Ngày người cháu họ xa của phu quân thi đỗ cử nhân, chàng không cho hắn dâng trà kính ta, người chủ mẫu của Cố gia.
Ta dùng của hồi môn nuôi hắn ăn học suốt mười năm, vậy mà đến ngày mở tiệc mừng đỗ đạt, ngay cả ghế chủ vị ta cũng không được ngồi.
Phu quân giải thích rằng đứa cháu ấy mồ côi cha từ nhỏ, tính tình nhạy cảm, chỉ sợ nhìn cảnh gia đình sum vầy lại chạnh lòng nhớ đến người đã khuất.
Ta tin lời chàng, thậm chí còn sai người chuẩn bị hai cửa hiệu làm quà cưới cho hắn sau này.
Thế nhưng, khi tiệc vừa bắt đầu, phu quân đã nhiều lần rời bàn, cùng các trưởng lão trong tộc lén lút bàn bạc bên ngoài.
Đến lúc cử hành nghi thức sửa lại gia phả, chàng còn ngăn ta ngay trước cửa từ đường.
Mãi đến khi trưởng lão cầm cuốn gia phả mới đến mời chủ mẫu kiểm tra và đóng dấu xác nhận, ta mới nhìn thấy dòng chữ son bên cạnh tên đứa trẻ ấy.
Hóa ra hắn chẳng phải cháu họ xa gì cả.
Hắn chính là trưởng tử của phu quân, từ lâu đã được ghi tên vào gia phả.
Suốt mười năm qua, ta dùng của hồi môn nuôi lớn con trai của một người đàn bà khác.
Phu quân giật lấy gia phả, nói rằng đứa trẻ nay đã đỗ cử nhân, chuyện xấu trong nhà không nên đào bới thêm nữa.
Chàng còn muốn ta lấy khế ước của hai cửa hiệu ra để lo liệu hôn sự cho con trai mình.
Ta không tranh cãi, chỉ lặng lẽ khép cuốn sổ ghi chép của hồi môn lại.
Sau đó, ta sai những người hầu theo mình về nhà chồng mang đi toàn bộ khế ước còn chưa kịp trao tặng.
…
1
Chu ma ma cúi đầu đáp một tiếng:
“Vâng.”
Lụa đỏ trang trí trong sân vẫn chưa được tháo xuống, từng chiếc rương hồi môn đã lần lượt được khiêng ra ngoài.
Khi Cố Hoài Viễn đuổi theo, chàng không hề hỏi sau khi nhìn thấy cuốn gia phả mới với những dòng chữ son trong từ đường, lòng ta rốt cuộc đau đớn đến mức nào.
Chàng chỉ giơ tay ngăn Chu ma ma lại.
“Khoan chuyển đi đã.”
Chu ma ma vẫn không dừng bước.
Sắc mặt chàng lập tức sa sầm, quay sang ta nói:
“Ba ngày nữa, ta sẽ đón Hàm Yên vào cửa.”
Ta đặt tay lên cuốn sổ, ngẩng đầu nhìn chàng.
“Thừa Tông cũng sẽ thành thân với tiểu thư nhà huyện thừa vào cùng ngày hôm ấy.”
“Trong tộc đã bàn bạc xong rồi. Dù sao Hàm Yên cũng là mẹ ruột của Thừa Tông, những năm qua nàng ấy đã chịu không ít thiệt thòi, nên sẽ được đón vào phủ theo nghi lễ dành cho bình thê.”
“Hai việc vui tổ chức cùng một ngày, vừa hay có thể để Tuần phủ đại nhân thấy được cảnh Cố gia hòa thuận.”
Chiếc đèn lồng đỏ dưới mái hiên bị gió thổi xoay nửa vòng.
Chữ “Hỷ” trên đó lúc ngay ngắn, lúc lại lộn ngược.
“Nàng là chủ mẫu Cố gia.”
Cố Hoài Viễn tiếp tục:
“Tiệc cưới sẽ do nàng đứng ra chủ trì. Sau khi Hàm Yên vào cửa, những chén trà cần kính, nàng ấy vẫn sẽ kính. Thể diện đáng có của nàng cũng sẽ không thiếu.”
“Rượu và thức ăn trong hôn yến vẫn đặt ở Tứ Thời Lâu thuộc của hồi môn của nàng.”
“Trong viện của Hàm Yên còn thiếu hai chiếc giường gỗ hoàng hoa lê kiểu bạt bộ. Phòng tân hôn của Thừa Tông cũng cần thay màn trướng mới.”
Ta hỏi:
“Chàng cưới bình thê, Cố Thừa Tông cưới tân nương, vậy tại sao lại đến lật sổ hồi môn của ta?”
Cố Hoài Viễn sững người, rồi nhanh chóng cau mày.
“Đều là người một nhà, cần gì phải phân chia của nàng với của ta?”
“Vậy thì dùng bạc của Cố gia đi.”
“Nàng chẳng lẽ không biết tình cảnh hiện giờ của Cố gia sao?”
Chàng sa sầm mặt.
“Những năm qua, nếu không phải ta một lòng đèn sách, Thừa Tông lại biết phấn đấu, thì dù nàng có bao nhiêu của hồi môn cũng chẳng đổi được địa vị hôm nay của Cố gia.”
“Nàng bỏ bạc, Cố gia cho nàng thể diện. Chẳng ai nợ ai cả.”
Cố lão phu nhân được nha hoàn dìu tới đúng lúc nghe thấy những lời ấy, liền thở dài một hơi.
“Đàn ông ra ngoài khó tránh khỏi đôi lúc hồ đồ.”
“Giờ Thừa Tông đã thi đỗ cử nhân, Hàm Yên cũng nên có một danh phận. Con đã hiền lương suốt mười năm, chẳng lẽ lại muốn gây chuyện đúng lúc Cố gia vẻ vang nhất hay sao?”
Thấy ta vẫn im lặng, Cố Hoài Viễn đưa tay định lấy cuốn sổ trong lòng ta.
“Tiệc cưới cần bạc, lễ vật đón dâu của Thừa Tông cũng phải thêm vào.”
“Nàng giao sổ hồi môn ra đây, ta sẽ bảo phòng thu chi đối chiếu lại một lượt. Khế ước hai cửa hiệu cũng đưa sang luôn đi.”
Ta nghiêng người tránh, khiến tay chàng chụp hụt.
“Khế ước là của ta, sổ sách cũng là của ta.”
Chàng cau mày:
“Nàng đã hiền lương mười năm rồi, thêm lần này nữa thì có sao?”
Ta khép chặt cuốn sổ, nói với Chu ma ma:
“Tiếp tục chuyển.”
Cố Hoài Viễn nhìn chằm chằm ta hồi lâu, cuối cùng cười lạnh.
“Được. Nàng cứ bình tâm lại trước đi. Đợi khi nào nghĩ thông suốt, hãy mang sổ sách đến cho ta.”
Chàng dìu Cố lão phu nhân rời đi.
Đến cửa viện, chàng còn dặn dò người gác cổng:
“Mấy ngày tới trong phủ đông người nhiều việc, người trong viện của phu nhân không được tùy tiện ra ngoài.”
Thanh Hòa đứng sau lưng ta, móng tay bất giác bấm sâu vào lòng bàn tay.
Đến đêm, nàng ấy giúp ta mài mực.
Ta viết một phong thư gửi cho huynh trưởng Thẩm Nghiễn.
Thanh Hòa khâu phong thư vào trong tay áo, thay bộ quần áo của nha hoàn làm việc nặng.
Trước khi ra cửa, nàng ấy còn ngoảnh đầu cười với ta.
“Tiểu thư cứ yên tâm. Từ nhỏ nô tỳ đã trèo qua tường sau nhà họ Thẩm, một cánh cổng của Cố gia sao có thể ngăn được nô tỳ?”
Nửa canh giờ sau, tiền viện bất ngờ vang lên những tiếng gậy nện xuống da thịt nặng nề.
Một tiếng.
Rồi lại một tiếng.
Ta đẩy cửa bước ra, nhìn thấy Thanh Hòa bị đè trên chiếc ghế dài trước phòng gác cổng.
Hai bên là đám người hầu tụ tập xem náo nhiệt.
Tên gác cổng giơ cao tấm ván đánh người, còn quản sự của Cố Hoài Viễn đang cầm lá thư đã bị bóc ra.
“Lão gia có lệnh, kẻ nào dám lén truyền tin ra ngoài đều bị xử theo tội ăn cây táo, rào cây sung.”
Đến gậy thứ mười, máu đã thấm đỏ vạt váy Thanh Hòa.
Ta bước tới, nắm chặt đầu tấm ván.
Tên gác cổng không dám đánh tiếp, nhưng vẫn cứng cổ nói:
“Phu nhân, nô tài cũng chỉ làm theo lệnh.”
Ta liếc hắn một cái, rồi đỡ Thanh Hòa từ trên ghế xuống.
Tên quản sự xé lá thư làm đôi, ném xuống chân chúng ta.
Ta cúi xuống nhặt cả hai mảnh giấy lên.
Thanh Hòa đau đến mức hai chân run rẩy, vậy mà khi trở về phòng vẫn cố gượng cười.
“Tiểu thư, thư chưa gửi được.”
Nàng ấy nằm sấp trên giường, mồ hôi lạnh túa đầy trán.
“Ngày mai nô tỳ sẽ nghĩ cách khác.”
Ta cắt lớp vải đã dính chặt vào vết thương của nàng ấy, không nói đồng ý, cũng chẳng nói không.
Đêm ấy, ta lật lại toàn bộ sổ sách suốt mười năm qua.
Cố gia luôn miệng than nghèo kể khổ.
Gạo, bột mì, than củi dùng chung trong phủ, thuốc bổ của Cố lão phu nhân.
Bút mực, chi phí giao du của Cố Hoài Viễn, học phí mười năm của Cố Thừa Tông.
Tất cả đều được ghi vào khoản chi từ những cửa hiệu thuộc của hồi môn của ta.
Giữa các trang sổ còn có một khoản bạc tháng nào cũng phải chi.
“Tế Hòa Đường, thuốc làm ấm tử cung cho phu nhân, một lượng hai tiền bạc.”
Bắt đầu từ tháng thứ hai sau khi ta gả vào Cố gia, chưa từng gián đoạn tháng nào.
Thứ thuốc ấy đắng đến thấu tim gan.
Lần nào Cố Hoài Viễn cũng nói là để chúng ta sớm có con. Chàng thường tận mắt nhìn ta uống cạn, sau đó đưa cho ta một viên mứt ngọt.
Về sau, chàng không còn đến nhìn ta uống thuốc nữa, nhưng thuốc vẫn được người hầu mang tới đều đặn.
Mười năm không có thai, ta chỉ nghĩ bản thân phúc mỏng.
Ta gấp một góc trang sổ ấy lại.
Ánh bình minh vừa xuyên qua lớp giấy dán cửa sổ, dưới mái hiên đã vang lên một tiếng gọi vô cùng cung kính:
“Thẩm mẫu.”
Cố Thừa Tông mặc bộ áo bào mới từ ngày thi đỗ cử nhân, đứng giữa sân.
Thanh Hòa vịn khung cửa định đứng dậy, nhưng ta đã giữ nàng ấy lại.
Cố Thừa Tông liếc nhìn vệt máu phía sau váy Thanh Hòa, rồi nhìn sang ta, vẻ mặt như thể chẳng thấy gì.
Ngay sau đó, trước mặt hơn mười nha hoàn và người hầu trong sân, hắn vén vạt áo, quỳ thẳng xuống.
“Mẫu thân.”
Từ hai chữ “thẩm mẫu” đến hai chữ “mẫu thân”, hóa ra chỉ cách nhau một động tác quỳ gối.
“Nhi tử biết người đã chịu ấm ức.”
“Nhưng hôn lễ ba ngày nữa, ngay cả Tuần phủ đại nhân cũng sẽ đích thân đến dự. Nhi tử vừa thi đỗ cử nhân, không thể để mất thể diện này.”
Hắn quỳ rất ngay ngắn, giọng nói cũng đầy cung kính.
“Xin mẫu thân giao sổ hồi môn cho phụ thân. Ngày Hàm Yên nương vào cửa, cũng xin người ngồi ở chủ vị, nhận một chén trà của bà ấy.”
“Tân nương của con cũng sẽ kính trà người.”
“Nếu người không nhận, người ngoài chỉ cười Cố gia nội trạch bất hòa, lại còn chê cười nhi tử vừa nhận tổ quy tông đã vong ân phụ nghĩa.”
Từng câu từng chữ đều là lời cầu xin.
Nhưng câu nào cũng ngầm nói rằng thể diện của hắn quan trọng hơn thể diện của ta.
Ta hỏi:
“Con biết chuyện này từ bao giờ?”
Hàng mi Cố Thừa Tông khẽ run.
“Từ khi còn nhỏ.”
“Nhỏ đến mức nào?”
“Từ lúc bắt đầu hiểu chuyện.”
Ta nhìn gương mặt do chính tay mình nuôi lớn.
Năm bảy tuổi, hắn sốt cao, chính ta đã thức trắng ba ngày ba đêm chăm sóc.
Năm mười hai tuổi, hắn dự kỳ thi đồng sinh, chính ta bán đi một bộ trang sức vàng ròng để mời tiên sinh giỏi cho hắn.
Năm mười lăm tuổi, hắn thi trượt, gục đầu trên đầu gối ta khóc nức nở, nói rằng đời này nhất định phải kiếm được một cáo mệnh phu nhân cho ta.
Hóa ra ngay từ khi ấy, hắn đã biết tất cả.
Cố Thừa Tông nhỏ giọng nói:
“Phụ thân từng bảo, nếu chưa thi đỗ cử nhân, nhi tử không có mặt mũi gọi người một tiếng mẫu thân. Nay cuối cùng nhi tử cũng không phụ công mười năm dưỡng dục của người.”
Ta bỗng bật cười.
Hắn ngẩng đầu, tưởng rằng cuối cùng ta đã mềm lòng.
“Đứng dậy đi.” Ta nói. “Hôn lễ cứ tổ chức như đã định.”
Mắt Cố Thừa Tông sáng rực, hắn lập tức dập đầu ba cái.
“Nhi tử biết ngay mà, mẫu thân thương con nhất.”
Sau khi hắn rời đi, ta sai Chu ma ma mời lão chưởng quầy của Thẩm gia từ gian nhà phía sau tới.
Lão chưởng quầy ngồi trong viện nửa canh giờ, chỉ xem qua sổ thu mua đã phát hiện điều bất thường.
Đến chiều, ông cải trang thành phu khuân gạo quay lại, sắc mặt khó coi vô cùng.
“Tiểu thư, Cố gia căn bản không phải nhà nghèo.”
Ông đặt trước mặt ta một xấp giấy khế ước đã sao chép.
“Ba nghìn mẫu ruộng tốt ngoài thành đều là sản nghiệp của Cố thị, mỗi năm thu về không ít bạc thuê ruộng.”
“Cái trang viên ở quê mà Cố lão gia luôn miệng than mất mùa cũng chẳng phải trang viên bình thường, mà là biệt viện nơi Liễu thị đã sống suốt mười năm.”
“Trong biệt viện có tám người hầu, bữa nào cũng có cá thịt.”
“Mỗi quý Liễu thị đều may quần áo mới, mua châu báu, mời danh y. Tất cả đều lấy từ kho riêng của Cố gia. Còn bạc của Cố gia, một đồng cũng chưa từng bỏ ra để lo chi tiêu trong phủ.”
Cuối cùng, lão chưởng quầy lấy ra một tờ giấy sao chép đã ngả vàng.
“Tế Hòa Đường vẫn giữ đơn thuốc gốc từ năm xưa. Người thợ bốc thuốc già còn nhớ, tháng nào Cố Hoài Viễn cũng đích thân sai người đến lấy thuốc.”
“Có thể mang đơn thuốc gốc ra không?”
“Chưởng quầy không chịu, chỉ cho tiểu nhân sao chép một bản. Lão thợ thuốc hiện giờ còn dám nói, nhưng nếu thật sự phải ra công đường, chưa chắc ông ta đã dám thừa nhận.”
Ta cúi đầu nhìn tờ đơn thuốc.
Thứ gọi là thuốc làm ấm tử cung ấy, hóa ra toàn là dược liệu có tính hàn, dùng để ngăn ngừa thụ thai.
Lão thợ thuốc nói rằng nếu uống lâu dài, nữ nhân sẽ rất khó mang thai.
Ta chợt nhớ những năm qua, cứ mỗi lần đến kỳ kinh nguyệt, bụng ta lại đau quặn, tay chân lạnh buốt.
