Tôi chết vào mùa đông năm 1977.
Khi chết, hai mắt vẫn mở trừng.
Bởi vì đến giây phút cuối cùng, tôi vẫn đang đợi, đợi bố mẹ tôi, đợi vị hôn phu Phó Đình An của tôi.
Đợi ai đó đến và nói với tôi một câu:
“Tuế Hoan, anh đến đón em về nhà.”
Nhưng cho đến lúc chết, tôi vẫn không đợi được.
……
Tôi mở mắt ra lần nữa, lại trọng sinh trở về mười năm trước, đầu xuân năm 1967.
Lúc này bố tôi vẫn là Đoàn trưởng Quân khu Nam Thành, chưa bị tố cáo và hạ phóng đến Bắc Đại Hoang.
Tôi vẫn là đứa con gái ruột vừa được tìm về, chẳng có chút cảm giác tồn tại nào trong nhà – Chu Tuế Hoan.
Tất cả mọi người trong khu gia thuộc khi nhắc đến con gái của Đoàn trưởng Chu, chắc chắn đều nghĩ đến đứa con gái giả bị ôm nhầm từ nhỏ, được bố mẹ tôi cưng chiều từ bé đến lớn, thích đọc sách, khéo miệng – Chu Minh Châu.
Tôi bò dậy, dẫm lên chiếc giường ván gỗ chật hẹp bước đến bên ô cửa sổ ca rô, từ từ giơ tay mình lên.
Dưới ánh ban mai mờ ảo, đôi tay tôi thon thả, mang theo sức sống tuổi 18.
Chứ không phải là đôi tay khô héo như vỏ cây, đốt ngón tay to bè vì bới cỏ, đập đất đông cứng, ngày qua ngày nứt nẻ rỉ máu vì lao động nhọc nhằn.
Ngoài cửa bỗng vang lên tiếng thở dài của bố tôi.
“Đình An, chú đã nhận được thông báo, muộn nhất là nửa tháng nữa nhà họ Chu chúng ta sẽ bị hạ phóng đến Bắc Đại Hoang.”
“Minh Châu… sau này đành nhờ cháu chăm sóc.”
Ba chữ “Bắc Đại Hoang” đập tới cứng ngắc, khiến cả người tôi ớn lạnh.
Cái lạnh thấu xương của lớp đất đông cứng âm bốn mươi độ dường như đã ngấm vào tận sâu trong linh hồn, sống lại một đời vẫn không sao tan đi được.
Tôi run rẩy bước đến bên cửa.
Qua khe cửa, tôi nhìn thấy bố đang ngồi giữa gian nhà chính, mặt ủ mày ê hút thuốc lào.
Phó Đình An quay lưng về phía tôi, anh mặc bộ quân phục màu xanh lục, lưng thẳng tắp như một cột cờ.
Nhưng lời anh nói lại do dự: “Chú Chu, hôm nay cháu vốn đã hẹn Tuế Hoan đi chụp ảnh cưới…”
“Cháu và Minh Châu đi đi, Tuế Hoan… chú chuẩn bị đưa nó đến Bắc Đại Hoang, từ nhỏ nó bị ôm nhầm, cũng lớn lên trong khổ cực, có thể sống sót được.”
“Minh Châu là mầm non biết đọc sách, tương lai của con bé không thể bị hủy hoại.”
“Vốn dĩ cũng là cháu và Minh Châu lớn lên bên nhau, nếu không phải ông nội cháu cứ coi trọng huyết thống, thì hôn ước của hai nhà họ Phó – Chu cũng chẳng đến lượt Tuế Hoan đâu.”
Phó Đình An không nói gì nữa.
Nhưng tôi biết cuối cùng anh ấy sẽ đồng ý, vì kiếp trước anh ấy cũng đã cưới Chu Minh Châu.
Con gái gả đi sẽ không bị liên lụy chuyện hạ phóng, sau này chỉ có mình tôi đi theo bố mẹ đến Bắc Đại Hoang.
Trong mắt họ, tương lai của Chu Minh Châu mới là tương lai.
Tôi không có tương lai, tôi đáng phải chịu khổ.
Vùng đất đóng băng vạn dặm ở Bắc Đại Hoang, mùa đông kéo dài tới 7 tháng một năm, có thể đóng băng đến nát bấy sinh khí của con người.
Bố tôi đi chưa đầy nửa năm thì vết thương cũ tái phát, không thể xuống ruộng, mẹ tôi ngoài việc khóc lóc thì chẳng giúp được gì.
Một mình tôi gánh vác công việc của ba người, cúp lưng cắt đậu đến không thể thẳng lưng lên nổi, vác cuốc sắt sửa thủy lợi đập lớp đất đông cứng…
Mười năm sau họ được bình phản, lại vứt bỏ tôi lại một mình ở Bắc Đại Hoang.
Tôi đã chịu khổ cả một đời, bị mệt chết tươi.
Hai má lạnh ngắt, tôi cay đắng đưa tay quệt mặt, xoay người nhìn chằm chằm vào tờ lịch treo trên tường.
Năm 1967, ngày 30 tháng 3.
Trên đó in khẩu hiệu: “Thanh niên trí thức xuống nông thôn, kiến thiết toàn quốc”.
Tôi nhanh chóng tính toán trong đầu, thanh niên trí thức tự nguyện xuống nông thôn thuộc diện đồng chí ưu tú có giác ngộ cao, sẽ không bị sắp xếp hạ phóng nữa.
Lệnh thông báo hạ phóng chính thức toàn quân của bố tôi sẽ diễn ra sau nửa tháng nữa, còn đăng ký xuống nông thôn thì mười ngày là có thể đi.
Thanh niên trí thức xuống nông thôn khác với hạ phóng, chủ động đăng ký còn có thể chọn nơi đến.
Tôi nắm chặt tay lại, rồi buông ra.
Lặp đi lặp lại ba lần.
Kiếp trước, tôi không được hưởng một miếng phúc nào của nhà họ Chu, nhưng lại chịu đủ mọi đắng cay của họ.
Kiếp này, tôi sẽ không đi cùng đến Bắc Đại Hoang nữa, tôi muốn đăng ký xuống nông thôn, tự lựa chọn quãng đời còn lại của mình.
Hạ quyết tâm xong, tôi mới mặc quần áo tử tế, đánh răng rửa mặt rồi bước ra ngoài.
Lúc tôi đi ra, bố tôi đã không thấy đâu nữa.
Chỉ có Phó Đình An đang đứng trong sân, sau khi chạm mắt, anh mỉm cười đi về phía tôi.
Dù anh mở lời trách mắng, giọng điệu cũng dịu dàng như đang dạy bảo một đứa trẻ chưa hiểu chuyện.
“Sao không mặc áo khoác vào đã ra rồi, cẩn thận kẻo cảm lạnh.”
Anh cởi áo khoác khoác lên người tôi, rồi lấy từ giỏ xe đạp khung ngang ra hai chiếc túi giấy, cười nhét một túi vào tay tôi.
“Bánh bao nhân đường vừng em thích ăn này, ăn ngay lúc còn nóng đi.”
“Anh mua nhiều lắm, số còn lại để ở nhà chính, cho bố mẹ em nếm thử nữa.”
Tôi ôm túi bánh bao, ngửi mùi thơm ngon lành của nó, nhưng đầu lưỡi lại dâng lên vị đắng chát.
Từ khi tôi được nhận về nhà họ Chu, Phó Đình An là người duy nhất không chê tôi nhà quê, không chê tôi ngốc nghếch, từ đầu đến cuối luôn dịu dàng với tôi.
Mọi người trong quân doanh đều nói anh tính tình lạnh lùng trầm mặc, lúc nào cũng nghiêm mặt, lính mới nhìn thấy đều sợ anh ba phần.
Nhưng với tôi, anh luôn luôn ôn hòa.
Anh luôn dịu dàng gọi tôi một tiếng: “Tuế Hoan”.
Cứ như vậy, kiếp trước tôi đã nhầm tưởng sự giáo dưỡng của Phó Đình An là tình yêu, bị sự ấm áp duy nhất này che mắt.
Đến mức tôi không hề nhận ra, món bánh bao đường này, thực chất lại là món Chu Minh Châu thích ăn nhất.
Chương 2
Đang mải suy nghĩ, vừa lúc bên kia Chu Minh Châu từ trong nhà bước ra.
Cô ta nhìn thấy Phó Đình An thì ánh mắt sáng rực lên, vui vẻ chạy tới khoác tay anh: “Anh Đình An, anh đặc biệt đến đưa em đi học sao?”
Phó Đình An lại nhíu mày rút tay ra, cực kỳ lạnh nhạt nói.
“Em hiểu lầm rồi, anh đến đón Tuế Hoan đi làm ở trạm xá.”
Chu Minh Châu lập tức đỏ hoe mắt, tủi thân lườm tôi một cái, rồi lại kéo tay áo Phó Đình An.
“Nhưng anh Đình An, trước đây ngày nào anh cũng đưa em đi học, tại sao Tuế Hoan vừa đến, anh đã thiên vị chị ấy…”
Lời chưa nói hết, Phó Đình An lại một lần nữa hất tay Chu Minh Châu ra.
Anh nắm lấy tay tôi, dùng tư thế bảo vệ tôi mà cảnh cáo Chu Minh Châu.
“Chu Minh Châu, Tuế Hoan mới là con cái của nhà họ Chu, là vị hôn thê của anh, anh đối tốt với cô ấy là chuyện đương nhiên.”
“Em đã chiếm đoạt mười tám năm cuộc đời tốt đẹp của Tuế Hoan, là em mắc nợ cô ấy, em nên biết ơn cô ấy, chứ không phải ghen tị với cô ấy.”
Chu Minh Châu cắn môi, dường như không thể nhịn thêm được nữa, khóc nức nở chạy vào trong nhà.
Phó Đình An vẫn giữ khuôn mặt lạnh lùng, không đuổi theo.
Nhưng bàn tay anh đang nắm chặt cổ tay tôi lại khẽ run lên một cái.
Thực ra sự quan tâm thật lòng thì không giấu được.
Sau khi Chu Minh Châu chạy đi, Phó Đình An mới buông tay tôi ra.
“Tuế Hoan, anh đem số bánh bao còn lại vào bếp nhà em ủ nóng đây.”
“Em đợi một chút, anh ra sẽ đưa em đến trạm xá.”
Nói xong không đợi tôi mở miệng, Phó Đình An đã tự ý bước vào nhà.
Nhưng rốt cuộc là anh vào nhà bếp, hay là đi tìm Chu Minh Châu?
Sau khi tôi ăn xong chiếc bánh bao trong túi giấy, khóe mắt tôi chợt thấy Phó Đình An đi từ trên tầng hai xuống.
Mà nhà bếp, lại ở tầng một.
Tôi vờ như không thấy, cúi đầu vo tròn chiếc túi giấy trống không, ném vào sọt rác, mượn cớ đó che giấu sự khó chịu trong lòng.
Sống lại một đời, tôi nghĩ mình nên học cách chấp nhận việc mình không được người khác yêu thích.
Không kỳ vọng, không cưỡng cầu, thì sẽ không bị lời nói dối làm tổn thương.
Phó Đình An nhanh chóng quay lại bên cạnh tôi.
“Tuế Hoan, lên xe đi, anh đưa em đến trạm xá.”
“Vâng.”
Tôi vừa ngồi lên ghế sau, lại nghe anh giục: “Ôm chặt anh, cẩn thận kẻo ngã.”
Anh đối với tôi vẫn luôn ôn hòa như vậy, đạp chiếc xe khung ngang, rất cẩn thận né tránh những ổ gà.
Trên đường gặp các chị dâu trong khu gia thuộc trêu đùa: “Đại đội trưởng Phó, lại đưa vợ sắp cưới đi làm đấy à.”
Phó Đình An cũng mỉm cười hùa theo một câu: “Chào các chị ạ.”
Vài cây số ngắn ngủi này, chính là khoảng thời gian hạnh phúc nhất của tôi ở kiếp trước.
Tôi cứ ngỡ mình được Phó Đình An kéo ra khỏi vũng bùn, hạnh phúc gần ngay trong tầm tay…
Đến trạm xá, vẫn chưa tới 8 giờ.
Sau khi xuống xe, tôi lấy chiếc áo khoác đang khoác trên người xuống, trả lại cho Phó Đình An.
Nhưng anh không nhận: “Em cứ mặc đi, sáng sớm đầu xuân trời lạnh lắm.”
“Cảm ơn anh, nhưng không cần đâu.”
Tôi đặt chiếc áo khoác lên khung xe đạp.
Đầu xuân ở Nam Thành, buổi sáng đúng là hơi se lạnh.
Nhưng so với cái lạnh như muốn xuyên thủng con người ở Bắc Đại Hoang thì chẳng là gì cả.
Khi tôi quay người định đi, Phó Đình An lại kéo tay tôi, nhìn tôi với vẻ mặt hơi áy náy.
“Tuế Hoan, hôm qua anh không phải đã nói với em, đợi hôm nay em tan làm, chúng ta cùng đi chụp ảnh cưới sao?”
“Nhưng thời gian ở tiệm ảnh không hẹn được, xin lỗi em, để lần sau chúng ta lại đi chụp, được không?”
Khi anh nói ra những lời này, nét mặt vẫn dịu dàng như cũ.
Anh nhìn vào mắt tôi, vô cùng chân thành.
Nếu không phải tôi sống lại một đời, nếu không phải sáng nay tôi tình cờ nghe được cuộc đối thoại giữa anh và bố tôi, thì dù thế nào tôi cũng không thể ngờ được anh đang lừa dối mình.
Sống mũi tôi không nhịn được mà cay xè, bấm chặt vào lòng bàn tay mới kìm được nước mắt.
Phó Đình An không thích tôi, không muốn cưới tôi, anh ấy có thể nói thẳng, tôi sẽ không quấy rầy.
Tại sao anh lại cứ phải dùng cái cách tồi tệ nhất, lừa cho tôi vui vẻ, cuối cùng lại đẩy tôi sống sờ sờ vào Bắc Đại Hoang?
Nhưng những lời này, tôi không dám hỏi thành tiếng.
Tôi không thể rút dây động rừng, không dám để họ nhận ra tôi đã lên kế hoạch xuống nông thôn, rời khỏi nhà họ Chu.
Tôi thể hiện diễn xuất tốt nhất của cả hai kiếp, bẽn lẽn liếc nhìn anh một cái, rồi lại giả vờ hụt hẫng cúi đầu.
“Vậy thì để lần sau đi chụp cũng được, em nghe anh hết.”
Phó Đình An xoa đầu tôi, cười nói: “Anh biết em là ngoan nhất mà, đi làm đi.”
“Vâng.”
Tôi bước vào trạm xá, sau khi về chỗ ngồi của mình, mới xì hơi vịn bàn ngồi xuống.
Sau khi hoàn hồn, tôi không dám chậm trễ thêm, lập tức đi tìm Y tá trưởng Lưu ở trạm y tá.
Chồng của Y tá trưởng Lưu là Chủ nhiệm văn phòng thanh niên trí thức, con gái bà ấy là một cô gái bị thọt chân, đã đủ 18 tuổi, đủ điều kiện xuống nông thôn và đang sốt ruột tìm việc làm.
Tôi bán lại công việc cho Y tá trưởng Lưu, rồi chủ động đăng ký xuống nông thôn, là một vụ mua bán đôi bên cùng có lợi.
Quả nhiên, vừa tìm đến Y tá trưởng Lưu, bà ấy liền đồng ý chuyện của tôi, chỉ trong một buổi sáng, tôi đã làm xong thủ tục nhượng lại công việc và thủ tục thanh niên trí thức xuống nông thôn.
Nơi xuống nông thôn, tôi chọn một hòn đảo.
Chương 3
Kiếp trước ở Bắc Đại Hoang, một vị giáo sư già bị hạ phóng ở phòng bên cạnh từng nhắc đến biển đảo với tôi.
Ông nói trên đảo có hải sản ăn không xuể, có dừa, có dứa, có xoài… hương vị ấy ngọt ngào lắm, nhưng khi nghe, tôi chỉ có thể gặm củ khoai tây đông cứng.
Những loại trái cây, hải sản mà tôi từng nghe tên nhưng chưa một lần nhìn thấy ấy, kiếp này, tôi cũng muốn đi nếm thử.
