Ngày bị bán vào Giáo phường ty năm bảy tuổi, ta đã biết nhan sắc của mình có thể hái ra tiền.

Kể từ ngày đó, ta giữ gìn khuôn mặt này như giữ mạng.

Tỷ muội trong phường lấy tiền thưởng đi mua kẹo hồ lô, còn ta đem đi đổi lấy bột ngọc trai.

Mùa hè không phơi nắng, mùa đông lấy nước tuyết rửa mặt, mười năm ròng không chạm một miếng đồ cay.

Thế nên để được ngắm ta nhiều thêm một chút, Tống thế tử đã mua cả một tòa biệt viện có rừng mai ở phía nam thành tặng cho ta, ta nhận lấy mà mắt không hề chớp.

Hắn tham nhan sắc của ta, ta tham bạc của hắn, chẳng ai nợ ai.

Cho đến khi bên cạnh thế tử xuất hiện một tài nữ thi xã.

Nàng ta nói nàng ta không cần vàng bạc, không cần trang sức, cũng chẳng cần trạch viện.

Ngày sinh thần thế tử, trên họa phường bày tiệc, có người ồn ào hùa theo, bảo tài nữ cũng xin một món quà sinh thần cho vui.

Nàng ta rũ mắt lắc đầu:

“Ta không muốn lấy tiền bạc ra để đong đếm tình nghĩa.”

“Chỉ xin thế tử đề một dòng chữ lên bản thảo thơ của ta.”

Thế tử cười lớn, cầm bút viết ngay.

Các công tử ca đầy một thuyền vỗ bàn hò reo:

“Thế này mới gọi là tri âm!”

“Tống huynh còn không mau rước người ta về nhà?”

Vài ánh mắt lướt qua đám đông rơi xuống người ta, giống như đang nhìn một món hàng được treo giá.

Ta hướng mặt về phía cửa sổ họa phường, chậm rãi mím lại lớp son môi.

Bạc thì ai mà chẳng mê?

Nàng ta không cần, chẳng qua là vì khuôn mặt của nàng ta không kêu được cái giá đó mà thôi.

“Vân Thường cô nương sao không nói gì?”

Chu Hành tựa nghiêng bên mạn thuyền, tay xoay xoay chén rượu, cười đầy ẩn ý.

“Cô nhìn Mạnh cô nương xem, một dòng chữ là xong.”

“Đâu như cô, tháng trước mới vòi của Tống huynh một hộc Đông châu. Hôm nay sinh thần Tống huynh, cô lại nhắm trúng thứ gì rồi?”

Họa phường chợt im lặng một thoáng.

Mấy gã công tử đưa mắt nhìn nhau, khóe miệng đều treo nụ cười.

Mạnh Thư Dao siết chặt bản thảo thơ đã được đề chữ, rụt người nấp ra sau lưng Tống Cảnh Chi.

“Chu công tử, xin đừng nói Vân Thường tỷ tỷ như vậy.”

Giọng nàng ta mỏng manh, mang theo chút run rẩy.

“Tỷ tỷ sinh ra đã đẹp nhường ấy, vốn dĩ phải xứng với những thứ quý giá nhất thiên hạ. Ta chỉ là một kẻ làm thơ, sao có thể so bì được.”

Tống Cảnh Chi vốn đang dựa vào nhuyễn tháp, lấy khung quạt gõ từng nhịp vào lòng bàn tay.

Nghe thấy lời này, hắn quay đầu, ánh mắt rơi xuống đôi hoa tai Đông châu trên dái tai ta.

Đó là thứ ta mài giũa hắn nửa tháng trời, hắn mới chặn lại từ tay đội buôn phương Nam.

Ánh mắt hắn nhạt đi vài phần.

“Vân Thường.”

“Hôm nay sinh thần ta, nàng vẫn chưa nói xem muốn món quà đáp lễ gì.”

Ta bỏ chén rượu xuống, ngước mắt nhìn hắn.

Vốn dĩ ta muốn thứ gì ư?

Nửa tháng trước, hắn ôm ta dưới gốc mai trong biệt viện, bảo rằng đợi qua sinh thần, sẽ giúp ta bù nốt số bạc chuộc thân còn thiếu.

Ta đợi câu nói này đã ba năm.

Nhưng nhìn vào đôi mắt phẳng lặng không chút gợn sóng của hắn lúc này, ta biết, câu nói đó đã bị hủy bỏ.

Ta cong môi.

“Thứ ta muốn, e là thế tử lại chê dung tục.”

Chu Hành bật cười thành tiếng trước tiên.

“Cô mà còn sợ dung tục sao? Cả kinh thành này ai mà chẳng biết, Vân Thường của Giáo phường ty, bạc đưa đủ rồi thì chuyện gì cũng dễ nói.”

Mạnh Thư Dao cắn môi, lí nhí: “Tình nghĩa vốn dĩ không nên đem bạc ra tính toán.”

“Đúng.” Ta gật đầu, “Cho nên chuyện bạc chuộc thân, thế tử không cần bận lòng nữa.”

Chiếc quạt của Tống Cảnh Chi khựng lại.

Chắc hắn không ngờ, ta lại tự mình buông tay trước.

Hắn nhìn ta hai cái, giọng điệu hiếm khi mềm mỏng hơn chút.

“Thi xã của Thư Dao mãi chưa có chỗ sinh hoạt đàng hoàng.”

“Tòa biệt viện ở nam thành, rừng mai nở rất đẹp, cho nàng ấy mượn tạm để tổ chức thi hội.”

Không giống như đang bàn bạc, mà giống như thông báo một tiếng.

Có người khẽ “ồ” lên.

Cả một tòa biệt viện, cho một nữ tử bần hàn mượn mở thi xã.

Sự thiên vị này, so với việc tặng biệt viện cho ta lúc trước, còn chướng mắt hơn.

Tặng biệt viện cho ta, là mua khuôn mặt này.

Cho nàng ta mượn biệt viện, là thành toàn cho danh tiếng tài nữ của nàng ta.

“Rất tốt.” Ta nói, “Lúc hoa mai nở, thích hợp làm thơ nhất.”

Tống Cảnh Chi ngẩn người.

Hắn đã quen với việc ta cò kè mặc cả với hắn vì một chút lợi ích, không quen thấy ta sảng khoái thế này.

“Nàng không giận à?”

“Giận thì hỏng mặt.” Ta nói, “Mặt hỏng rồi, sẽ không có giá nữa.”

Xung quanh có người nín cười, có người lắc đầu.

Sắc mặt Tống Cảnh Chi chìm xuống.

Hắn chán ghét nhất cái dáng vẻ chuyện gì ta cũng dính líu tới bạc.

Nhất là đêm nay, bản thảo thơ không tốn một đồng của Mạnh Thư Dao đang trải ngay bên tay hắn.

So sánh một cái, ta tục tĩu không chịu nổi.

“Được.”

Hắn rút từ trong tay áo ra một tấm ngân phiếu, ném lên bàn trà nhỏ.

“Một ngàn lượng, ngân phiếu của tiền trang Hối Thông. Chuyện biệt viện, coi như ta đền bù cho nàng.”

“Đa tạ thế tử.”

Ngay trước mặt mọi người trên thuyền, ta gấp gọn tấm ngân phiếu, cất vào trong tay áo.

Không có nửa điểm chần chừ.

Mạnh Thư Dao nhìn ta, trong mắt xẹt qua một tia ngỡ ngàng.

Theo cách nhìn của nàng ta, loại bạc mang tính chất tống cổ này, hễ là nữ tử có chút thể diện đều không nên nhận.

Nàng ta chưa từng sống ở những nơi như vậy, không hiểu chúng ta chỉ nhận định một quy củ:

Lòng người không dựa dẫm được, bạc mới dựa dẫm được.

Hắn sớm muộn gì cũng thay lòng, trước khi thay lòng những đồng bạc vung tay ném xuống, lấy thiếu một đồng đều là lỗ.

Ta đứng dậy sửa lại vạt váy.

“Các vị cứ từ từ thưởng rượu, ngày mai trong phường còn phải tập múa, Vân Thường xin cáo lui trước.”

Tống Cảnh Chi không giữ ta lại.

Chu Hành ở phía sau dùng giọng điệu quái gở hô lên: “Vân Thường cô nương đi thong thả, cẩn thận ngân phiếu bị gió cuốn bay mất.”

Ta không ngoảnh đầu lại.

Vừa bước xuống họa phường, Tống An – gã hầu cận của Tống Cảnh Chi đuổi theo.

“Cô nương, thế tử sai tiểu nhân đưa ngài về phường.”

Thái độ hắn cung kính, nhưng trong mắt mang theo vài phần không đành lòng.

“Không cần đâu.” Ta bung ô, “Sáng sớm ngày mai, ngươi đem tấm ngân phiếu này đến tiền trang Hối Thông đổi ra, gửi vào tài khoản của ta.”

Tống An sững người: “Đổi hết sao?”

“Đổi hết.”

Ta nhìn mặt sông đen kịt, khẽ nói.

“Ngân phiếu giữ trong tay, đêm dài lắm mộng.”

Cách số bạc chuộc thân, còn thiếu hai ngàn lượng.

Chương 2

Mưa lớn hơn.

Ta ngồi trong cỗ kiệu nhỏ trở về Giáo phường ty, nghe hạt mưa từng nhịp từng nhịp nện lên nóc kiệu.

Tần nương tử đợi ta ở cửa ngách của Giáo phường ty.

Tỷ ấy là nương tử quản sổ sách của Giáo phường ty, lúc trẻ cũng từng là vũ công múa chính, mấy năm nay giúp ta quản lý sổ sách cá nhân, là người duy nhất trong phường biết ta đang gom bạc chuộc thân.

Giáo phường ty có một quy củ cũ: người nhập tịch tròn mười năm, chưa từng phạm lỗi, nộp đủ một vạn lượng bạc chuộc thân, liền có thể báo lên Bộ Lễ xóa bỏ nhạc tịch.

Ta nhập tịch, năm nay vừa đúng năm thứ mười.

“Cầm được bạc chuộc thân rồi à?”

“Chưa, biệt viện cho kẻ họ Mạnh kia mượn rồi.”

Tần nương tử im lặng rất lâu, chỉ nói một câu:

“Vân Thường, muội múa trên tiệc sáu năm trời, lần đầu tiên chịu thiệt thòi thế này vì đàn ông.”

Ta không thấy đây là chịu thiệt.

Năm bảy tuổi, nương ta ốm liệt giường, cha ta dẫn ta đến cửa ngách của Giáo phường ty, đổi lấy tám lượng bạc, từ đó ta vào nhạc tịch.

Nương ta cuối cùng cũng không vượt qua được mùa đông năm đó.

Giáo tập ma ma bóp cằm ta nhìn hồi lâu, bảo rằng khuôn mặt này đáng tiền.

Vậy là ta ghi nhớ.

Trong Giáo phường ty, khóc lóc chẳng đáng một xu, khuôn mặt mới đáng tiền.

Tỷ muội trong phường đi bồi tiệc về chịu tủi thân, ôm chăn khóc đến sáng.

Ta không khóc, ta đếm bạc.

Đếm đến khi đủ rồi, ta có thể từ cánh cửa ngách đó bước ra, không bao giờ quay lại nữa.

Tống Cảnh Chi tham nhan sắc của ta, ta tham bạc của hắn.

Bây giờ hắn tìm được tri âm có thể cùng hắn bàn thơ vẽ họa.

Đây cũng là chuyện thường tình, khách nhân đổi khẩu vị mà thôi.

Sáng sớm hôm sau, Tống An đến báo lại.

“Cô nương, một ngàn lượng đã gửi vào tài khoản của ngài rồi.”

“Vất vả rồi.”

“Chỉ là…” Tống An ngập ngừng một chút, “Thế tử gia biết ngài đổi hết, nói…”

“Nói gì?”

“Nói mùi tiền đồng hôi hám trên người ngài, cũng nên sửa đi thôi.”

Ta bật cười.

“Thay ta tạ ơn lời bình của thế tử.”

Buổi chiều, lão bộc canh cửa biệt viện sai người đến truyền lời.

“Cô nương, thế tử gia dẫn Mạnh cô nương đến biệt viện rồi, Mạnh cô nương bảo muốn xem thử thi xã nên đặt ở căn phòng nào.”

Bàn tay đang soi gương kẻ mày của ta khựng lại.

Khế đất của biệt viện, viết tên ta.

Đó là nơi của ta.

“Bọn họ đang ở đâu?”

“Ở thư phòng sương phòng phía Tây. Mạnh cô nương nói, muốn xem những bức thư họa cô nương cất giữ.”

Tim ta hung hăng chìm xuống.

Trong rương gỗ long não ở thư phòng sương phòng phía Tây, có khóa một bức “Lạc Thần Đồ” của họa sư tiền triều.

Đó là thứ ta nhờ người trăn trở mua từ Dương Châu về, tiêu tốn tròn hai ngàn lượng.

Tháng sau là thọ yến của Thái hậu, Giáo phường ty phải chọn một người múa chính. Phụng loan của Giáo phường ty thích sưu tầm thư họa, bức tranh này, là hòn đá ta dùng để tự gõ mở cánh cửa đó.

Nếu Thái hậu nhìn trúng vũ cơ nào, sẽ ban thưởng một ân điển.

Thứ ta muốn xin, là một tờ giấy thoát tịch. Đó là con đường nhanh hơn cả một vạn lượng bạc.

“Canh chừng nàng ta, đừng để nàng ta động vào rương long não.”

Chưa dứt lời, đầu dây bên kia truyền đến một tiếng kinh hô.

Là giọng nói nghẹn ngào mang theo tiếng khóc của Mạnh Thư Dao:

“Ta… ta chỉ muốn vẽ mô phỏng vài nét… sao nghiên mực lại lật úp thế này…”

Bàn tay cầm bút kẻ mày của ta, từng chút từng chút lạnh buốt.

Lúc ta chạy đến biệt viện, “Lạc Thần Đồ” đang trải trên án thư.

Toàn bộ mực trong một nghiên, hắt thẳng lên mặt Lạc Thần.

Bức tranh hai ngàn lượng, biến thành một tờ giấy lộn.

Tống Cảnh Chi đứng bên án thư, che chở cho Mạnh Thư Dao đang khóc lóc lê hoa đái vũ ở phía sau.

“Thư Dao không cố ý, nàng đừng dọa nàng ấy.”

“Đó là hòn đá gõ cửa ta chuẩn bị cho thọ yến của Thái hậu.” Ta nói.

“Chỉ là một bức tranh thôi mà.” Tống Cảnh Chi nhíu mày, “Bao nhiêu bạc, ta đền cho nàng là được.”

“Nàng có cần vì một bức tranh, dọa người ta đến mức này không?”

Mạnh Thư Dao nức nở nấc lên: “Thế tử, ngài đừng trách Vân Thường tỷ tỷ, là do tay ta vụng về… ta đền, ta sẽ đến thư phường chép sách, trả tỷ ấy từng đồng một…”

Giọng điệu Tống Cảnh Chi lập tức mềm nhũn.

“Nàng lấy gì mà đền? Ngốc quá. Một bức tranh, ta đền dư sức.”

Hắn quay đầu nhìn ta, lại trở nên lạnh nhạt.

“Hai ngàn lượng, ngày mai sẽ sai người đưa tới. Chuyện này cấm nhắc lại nữa.”

Hắn đỡ Mạnh Thư Dao rời đi.

Ta đứng trước án thư, nhìn khuôn mặt Lạc Thần bị mực bôi đen kịt.

Bức tranh hai ngàn lượng, đền hai ngàn lượng bạc.

Nhìn trên sổ sách, ta không lỗ.

Nhưng cánh cửa đó, ta đã đợi ba năm.

Ta cuộn bức tranh lại, cất xuống đáy rương.

Về đến phường, ta nhét ngân phiếu hai ngàn lượng vào đáy hộp trang điểm, gom chung chỗ với số tiền tích cóp bao năm nay.

Bạc chuộc thân, đủ rồi.

Nhưng chỉ xóa nhạc tịch, bước ra khỏi cánh cửa ngách đó, ta lấy gì để sống?

Phàm chuyện gì xảy ra, luôn có chỗ dùng của nó.

Khuôn mặt này là vốn liếng của ta, sự kiêu ngạo là nền tảng của ta.

Ai làm tổn hại chúng, chứng tỏ——