Cơ quan của con dâu út phát phúc lợi, năm thùng xoài lớn chất thành một đống như ngọn núi nhỏ.

Một mình tôi ăn không hết nên tiện tay mang hai thùng sang cho con dâu cả.

Gia đình con trai cả sống ở xa, quanh năm chẳng mấy khi được ăn hoa quả tươi, tôi làm mẹ nên thấy xót con.

Khi tôi trở về nhà, trên bàn ăn đang hầm sườn, mùi thơm nức mũi.

Con trai út bưng bát lên, và vài miếng rồi lại “keng” một tiếng đặt mạnh xuống.

Nó liếc xéo tôi, ngoài cười nhưng trong không cười:

“Mẹ, xoài đó là phúc lợi cơ quan của vợ con phát, mẹ không hỏi lấy một câu đã đem cho người khác rồi à?”

Tim tôi chợt thót lại, còn chưa kịp lên tiếng, nó đã bồi thêm một nhát.

“Được thôi, mẹ quen thiên vị nhà anh cả rồi. Sau này mẹ cứ trông cậy anh cả phụng dưỡng và lo hậu sự cho mẹ đi, vợ chồng con không dám nhận trách nhiệm cao quý ấy.”

Con dâu út nghe thấy trong bếp, bưng canh đi ra, khóe môi treo một nụ cười như có như không, nhưng trong mắt lại đầy vẻ đắc ý.

Nhìn hai vợ chồng chúng kẻ tung người hứng, tôi bỗng bật cười.

Được lắm, nếu các người đã nói như vậy, hôm nay tôi sẽ chia nhà cửa, tiền bạc cho thật rõ ràng.

01

Cơ quan của con dâu út Thiệu Giai phát phúc lợi, năm thùng xoài được đặt trước cửa phòng khách.

Trên thùng giấy còn in chữ đỏ, xoài quả nào cũng to, mùi thơm rất đậm.

Nhìn năm thùng xoài ấy, trong lòng tôi còn thấy vui.

Thời buổi này hoa quả đắt đỏ, trong nhà lại đông người, chia nhau ăn là vừa đẹp.

Thiệu Giai thay giày, ném túi lên sofa.

“Mẹ, cơ quan con phát đấy, mẹ cứ tùy ý xử lý nhé.”

Nói xong, cô ta vào phòng nằm nghỉ.

Tôi hỏi:

“Nhiều thế này, nhà mình ăn hết được không?”

Cô ta ở trong phòng đáp vọng ra:

“Mẹ cứ tùy ý.”

Hai chữ “tùy ý”, tôi nghe rất rõ.

Buổi chiều, tôi cho sườn vào hầm rồi mang hai thùng xoài xuống dưới nhà.

Nhà con trai cả Hạ Minh Khoan ở phía tây thành phố, cách chỗ tôi khá xa.

Con dâu cả Mạnh Vân làm việc trong siêu thị, con của chúng đang học cấp hai.

Cuộc sống của chúng khá eo hẹp, bình thường mua hoa quả cũng chỉ chọn loại đang giảm giá.

Tôi đi xe buýt tới, đặt hai thùng xoài trước cửa nhà chúng.

Mạnh Vân giật mình.

“Mẹ, sao mẹ lại xách đồ nặng thế này?”

Tôi xua tay.

“Phúc lợi cơ quan phát, ở nhà ăn không hết, các con cầm lấy mà ăn.”

Con bé không hỏi nhiều, chỉ rót nước cho tôi rồi nhất quyết nhét vào tay tôi một túi trứng gà.

Tôi không nhận.

Nó đuổi theo xuống tận dưới nhà, bỏ túi trứng vào trong túi của tôi.

“Mẹ, mẹ đừng lúc nào cũng chỉ nghĩ cho chúng con, bản thân mẹ cũng phải ăn uống tử tế.”

Nghe câu ấy, lòng tôi chợt ấm lên.

Khi tôi về đến nhà, nồi sườn đã tỏa mùi thơm.

Con trai út Hạ Minh Đạt ngồi trước bàn ăn, dùng đũa gõ vào thành bát.

Thiệu Giai từ trong bếp đi ra, trên tay bưng một bát canh.

Nhìn thấy phòng khách thiếu mất hai thùng xoài, bước chân cô ta khựng lại.

Tôi giả vờ không nhìn thấy, tiếp tục xới cơm.

Hạ Minh Đạt bưng bát lên, và hai miếng.

Ngay sau đó, nó đặt mạnh bát xuống bàn.

“Keng” một tiếng.

Đến chiếc thìa trong bát canh cũng rung lên.

“Mẹ.”

Nó ngẩng đầu nhìn tôi, khóe miệng nhếch sang một bên.

“Xoài đó là phúc lợi cơ quan Thiệu Giai phát, mẹ không hỏi lấy một câu đã đem cho người khác rồi à?”

Đôi đũa trong tay tôi dừng lại.

Thiệu Giai đứng ở cửa bếp, không lên tiếng.

Nhưng trên khóe miệng cô ta lại treo một nụ cười.

Nhìn nụ cười ấy, chút hơi ấm trong lòng tôi dần nguội lạnh.

“Nó bảo mẹ cứ tùy ý.”

Tôi nói.

Hạ Minh Đạt cười lạnh.

“Tùy ý nghĩa là để mẹ đem cho anh cả sao?”

“Mẹ đúng là biết cách tùy ý thật đấy.”

Thiệu Giai đặt bát canh xuống.

“Minh Đạt, đừng nói nữa, mẹ cũng chỉ thương anh cả thôi.”

Nghe thì giống như cô ta đang khuyên can, nhưng từng chữ lại như tát thẳng vào mặt tôi.

Hạ Minh Đạt càng nói hăng hơn.

“Thương anh cả?”

“Con thấy trong lòng mẹ chỉ có gia đình anh cả.”

“Vợ chồng con ngày nào cũng ở bên cạnh chăm sóc mẹ, cuối cùng lại thành người ngoài.”

Tôi ngẩng đầu nhìn nó.

“Các người đã chăm sóc mẹ chuyện gì?”

Bàn ăn lập tức im bặt.

Sắc mặt Hạ Minh Đạt thay đổi.

Thiệu Giai cũng thu lại nụ cười.

Tôi đặt đũa xuống.

“Tiền điện, nước, gas trong căn nhà này là ai trả?”

“Các người kết hôn ba năm, tiền vay mua nhà là ai trả?”

“Vợ con sinh con ở cữ, ai xin nghỉ để chăm sóc?”

“Tiền sữa, tiền bỉm của đứa trẻ là ai bỏ ra?”

Hạ Minh Đạt đập mạnh xuống bàn.

“Mẹ, mẹ có ý gì?”

Tôi nhìn gương mặt nó.

Gương mặt này, tôi đã nuôi nấng hơn ba mươi năm.

Lúc nhỏ nó sốt, tôi bế nó chạy đến bệnh viện.

Khi học đại học thiếu tiền, tôi bán cả chiếc vòng vàng của mình.

Khi kết hôn cần mua nhà, tôi lấy hết số tiền tiết kiệm chồng tôi để lại.

Cuối cùng, hai thùng xoài lại đổi lấy một câu bảo tôi trông cậy người khác phụng dưỡng và lo hậu sự.

Tôi bỗng bật cười.

“Mẹ có ý gì à?”

“Chẳng phải vừa rồi con đã nói rồi sao?”

“Sau này bảo mẹ trông cậy anh cả của con phụng dưỡng và lo hậu sự.”

Hạ Minh Đạt vênh cổ.

“Con nói đấy thì sao?”

Thiệu Giai cúi đầu múc canh, giọng nói không lớn.

“Mẹ, thật ra Minh Đạt cũng chỉ nói trong lúc tức giận.”

Tôi nhìn cô ta một cái.

“Có phải lời nói lúc tức giận hay không, mẹ nghe là hiểu.”

Tôi đứng dậy, đi vào phòng ngủ.

Hạ Minh Đạt ở bên ngoài gọi lớn:

“Mẹ lại định làm gì?”

Tôi không trả lời.

Dưới cùng của tủ quần áo có một chiếc hộp sắt cũ.

Trong hộp có giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà, thẻ ngân hàng, giấy vay nợ và một xấp sổ sách tôi ghi chép suốt những năm qua.

Tôi ôm chiếc hộp sắt ra ngoài, đặt lên bàn ăn.

Chiếc hộp đập xuống mặt bàn, âm thanh không lớn.

Nhưng ánh mắt của Hạ Minh Đạt lập tức thay đổi.

Thiệu Giai nhìn chằm chằm vào chiếc hộp, chiếc thìa múc canh trong tay dừng giữa không trung.

Tôi ngồi xuống, mở khóa.

“Được.”

“Hôm nay, nhân chuyện hai thùng xoài này, chúng ta sẽ tính toán mọi chuyện cho rõ ràng.”

Hạ Minh Đạt vươn tay định giật lấy.

Tôi giữ chặt chiếc hộp, ngẩng đầu nhìn nó.

“Đừng vội.”

“Tờ đầu tiên là giấy vay nợ chính tay con viết cho mẹ vào ngày kết hôn.”

02

Tay Hạ Minh Đạt cứng đờ giữa không trung.

Sắc mặt Thiệu Giai cũng sa sầm.

Cô ta đặt thìa xuống, giọng nói căng cứng.

“Mẹ, cả nhà đang ăn cơm, mẹ lấy những thứ này ra làm gì?”

Tôi lấy tờ giấy ấy ra khỏi hộp sắt.

Mép giấy đã hơi ngả vàng.

Trên đó viết tên Hạ Minh Đạt.

Tám trăm tám mươi nghìn tệ.

Tiền trả trước để mua nhà cưới.

Bên dưới còn có một dòng do chính tay nó viết.

Trong vòng hai năm sau khi kết hôn phải hoàn trả cho mẹ, nếu không hoàn trả, mẹ có quyền thu hồi quyền cư trú trong căn nhà.

Ngày ấy, nó vội vàng muốn kết hôn.

Nhà Thiệu Giai đòi nhà, đòi sính lễ, đòi xe.

Tôi lấy toàn bộ tiền tiết kiệm ra, còn vay thêm tiền của mấy người chị em lâu năm.

Tôi sợ sau này nó không nhận nợ nên bắt nó viết giấy vay.

Khi ấy, nó khoác vai tôi nói:

“Mẹ, mẹ còn không tin con sao?”

Tôi đã tin nó suốt ba năm.

Cũng giả ngốc suốt ba năm.

Hạ Minh Đạt nhìn chằm chằm vào tờ giấy, yết hầu chuyển động.

“Mẹ, bây giờ mẹ lấy thứ này ra, mẹ không cảm thấy mất mặt sao?”

Tôi nhìn nó.

“Lúc con nói không phụng dưỡng và lo hậu sự cho mẹ, con không cảm thấy mất mặt à?”

Mặt nó đỏ bừng.

“Đó chỉ là lời nói lúc tức giận!”

“Giấy vay nợ cũng là lời nói lúc tức giận sao?”

Tôi đẩy tờ giấy đến trước mặt nó.

“Từng khoản từng khoản, giấy trắng mực đen.”

“Mẹ không ép con viết.”

“Cũng không ép con nhận tiền.”

Thiệu Giai ngồi xuống, giọng nói dịu đi một chút.

“Mẹ, năm đó mua nhà là mẹ tự nguyện giúp đỡ.”

“Hơn nữa, căn nhà đứng tên con và Minh Đạt.”

Tôi gật đầu.

“Đúng.”

“Cho nên mẹ không nói căn nhà là của mẹ.”

Thiệu Giai thở phào nhẹ nhõm.

Tôi lại lấy ra tờ giấy thứ hai.

“Nhưng tiền vay mua nhà trong ba năm qua là mẹ trả.”

“Mỗi tháng sáu nghìn tám trăm tệ, tổng cộng ba mươi sáu tháng.”

“Hai trăm bốn mươi tư nghìn tám trăm tệ.”

Hơi thở vừa mới thả lỏng của Thiệu Giai lập tức nghẹn lại.

Hạ Minh Đạt giật lấy tờ giấy để xem.

Trên đó là lịch sử khấu trừ của ngân hàng.

Mỗi khoản đều có ngày tháng.

Mỗi khoản đều được trừ từ thẻ nhận lương hưu của tôi.

Tôi nhìn nó.

“Tiền lương của con đâu?”

“Tiền lương của vợ con đâu?”

Hạ Minh Đạt vẫn cứng miệng.

“Bọn con cũng có những khoản phải chi.”

“Đúng.”

Tôi lại lấy ra một trang giấy.

“Các người có những khoản phải chi.”

“Lớp giáo dục sớm của đứa trẻ, hai mươi tám nghìn tệ.”

“Phục hồi sau sinh của Thiệu Giai, mười sáu nghìn tệ.”

“Con đổi điện thoại, bảy nghìn chín trăm tệ.”

“Năm ngoái các người đi biển chơi, quẹt thẻ tín dụng của mẹ hết mười hai nghìn tệ.”

“Những khoản này mẹ đều ghi lại.”

Sắc mặt Thiệu Giai hoàn toàn thay đổi.

Cô ta đứng bật dậy.

“Mẹ, mẹ có ý gì?”

“Ngày nào mẹ cũng ghi sổ, có phải từ lâu mẹ đã đề phòng bọn con không?”

Tôi không nhìn cô ta.

“Người mẹ đề phòng không phải con cái.”

“Mẹ đề phòng những con sói mắt trắng vô ơn.”

Câu nói vừa dứt, bàn ăn im lặng như chết.

Hạ Minh Đạt đứng bật dậy.

“Mẹ đang mắng ai?”

Tôi ngẩng đầu.

“Kẻ nào bưng bát lên ăn cơm, đặt bát xuống liền mắng mẹ, mẹ mắng kẻ đó.”

Nó chỉ tay vào tôi.

“Mẹ đừng hối hận!”

Tôi gật đầu.

“Mẹ không hối hận.”

“Từ hôm nay, tiền vay mua nhà các người tự trả.”

“Tiền điện, nước, gas các người tự đóng.”

“Chi phí của con cái các người tự bỏ.”

“Căn nhà này mẹ không ở nữa.”

Hạ Minh Đạt sững sờ.

Thiệu Giai cũng sững sờ.

Có lẽ chúng không ngờ tôi lại nói sẽ không ở đây nữa.

Hạ Minh Đạt nhíu mày.

“Mẹ lại định sang nhà anh cả à?”

“Mẹ cứ đi đi.”

“Để xem chị dâu có chịu chăm sóc mẹ không.”

Tôi cầm điện thoại lên.

“Mẹ không đến nhà anh cả của con.”

“Mẹ trở về căn nhà của mình.”

Lần này, Thiệu Giai là người lên tiếng trước.

“Nhà của mẹ?”

Đương nhiên cô ta biết.

Trước khi chồng tôi qua đời, ông ấy để lại cho tôi một căn nhà cũ.

Khu dân cư cũ, ở tầng năm, không có thang máy.

Mấy năm nay, tôi thấy lên xuống cầu thang mệt mỏi nên chuyển đến sống cùng con trai út.

Chúng cũng nói rất dễ nghe.

“Mẹ đến sống cùng bọn con đi, bọn con sẽ chăm sóc mẹ.”

Kết quả là tôi trông con, nấu cơm, giặt quần áo và trả tiền.

Chúng ở phòng ngủ chính, còn tôi ở căn phòng nhỏ phía bắc.

Mùa đông căn phòng lọt gió, mùa hè lại ẩm thấp.

Tôi vẫn nhịn.

Bởi vì tôi nghĩ chúng tôi là người một nhà.

Bây giờ không cần nghĩ như vậy nữa.

Tôi gọi điện cho con trai cả.

Hạ Minh Khoan bắt máy rất nhanh.

“Mẹ, có chuyện gì vậy?”

Tôi nói:

“Minh Khoan, ngày mai con có rảnh không?”

“Có ạ.”

“Đến đón mẹ về căn nhà cũ.”

Đầu dây bên kia khựng lại.

“Mẹ, mẹ cãi nhau với Minh Đạt sao?”

Hạ Minh Đạt nghe thấy, cười lạnh một tiếng.

“Anh, anh mau tới đón đi.”

“Sau này mẹ sẽ do anh phụng dưỡng và lo hậu sự.”

Đầu dây bên kia im lặng hai giây.

Giọng Hạ Minh Khoan trầm xuống.

“Minh Đạt, em vừa nói gì?”

Hạ Minh Đạt còn định đáp trả.

Tôi đưa điện thoại ra xa, trực tiếp bật loa ngoài.

“Nó nói sau này bảo mẹ trông cậy con phụng dưỡng và lo hậu sự.”

“Mẹ đồng ý rồi.”

“Ngày mai con đến.”

Đầu dây bên kia bỗng truyền đến giọng Mạnh Vân.

“Mẹ, mẹ đừng chờ đến ngày mai.”

“Bây giờ chúng con sẽ sang ngay.”

Mặt Hạ Minh Đạt trắng bệch.

Thiệu Giai lập tức nói:

“Mẹ, đêm hôm khuya khoắt, không cần làm ầm ĩ như vậy.”

Tôi cất điện thoại.

“Khuya sao?”

“Lúc các người nói chuyện phụng dưỡng và lo hậu sự thì đâu thấy khuya.”

Ngoài cửa đột nhiên vang lên tiếng chìa khóa.