưng anh vẫn trả tiền, trả suốt mười năm rồi, như thế chưa đủ sao? Dù sao em cũng chẳng làm gì, mỗi năm nhận không hơn một trăm nghìn.”

“Còn chuyện Tiểu Văn có thể vào học ở trường tốt nhất thành phố, quả thật anh cảm ơn em, nhưng…”

Anh chưa nói xong đã bị Triệu Văn ngắt lời:

“Cảm ơn cái gì? Cháu học được chẳng lẽ nhờ bà ấy sao? Cháu dựa vào thành tích của chính mình, cháu nói chuyện bằng thực lực.”

“Mấy người họ hàng nghèo cứ cãi không lại là bắt đầu lôi chuyện cũ ra. Hôm nay dù dì có nói gì đi nữa thì tiền này cũng phải trả.”

“Không trả nổi thì viết giấy nợ!”

Nói rồi, Triệu Văn đặt giấy bút trước mặt tôi:

“Hôm nay nhất định phải tính cho rõ. Nhà cháu không làm kẻ ngốc chịu thiệt!”

Năm đó, anh trai tôi không có hộ khẩu ở thành phố, Triệu Văn chỉ có thể học ở quê.

Nhưng điều kiện giáo dục ở quê quá kém, đến giáo viên còn không biết tiếng Anh. Anh trai tôi chạy vạy khắp nơi tìm quan hệ.

Thấy anh phải hạ mình cầu cạnh người khác, tôi cũng không đành lòng.

Huống hồ tôi cũng muốn Triệu Văn được hưởng nền giáo dục tốt hơn.

Vì vậy, trước sau tôi đã tốn ba trăm nghìn vào những bữa nhậu, tiệc tùng và giao tiếp. Có mấy lần uống đến xuất huyết dạ dày, chỉ nuốt vài viên thuốc giảm đau rồi lại tiếp tục đi xã giao, cuối cùng mới đưa được cậu ta vào trường tốt nhất thành phố.

Thế nhưng cuối cùng, chuyện đó lại biến thành việc tôi lấy ơn ép người.

Tôi hỏi anh trai:

“Rốt cuộc em đã chiếm lợi gì của anh?”

Anh cúi đầu không nói, ánh mắt né tránh.

Nhìn bộ dạng ấy, tôi đột nhiên bật cười.

“Được, tiền này em trả. Từ nay coi như em không có người anh này nữa!”

“Thế thì quá tốt!”

Triệu Văn lập tức mở mã nhận tiền:

“Bố cháu không có người họ hàng nghèo như dì càng tốt. Thật sự cảm ơn dì nhé!”

Anh trai định bước lên ngăn lại, nhưng Triệu Văn đã lên tiếng trước:

“Bố, nợ tiền thì phải trả, đó là chuyện đương nhiên. Chúng ta chỉ đang đòi khoản nợ hợp lý, không tính lãi đã là quá tốt rồi!”

Cùng với tiếng thông báo WeChat báo nhận được một triệu bốn trăm năm mươi nghìn, những người họ hàng đang ngồi quanh bàn đều không còn ngồi yên được nữa.

Triệu Văn nở nụ cười chiến thắng:

“Ngày nào cũng lấy tình cảm cũ ra uy hiếp người khác. Bố cháu chịu trò đó chứ cháu thì không.”

“Thế hệ sau năm 2000 bọn cháu coi trọng quy tắc, làm việc theo quy định, theo chế độ. Dì tham tiền thì phải trả lại!”

Thấy anh cả đã lấy lại được tiền, những người khác trên bàn cũng bắt đầu có suy nghĩ riêng.

Chị hai ngồi ăn mà tâm trí cứ để đâu đâu.

Tôi vừa định lên tiếng thì ngay giây sau, Triệu Văn lại nói:

“Nhà cháu tính xong rồi, nhưng còn sổ sách của các dì thì sao?”

Chị hai nghe vậy lập tức xua tay:

“Không, tiền trước đây chị không cần em trả! Chỉ là sau này…”

“Trước đây tổng cộng bao nhiêu?”

Tôi nhìn chị hai:

“Nói ra đi, hôm nay em tính cho rõ!”

Chị hai vội lắc đầu:

“Không cần đâu. Bao năm nay tuy em chẳng giúp được bao nhiêu, nhưng cũng chạy tới chạy lui, chẳng phải cũng mệt sao?”

“Có thể mệt đến mức nào chứ?”

Triệu Văn đột nhiên chen vào:

“Chỉ động mồm vài câu cũng gọi là mệt à?”

“Công nhân ở công trường muốn kiếm hơn một triệu phải mệt mất nửa cái mạng, bà ấy chỉ cần mở miệng là kiếm được!”

“Nếu hôm nay đã nói thẳng rồi thì tính hết sổ sách của tất cả mọi người đi!”

Cậu ta vừa dứt lời, tôi nhìn những người xung quanh:

“Còn ai muốn hủy hợp tác nữa không?”

Xung quanh im lặng trong chốc lát, sau đó chị ba và chị tư đều lên tiếng.

Chị ba nói:

“Nhà chị bán đồ nội thất, lợi nhuận vốn mỏng. Em lấy mười phần trăm gần như vét hết lợi nhuận của chị rồi. Hay là nhà chị cũng thôi đi.”

Năm đó, đồ nội thất của chị ấy không bán được, hàng tồn đọng, chính chị đã khóc lóc tìm đến tận cửa nhà tôi, cầu xin tôi giúp bán hết lô hàng đó.

Tôi đội nắng chạy khắp nơi tìm khách, đàm phán hợp đồng thu mua, mệt đến mức không đứng thẳng nổi lưng.

Cuối cùng tôi cũng giúp chị bán hết số đồ nội thất tồn kho.

Khi ấy chị vừa khóc vừa sụt sịt:

“Nếu không bán được, chị không trả nổi khoản vay ngân hàng, chỉ còn nước nhảy lầu thôi!”

Ngay sau đó, chị tư cũng lên tiếng muốn hủy hợp tác, ý tứ cũng là bây giờ không cần đến tôi nữa.

Tôi bật cười:

“Lúc cần đến em thì em là em gái, đến lúc không cần nữa thì em biến thành kẻ ăn chực sao?”

Ánh mắt chị ba né tránh:

“Bọn chị chỉ làm ăn nhỏ thôi, em đừng trách chị!”

Triệu Văn nói:

“Đã nói thẳng hết rồi thì tính luôn sổ sách đi!”

“Chúng tôi không chiếm lợi của dì thì dì cũng đừng chiếm lợi của chúng tôi!”

Thấy tôi không lên tiếng, Triệu Văn cho rằng tôi đang tức giận, giọng càng đắc ý:

“Dì định bám vào bốn người bọn họ ăn cả đời à? Sao mặt dày thế?”

“Tiểu Văn, đừng nói nữa!”

Chị ba kéo tay áo cậu ta:

“Em Năm cũng chẳng có bản lĩnh gì, bao năm nay đều nhờ tiền chia lợi nhuận của bọn cô nuôi sống. Nếu em ấy không lấy ra nổi thì thôi đi!”

“Dựa vào đâu mà thôi?”

Triệu Văn không phục:

“Nếu không trả nổi thì viết giấy nợ. Mỗi tháng trả bao nhiêu, phải trả bao nhiêu năm, ghi cho rõ! Quá hạn thì lãi bao nhiêu cũng phải viết.”

“Người một nhà không cần phải làm căng đến vậy!”

Chị tư cũng giữ Triệu Văn lại:

“Tiền chia lợi nhuận mười năm trước cứ coi như ném xuống nước rồi!”

Triệu Văn cười lạnh:

“Ném xuống nước còn nghe được một tiếng động. Đưa cho bà ấy thì chẳng được gì, người ta còn cảm thấy công lao của mình lớn lắm, còn cho rằng mình nhận hoa hồng quá ít!”

“Số tài khoản ngân hàng!”

Tôi nhìn họ, lạnh lùng nói:

“Gửi cho em. Em về bảo kế toán chuyển tiền!”

Chị ba và chị tư nhìn nhau, cuối cùng đều gửi số tài khoản ngân hàng cho tôi.

Tôi xách hai chai rượu trên bàn định quay người rời đi, nhưng khóa cửa điện tử đã bị khóa.

Triệu Văn mỉm cười: