Chương 1
Ly hôn được mười năm, tôi một mình nuôi con trai ăn học đến tận đại học, còn chồng cũ chưa từng đưa một đồng nào.
Nào ngờ, ngay trước ngày nhập học, con trai lại chuyển toàn bộ một trăm nghìn tệ tiền học phí cho bố nó.
Thằng bé còn hùng hồn nói:
“Bố con tái hôn rồi mà vẫn không có xe, mất mặt biết bao nhiêu. Mẹ chuyển thêm cho con một khoản nữa là được chứ gì?”
Tôi không khóc lóc, cũng chẳng cãi vã, lập tức khóa thẻ phụ dành cho người thân.
Đến ngày nhập học, nhìn thông báo chưa đóng học phí, con trai tôi hoàn toàn hoảng loạn.
Sau 58 cuộc gọi nhỡ liên tiếp, nó gửi tin nhắn thoại vừa khóc vừa gào lên:
“Mẹ, mẹ không đưa tiền thì con sẽ bị đuổi học mất!”
Tôi nghe xong, bình thản nhấn nút chặn liên lạc.
Bị đuổi học ư?
Mới thế này đã là gì.
01
Khi tin nhắn ngân hàng vang lên, tôi đang đứng ở quầy gói đồ kho cho khách.
Tay dính đầy dầu mỡ, tôi dùng mu bàn tay vuốt mở màn hình điện thoại, liếc nhìn một cái.
“Tài khoản có số đuôi 3872 của quý khách đã chuyển đi 100.000,00 tệ vào ngày 26 tháng 8.”
Một trăm nghìn tệ.
Tôi tưởng mình hoa mắt nên đọc lại lần nữa.
Chuyển đi một trăm nghìn tệ.
Trong chiếc thẻ ấy tổng cộng chỉ có một trăm lẻ ba nghìn tệ, là số tiền tôi dành dụm để đóng học phí năm nhất đại học và trang trải sinh hoạt phí học kỳ đầu tiên cho Chu Thụy.
Tay tôi run lên, nước kho bắn vào tạp dề, để lại một vệt sẫm màu vì nóng.
Tôi chẳng buồn để ý, lập tức gọi điện cho Chu Thụy.
Chuông đổ bảy tám lần nó mới bắt máy.
“Mẹ, có chuyện gì thế?”
Giọng nó rất thản nhiên, phía sau còn vang lên tiếng thông báo trong trung tâm thương mại.
“Một trăm nghìn tệ trong thẻ, con chuyển đi đâu rồi?”
Đầu dây bên kia im lặng hai giây.
“Con chuyển cho bố rồi.”
Tôi tưởng mình nghe nhầm, những ngón tay siết chặt điện thoại đến trắng bệch cả khớp.
“Con nói gì cơ?”
“Con chuyển cho bố rồi. Bố tái hôn bao nhiêu năm mà đến một chiếc xe cũng không có, ra ngoài toàn phải đi xe buýt, mất mặt chết đi được.”
Giọng nó đầy vẻ đương nhiên.
“Mẹ kế cũng nói rồi, đàn ông mà đến một chiếc xe cũng không mua nổi thì ra ngoài chẳng thể ngẩng đầu lên nhìn ai.”
Tôi đứng sau quầy hàng, hơi nóng không ngừng phả vào mặt, vậy mà cả người lại lạnh toát.
“Đó là tiền học phí của con.”
“Con biết mà. Mẹ chuyển thêm cho con một khoản nữa là được chứ gì? Dù sao mấy năm nay mẹ cũng tiết kiệm được không ít tiền rồi còn gì.”
Tôi nhắm mắt, hít sâu một hơi.
Tiếng nước sôi ùng ục trong nồi kho vang lên bên tai.
“Chu Thụy, một trăm nghìn tệ đó là tiền mẹ bán đồ kho suốt ba năm, thức khuya dậy sớm, làm lụng quần quật suốt ba năm mới dành dụm được. Vậy mà con lại chuyển nó cho một người suốt mười năm qua chưa từng trả cho con lấy một đồng tiền cấp dưỡng, chỉ để ông ta mua xe sao?”
Nó bắt đầu mất kiên nhẫn.
“Mẹ lại bắt đầu rồi đấy. Cứ nhắc đến tiền là mẹ lại như thế. Năm xưa bố cũng có nỗi khổ riêng, mẹ đừng suốt ngày lôi chuyện cũ ra nói nữa được không?”
“Nỗi khổ?”
Tôi nghiến chặt răng.
“Con có biết năm đó ông ta đã nói gì trước tòa không? Ông ta nói: ‘Con tôi không cần, nhưng nhà thì tôi phải lấy.’ Lúc ấy con mới tám tuổi, còn đang sốt. Mẹ bế con từ tòa án đi ra, đến tiền bắt taxi cũng phải vay bà ngoại.”
“Chuyện đó đã xảy ra từ bao nhiêu năm trước rồi!”
Nó cao giọng.
“Con người ai chẳng thay đổi. Bây giờ bố đối xử với con rất tốt. Chẳng qua mẹ có tính kiểm soát quá mạnh thôi. Con tiêu tiền của mình mà…”
“Tiền của con?”
Tôi không nhịn được mà bật cười.
Tiếng cười khô khốc bật ra từ cổ họng, nghe chẳng giống tiếng cười chút nào.
“Con đã từng tự kiếm được một đồng nào chưa? Từng đồng trong chiếc thẻ ấy đều là tiền mẹ thức dậy lúc ba giờ sáng để nấu nước kho, là những vết nứt nẻ vì lạnh và vết bỏng trên tay mẹ, là tiền mẹ tiết kiệm được nhờ suốt mười năm không dám mua cho mình một bộ quần áo quá một trăm tệ. Vậy mà con gọi đó là tiền của con sao?”
Đầu dây bên kia im lặng vài giây.
Sau đó, nó buông ra một câu khiến trái tim tôi hoàn toàn nguội lạnh.
“Mẹ, chẳng phải mẹ kiếm tiền cũng là vì con sao? Con thấy giúp bố cũng chính là giúp con. Sau này bố sống tốt hơn thì cũng có thể giúp đỡ con. Mẹ nghĩ thoáng ra một chút, nhìn xa trông rộng hơn một chút không được à?”
Một đứa con trai mười tám tuổi, cầm tiền mồ hôi nước mắt của mẹ mình đi mua xe cho người đàn ông từng bỏ rơi nó.
Rồi còn bảo mẹ mình phải biết nhìn xa trông rộng.
Tôi không nói thêm lời nào, trực tiếp cúp máy.
Trên màn hình điện thoại vẫn hiện lịch sử cuộc gọi.
Chu Thụy, thời gian đàm thoại 3 phút 42 giây.
Tôi nhìn chằm chằm cái tên ấy rất lâu.
Cái tên này là do chính tôi đặt.
Chữ “Thụy” mang ý nghĩa tốt lành, may mắn.
Năm ấy tôi đã nghĩ, cho dù cả đời mình chẳng được suôn sẻ, tôi cũng phải để đứa trẻ này sống một cuộc đời bình an, thuận lợi.
Nước trong nồi kho sắp cạn, tôi quay người múc thêm một gáo nước đổ vào, rồi vặn nhỏ lửa.
Tay tôi vẫn run, nhưng tôi không khóc.
Bởi tôi chẳng thể khóc nổi nữa.
02
Tối hôm cúp điện thoại, sau khi dọn hàng xong, tôi không về nhà ngay.
Tôi ngồi rất lâu trên chiếc ghế nhựa phía sau quầy hàng.
Ngồi mãi cho đến khi lão Triệu bán bánh ở quầy bên cạnh cũng ra về, từng ngọn đèn trên cả con phố lần lượt tắt ngấm.
Tôi đang suy nghĩ một chuyện.
Rốt cuộc Chu Thụy bắt đầu liên lạc với bố nó từ khi nào?
Tôi không biết.
Thật sự không hề biết.
Mười năm qua, tôi bận rộn đến mức chân chẳng chạm đất.
Bốn giờ sáng đã phải dậy chuẩn bị nguyên liệu, chín mười giờ tối mới dọn hàng.
Về đến nhà còn phải rửa thùng kho, tính toán sổ sách, đặt mua nguyên liệu.
Từ khi lên cấp hai, Chu Thụy đã ở nội trú.
Lên cấp ba cũng vậy.
Mỗi tuần mẹ con chỉ gặp nhau một lần, lần nào cũng chỉ cùng ăn một bữa cơm, hỏi han điểm số, rồi tôi chuyển tiền sinh hoạt cho nó.
Nó chê tôi lắm lời, tôi liền nói ít đi.
Nó chê tôi quản quá nhiều, tôi liền lùi lại một bước.
Tôi cứ tưởng rằng dù mẹ con ít trò chuyện, nhưng ít nhất tình cảm vẫn khăng khít.
Tối hôm ấy về nhà, tôi lục tìm trong phòng Chu Thụy.
Nó đã sang chỗ chồng cũ ở mấy ngày rồi, nói là trước khi khai giảng muốn sang đó “tụ tập”.
Trong ngăn kéo bàn học có một chiếc điện thoại cũ, là chiếc nó thay ra hồi lớp mười một.
Tôi cắm sạc, mở WeChat lên.
Lịch sử trò chuyện vẫn còn nguyên.
Tên liên lạc của Chu Kiến Nghiệp được lưu là “Bố”.
Tôi kéo từ những tin nhắn đầu tiên xuống dưới.
Tin nhắn sớm nhất là từ hai năm trước, vào học kỳ một lớp mười một.
“Thụy Thụy, bố biết bao nhiêu năm qua bố có lỗi với con. Bố vẫn luôn muốn liên lạc với con, nhưng lại sợ mẹ con không đồng ý.”
“Bây giờ cuộc sống của bố cũng khá hơn một chút rồi. Bố muốn bù đắp cho con. Cuối tuần con ra ngoài đi, bố dẫn con đi ăn một bữa thật ngon.”
Kéo xuống dưới nữa, tôi phát hiện mẹ kế Lưu Phương cũng đã kết bạn WeChat với Chu Thụy.
Cách nói chuyện của Lưu Phương rất khéo léo.
Bà ta chưa bao giờ trực tiếp nói xấu tôi, nhưng câu nào cũng ngấm ngầm chia rẽ tình cảm mẹ con.
“Thụy Thụy, ngày nào bố cháu cũng nhắc đến cháu, còn nói nằm mơ cũng thấy cháu hồi nhỏ.”
“Dì mua cho cháu một đôi giày, cháu thử xem có vừa chân không nhé. Đừng nói với mẹ cháu, dì sợ mẹ cháu lại nghĩ nhiều.”
“Mẹ cháu một mình nuôi cháu quả thật rất vất vả, nhưng bố cháu cũng chẳng dễ dàng gì. Đàn ông mà, đôi khi vì sĩ diện nên ngại chủ động mở lời. Cháu hãy thông cảm cho bố nhiều hơn nhé.”
Từng tin nhắn nối tiếp nhau, dày đặc suốt hai năm.
Thỉnh thoảng Chu Kiến Nghiệp lại chuyển cho nó bao lì xì ba trăm, năm trăm tệ.
Tết đến thì cho một nghìn.
Cứ vài hôm Lưu Phương lại gửi đồ sang, nào là giày thể thao, ba lô, tai nghe, toàn những thương hiệu mà đám trẻ ở tuổi Chu Thụy yêu thích.
Hai năm.
Chỉ trong hai năm, họ đã âm thầm lôi kéo con trai tôi về phía mình.
Tôi tiếp tục kéo xuống, đến đoạn trò chuyện trong kỳ nghỉ hè năm nay thì ánh mắt bỗng khựng lại.
Chu Kiến Nghiệp gửi một tin nhắn thoại khá dài.
Tôi nhấn vào nghe.
“Thụy Thụy, bố muốn bàn với con một chuyện. Bố đang để mắt đến một chiếc xe cũ, giá hơn chín mươi nghìn tệ, nhưng hiện giờ bố thực sự không xoay xở được tiền. Chẳng phải mẹ con đã để dành tiền học phí cho con sao? Con cứ cho bố mượn trước, đợi hai tháng nữa bố dư dả rồi nhất định sẽ trả. Bố bảo đảm không làm ảnh hưởng đến việc nhập học của con.”
Chu Thụy trả lời:
“Bố, chắc chắn mẹ con sẽ không đồng ý đâu.”
Ngay sau đó, Lưu Phương gửi một tin nhắn.
“Thụy Thụy, tính mẹ cháu thế nào chẳng lẽ cháu còn không biết? Bà ấy keo kiệt lắm. Bố cháu sống với bà ấy bao nhiêu năm mà chẳng giữ lại được một đồng tiền tiết kiệm nào. Tiền trong thẻ của cháu thì cháu tự quyết định là được rồi. Cháu đã mười tám tuổi rồi, chẳng lẽ chuyện gì cũng phải nghe lời mẹ? Thế chẳng phải thành đứa con trai bám váy mẹ sao?”
Bám váy mẹ.
Hay cho câu bám váy mẹ.
Tôi nhìn chằm chằm mấy chữ ấy, ngón tay đặt trên màn hình hồi lâu không nhúc nhích.
Tôi chợt nhớ đến những thay đổi của Chu Thụy sau khi về nhà nghỉ hè năm nay.
Nó ngày càng ít nói chuyện với tôi.
Hỏi gì cũng chỉ đáp “vâng”, “ừ”, “biết rồi”.
Có lần, tôi bảo trước ngày khai giảng sẽ đưa nó đến trường làm thủ tục nhập học.
Nó lập tức buông một câu:
“Không cần mẹ đi, con có còn là trẻ con đâu.”
Lúc đó, tôi cứ nghĩ nó lớn rồi, đang trong tuổi nổi loạn nên như vậy cũng bình thường.
Hóa ra không phải nổi loạn.
Mà là có người đã dành suốt hai năm, ngày ngày rót vào tai nó những lời như:
Mẹ con thích kiểm soát con.
Mẹ con không biết lý lẽ.
Mẹ con nhỏ nhen, hẹp hòi.
Còn người đàn ông suốt mười năm chẳng hề chăm sóc nó, mỗi tháng chỉ tốn vài trăm tệ lì xì cùng vài đôi giày, đã dễ dàng cướp sạch thành quả mười năm tâm huyết của tôi.
Tôi tắt chiếc điện thoại cũ, đặt lại vào ngăn kéo rồi đẩy về vị trí ban đầu.
Khi đứng dậy, hai chân đã tê rần.
Tôi phải vịn vào bàn học đứng một lúc lâu mới ổn định lại được.
Ánh đèn đường ngoài cửa sổ hắt vào, chiếu lên tờ giấy báo trúng tuyển đại học mà Chu Thụy treo trên tường sau kỳ thi tuyển sinh.
Ngày nó nhận được giấy báo, tôi vui đến mức cả đêm không ngủ được.
Tôi còn đăng lên trang cá nhân, kèm dòng trạng thái:
“Đáng giá rồi.”
Giờ đây, hai chữ ấy lại như những mũi kim đâm nhói mắt tôi.
Tôi bước ra khỏi phòng, khép cửa lại.
Điện thoại sáng lên.
Là tin nhắn WeChat của Chu Thụy.
“Mẹ, con không muốn cãi nhau với mẹ. Mẹ cứ bình tĩnh lại đi, khi nào nghĩ thông rồi thì chuyển tiền cho con là được.”
Tôi đọc đi đọc lại ba lần, rồi đặt điện thoại xuống.
Tôi lấy một chai nước, ngồi trên sofa trong phòng khách, không bật đèn.
Đầu óc tôi vô cùng tỉnh táo.
Tỉnh táo hơn bất kỳ thời điểm nào trong suốt mười năm qua.
03
Sáng sớm hôm sau, tôi đến ngân hàng.
Chiếc thẻ dành cho người thân ấy là tôi làm từ ba năm trước.
Thẻ phụ đứng tên Chu Thụy, mỗi tháng tôi đều chuyển một khoản sinh hoạt phí cố định vào đó để nó dùng trong thời gian đi học.
Nhân viên tại quầy hỏi tôi muốn làm thủ tục gì.
“Hủy thẻ phụ.”
“Thủ tục này cần chủ thẻ chính xác nhận. Chị có mang theo căn cước không ạ?”
“Có.”
Năm phút sau, thẻ phụ đã bị khóa.
Tôi đứng trước cửa ngân hàng một lúc, lấy điện thoại ra, bật chế độ “Không làm phiền” đối với tin nhắn WeChat của Chu Thụy.
Ngày mùng 1 tháng 9, trường bắt đầu làm thủ tục nhập học.
