Nhà họ Tống có một quy tắc bất di bất dịch: con trai không được đụng đến tài sản gia đình, phải ra ngoài chịu khổ để trưởng thành.
Chị gái tôi được ở lại Thượng Hải, sống trong căn hộ cao cấp rộng thênh thang, học đàn piano.
Còn tôi bị đưa về một thị trấn nhỏ ở Tây Bắc, tám tuổi đã bắt đầu đi khuân gạch.
Suốt mười tám năm, tôi chưa từng tiêu một đồng nào của nhà họ Tống.
Ngày có kết quả thi đại học, một chiếc Bentley chạy thẳng vào chợ vật liệu xây dựng.
Một người đàn ông mặc vest chỉnh tề bước xuống xe. Vừa nhìn thấy tôi toàn thân phủ đầy bụi xi măng, ông ta đã nhíu mày.
Tôi đặt bó thép xuống, nói:
“Anh gì ơi, chỗ chúng tôi không bán lẻ thép đâu.”
Ông ta còn chưa kịp mở miệng, chú Trương đã từ trong lán lao ra.
“Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc phòng! Đứng thứ bảy toàn tỉnh! Cháu còn khuân gạch cái gì nữa hả?!”
Hai bàn tay người đàn ông ấy lập tức siết chặt.
Ông ta nói mình là bố tôi.
Tôi lau mồ hôi, nhìn ông ta.
“Ồ, rồi sao nữa?”
1
Nắng tháng Sáu gay gắt như muốn thiêu cháy da thịt.
Tôi vác hai thanh thép gân phi mười hai, nhảy từ thùng xe tải xuống. Mồ hôi men theo cằm nhỏ từng giọt, chiếc áo ba lỗ ướt đẫm dính chặt vào người, chỉ cần vắt nhẹ là nước có thể chảy ra.
Chợ vật liệu xây dựng ở thị trấn Hoài An vốn là như vậy.
Bụi bặm mù mịt, gió vừa thổi qua là cát đã bay đầy miệng.
Chú Trương ngồi dưới mái lán, tay phe phẩy quạt mo, chân bắt chéo, gọi lớn:
“Bắc Xuyên, nghỉ một lát đi cháu! Lô hàng này không gấp đâu.”
“Không sao đâu chú Trương. Cháu tranh thủ làm xong sớm, chiều còn phải ra quán internet tra điểm thi.”
Chú Trương cười khà khà.
“Thằng nhóc này đúng là gan to thật đấy. Người ta thi xong đều ở nhà thấp thỏm chờ kết quả, còn cháu vẫn thản nhiên đi khuân gạch.”
Tôi xếp ngay ngắn mấy thanh thép rồi phủi lớp gỉ sắt bám trên tay.
“Đằng nào cũng phải chờ. Ngồi không cũng là chờ, khuân hàng cũng là chờ. Điểm thi đâu có vì cháu nghỉ ngơi mà tự nhiên tăng thêm hai điểm.”
Chú Trương là chủ chợ vật liệu xây dựng trong thị trấn.
Từ năm tôi tám tuổi, chú đã dẫn tôi đi làm.
Ban đầu, tôi chỉ nhặt những mảnh sắt vụn.
Sau đó là khuân bao xi măng, xếp thép, lái xe nâng, tính sổ sách rồi đi thu mua vật tư.
Mười năm trôi qua, tôi đã hiểu ngành vật liệu xây dựng như lòng bàn tay.
Xi măng mác nào phải trộn với loại cát nào, giá thép gân xuất xưởng chênh lệch bao nhiêu so với giá thị trường, thậm chí cả những chiêu trò ăn bớt nguyên vật liệu ở các trạm trộn bê tông, tôi đều biết rõ.
Không phải vì tôi thích học những thứ ấy.
Mà bởi mẹ tôi từng nói, theo quy tắc nhà họ Tống, con trai nhất định phải lớn lên trong gian khổ.
Vì vậy, chị gái tôi, Tống Cẩm Niên, được ở lại Thượng Hải.
Chị sống trong căn hộ cao cấp, học đàn piano, mặc những chiếc váy xinh đẹp, theo học ngôi trường tư thục tốt nhất thành phố.
Còn tôi bị mẹ, Phương Tú Liên, đưa về Tây Bắc.
Thị trấn Hoài An.
Dân số chưa đến ba vạn người.
Cả thị trấn chỉ có một con phố chính, hai cột đèn giao thông. Tòa nhà cao nhất là trụ sở quỹ tín dụng năm tầng.
Tôi lớn lên ở nơi này.
Từ nhỏ đến lớn, tôi chưa từng tiêu một đồng nào của nhà họ Tống.
Mẹ mở một tiệm tạp hóa nhỏ trong thị trấn, số tiền kiếm được vừa đủ nuôi hai mẹ con.
Còn tôi, từ năm tám tuổi đã tự kiếm tiền đóng học phí.
Ngày thường đến chỗ chú Trương khuân hàng.
Nghỉ hè thì sang công trường ở huyện bên cạnh làm phụ hồ.
Nghỉ đông lại viết câu đối thuê, mỗi đôi được hai tệ.
Còn bố tôi ư?
Lần gần nhất tôi gặp ông ấy là năm mười hai tuổi.
Hôm đó, ông đến thị trấn ở lại nửa ngày.
Trên người là bộ vest chỉnh tề, đôi giày da bóng đến mức soi được cả bóng người.
Ông ngồi trong tiệm tạp hóa của mẹ hai mươi phút, uống một tách trà rồi để lại một câu:
“Con trai chịu khổ một chút cũng tốt.”
Sau đó, ông đi thẳng.
Ngay cả điểm thi cuối kỳ của tôi, ông cũng chẳng buồn hỏi lấy một câu.
Tôi đứng trước cửa tiệm, nhìn đèn hậu chiếc xe của ông khuất dần nơi cuối con đường đất.
Mẹ đứng phía sau, nhẹ nhàng xoa đầu tôi.
“Bố không phải không quan tâm đến con. Chỉ là quy tắc gia đình thôi.”
Quy tắc.
Hai chữ ấy đã theo tôi từ nhỏ đến lớn.
Mười tám năm rồi.
Tôi đã tin.
Mà dù không tin thì cũng chẳng còn cách nào khác.
Cuộc sống vẫn phải tiếp tục.
“Bắc Xuyên! Chuyến cuối rồi! Qua đây giúp chú một tay!”
Tiếng chú Trương vang lên từ phía xe tải.
Tôi lau mồ hôi, vừa định đi tới thì khóe mắt chợt thấy một chiếc xe rẽ vào con đường đất dẫn đến chợ vật liệu xây dựng.
Tôi khựng lại.
Chiếc xe ấy sạch sẽ đến kỳ lạ.
Giữa một khu chợ đầy bụi đất, vẻ bóng loáng của nó nổi bật đến chói mắt.
Thân xe màu đen, đường nét thanh thoát.
Tôi nhìn biểu tượng trên đầu xe mất hai giây mới nhận ra.
Bentley.
Chiếc xe dừng cạnh đống cát.
Cửa xe mở ra.
Một người đàn ông bước xuống.
Ông ta ngoài năm mươi tuổi, mặc vest xám, kẹp cà vạt bằng bạc, tóc chải chuốt không một sợi rối.
Còn đôi giày da…
Vẫn bóng loáng như ngày nào.
Ông đưa mắt quan sát khắp chợ vật liệu.
Những bao xi măng, đống thép chất cao, mái lán bằng tôn hoen gỉ và bụi đất bay mù mịt.
Lông mày ông lập tức nhíu chặt.
Cuối cùng, ánh mắt dừng lại trên người tôi.
Tôi mặc chiếc áo ba lỗ màu xám, chi chít vết xi măng.
Ống quần xắn đến đầu gối, chân đi đôi giày vải cao su màu vàng đã bong keo.
Da hai cánh tay bị nắng làm bong tróc mấy lớp.
Ông nhìn chằm chằm tôi suốt năm giây.
Khóe miệng hơi trễ xuống.
Tôi thầm nghĩ, người này rốt cuộc là ai?
Chiếc xe kia ít nhất cũng phải năm triệu tệ.
Lái một chiếc xe như thế đến chợ vật liệu ở Hoài An làm gì?
Mua thép sao?
“Anh gì ơi, thép chỗ chúng tôi không bán lẻ. Muốn mua thì ít nhất phải lấy một tấn.”
Tôi hất cằm về phía ông.
Ông không nói gì.
Lúc này, từ phía sau lại có một người bước xuống.
Đó là một thanh niên mặc vest, kẹp tập tài liệu dưới nách, cúc áo cài kín đến tận cổ.
Giữa trời nóng như đổ lửa, trán anh ta lại chẳng có lấy một giọt mồ hôi.
“Tổng giám đốc Tống, đã xác nhận rồi. Đây chính là chợ vật liệu xây dựng thị trấn Hoài An.”
Tổng giám đốc Tống?
Tôi nheo mắt, nhìn người đàn ông kia thêm lần nữa.
Cuối cùng, ông cũng lên tiếng.
Giọng ông trầm thấp, hơi khàn, còn mang theo thứ cảm xúc phức tạp mà tôi không sao diễn tả được.
“Con là Bắc Xuyên?”
Bàn tay đang cầm khăn của tôi bất giác siết chặt.
Ở nơi này, người quen biết tôi không ít.
Nhưng người gọi tôi là Bắc Xuyên chỉ có mẹ và chú Trương.
Những người khác đều gọi tôi là Tiểu Tống, Xuyên Tử hoặc thằng nhóc khuân gạch.
“Ông là ai?”
Ông hít sâu một hơi.
Lồng ngực phập phồng.
“Bố là bố con. Tống Hoài Viễn.”
Chiếc khăn trong tay tôi trượt xuống, rơi trên nền đất, phủ thêm một lớp bụi.
Tôi cúi xuống nhặt lên rồi lau tay vào quần.
“Ồ.”
Vẻ mặt ông lập tức cứng đờ.
Rõ ràng ông không ngờ tôi lại phản ứng như vậy.
Người thanh niên trông giống thư ký vội bước lên.
“Bắc Xuyên, lần này tổng giám đốc Tống đặc biệt từ Thượng Hải đến đây là muốn…”
Anh ta còn chưa nói hết câu, phía sau đã vang lên tiếng bước chân dồn dập.
Chú Trương chạy tới từ phía mái lán.
Không.
Phải nói là lao tới mới đúng.
Một người đàn ông vạm vỡ ngoài năm mươi tuổi, cái bụng rung lên theo từng bước chạy, trong tay giơ cao một tờ giấy.
Giọng chú oang oang đến mức cả con phố đều có thể nghe thấy.
“Bắc Xuyên! Bắc Xuyên! Thằng nhóc thối này! Mẹ cháu vừa gọi điện đến! Có điểm rồi!”
Tất cả mọi người trong chợ vật liệu đều quay đầu nhìn.
Chú Trương lao đến trước mặt tôi, mặt đỏ bừng, hai tay run rẩy, gần như dí tờ giấy sát vào mặt tôi.
“Sáu trăm tám mươi hai điểm! Đứng thứ bảy toàn tỉnh! Trúng tuyển diện tuyển sinh sớm của Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc phòng! Giấy báo nhập học đã được gửi đi rồi!”
Khoảnh khắc ấy, cả khu chợ bỗng im phăng phắc.
Dường như ngay cả gió cũng ngừng thổi.
Sáu trăm tám mươi hai điểm.
Đứng thứ bảy toàn tỉnh.
Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc phòng.
Tôi cúi đầu nhìn tờ giấy.
Đó là nét chữ xiêu xiêu vẹo vẹo của chú Trương, ghi lại số điểm và tên trường mà mẹ vừa thông báo qua điện thoại.
Bên cạnh nét chữ còn có một vệt nước.
Không biết là mồ hôi hay thứ gì khác.
Cổ họng tôi nghẹn lại.
Chú Trương túm lấy cổ áo phía sau của tôi, bàn tay thô ráp vỗ mạnh lên vai, đau đến mức tôi phải nhăn mặt.
“Thằng nhóc chết tiệt! Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc phòng đấy! Sau này có thể làm sĩ quan đấy! Từ ngày thị trấn Hoài An được thành lập đến giờ mới có người đầu tiên! Thế mà cháu vẫn còn đứng đây vác thép à? Khuân gạch cái gì nữa!”
Mấy công nhân đang dỡ xi măng bên cạnh cũng lập tức vây tới.
Ai nấy tranh nhau hỏi.
“Bắc Xuyên đỗ đại học rồi hả? Trường nào thế?”
“Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc phòng! Chính là cái trường đào tạo ra các vị tướng ấy!”
“Trời đất! Thị trấn mình sắp có sĩ quan rồi sao?!”
Giữa tiếng người huyên náo, tôi quay đầu nhìn Tống Hoài Viễn.
Ông đứng bên cạnh chiếc Bentley, bất động.
Bộ vest vẫn thẳng thớm, sống lưng vẫn thẳng tắp.
Nhưng hai bàn tay buông bên đường chỉ quần đã siết chặt đến mức các khớp ngón tay trắng bệch.
Môi ông mấp máy hai lần mà chẳng thốt nổi một chữ.
Người thư ký bên cạnh cũng sững sờ.
Lúc này, chú Trương mới chú ý đến hai người đàn ông ăn mặc sang trọng đứng gần đó.
Chú nhìn họ từ đầu đến chân, cảnh giác hỏi:
“Hai người này là ai?”
Tôi lau mồ hôi trên trán, giọng bình thản.
“Ông ấy nói ông ấy là bố cháu.”
Sắc mặt chú Trương lập tức thay đổi.
Chú mở to mắt, nhìn tôi rồi lại nhìn Tống Hoài Viễn.
Im lặng ba giây.
Sau đó, chú siết chặt tờ giấy trong tay, quay sang Tống Hoài Viễn.
Giọng chú không lớn, nhưng từng chữ đều nặng như đá.
“Ông chính là Tống Hoài Viễn? Mười tám năm rồi, học phí của thằng bé là tôi lo, quần áo là tôi mua, lúc nó ốm cũng là tôi đưa đến phòng khám. Còn ông thì hay rồi, hôm nay lái xe sang đến đón nó?”
Yết hầu Tống Hoài Viễn khẽ chuyển động.
“Tôi… đến đón con.”
Chú Trương cười lạnh.
“Đón nó à? Được thôi. Vậy trước tiên ông trả lời tôi một câu. Thằng bé thi đứng thứ bảy toàn tỉnh, ông có biết không?”
Tống Hoài Viễn im lặng.
Ông không biết.
Tôi nhìn ra được.
Ông hoàn toàn không biết.
Hôm nay ông đến, tám phần là vì kỳ thi đại học đã kết thúc.
Theo đúng quy tắc gia đình, giai đoạn nuôi con trong nghèo khó đã đến hồi kết.
Đã đến lúc đưa tôi trở về.
Có lẽ ông nghĩ mình sẽ nhìn thấy một thằng nhóc nghèo túng, lấm lem bụi đất, chẳng hiểu biết gì, đang chờ được gia đình giàu có cứu vớt.
Nhưng kết quả là…
Thằng nhóc nghèo ấy lại giành được thứ mà dù ông có bỏ ra bao nhiêu tiền cũng không thể mua nổi.
Tôi tựa vào đống thép, trên cánh tay vẫn còn dính gỉ sắt, bình thản nhìn ông.
“Vậy thì, tổng giám đốc Tống…”
Tôi nhếch miệng cười.
“Rốt cuộc ông đến đây làm gì?”
Ông không trả lời.
Nhưng hốc mắt đã đỏ hoe.
Tôi quay mặt đi, không nhìn ông nữa.
Mười tám năm rồi.
Tôi không cần những giọt nước mắt ấy.
2
Tống Hoài Viễn ở lại thị trấn một đêm.
Ông nghỉ tại nhà trọ duy nhất ở đây, giá sáu mươi tệ một đêm.
Cửa sổ đóng không kín, muỗi có thể chui qua khe cửa bay vào.
Sáng hôm sau, ông đến tìm mẹ tôi.
Tiệm tạp hóa của mẹ mở cửa lúc sáu giờ rưỡi.
Bảy giờ ông mới đến, đứng trước cửa mất mười phút rồi mới bước vào.
Lúc ấy, tôi đang ăn sáng ở nhà chú Trương bên cạnh.
