“Khi mang thai được sáu tháng, có lần chị quỳ xuống hơi chậm trong bữa tối. Mẹ nói chị làm bộ tiểu thư, phạt chị đứng ngoài sân hai tiếng đồng hồ. Hôm đó trời mưa. Chị trở về thì sốt cao, suýt nữa không giữ được đứa bé.”

“Khi đó anh cả có ở nhà không?”

“Có. Anh ấy đang ngồi trong phòng xem tivi.”

“Chị dâu, chị đã bao giờ nghĩ đến chuyện rời khỏi gia đình này chưa?”

Chị sững người.

“Rời đi?”

“Đúng vậy. Mang theo con mà đi.”

Chị cúi đầu, rất lâu không nói.

“Chị không đi được. Chị không có việc làm. Con mới hai tuổi. Bố mẹ chị bên nhà ngoại sức khỏe đều không tốt, chị trở về cũng chỉ thêm gánh nặng cho họ.”

“Của hồi môn của chị đâu?”

Khóe miệng chị khẽ giật.

“Của hồi môn à. Mẹ chị cho chị tám mươi nghìn tệ làm của hồi môn. Ngày thứ hai sau khi chị về nhà chồng, mẹ đã lấy hết, nói là giữ hộ gia đình nhỏ của vợ chồng chị. Chị hỏi ba lần, lần nào mẹ cũng nói đã tiêu hết. Tiêu vào việc gì thì chẳng ai chịu nói.”

Tám mươi nghìn tệ.

Ba năm trước, tám mươi nghìn tệ không phải số tiền nhỏ đối với một gia đình bình thường.

“Em dâu, em can đảm hơn chị. Nhưng em phải cẩn thận. Mẹ không chỉ biết tuyệt thực đâu.”

Tôi nhìn chị.

“Bà ấy còn biết làm gì nữa?”

Chị dâu do dự một chút.

“Bà ấy còn biết giả bệnh. Giả đến mức phải đưa vào bệnh viện thật. Lần trước, khi chị chồng về nhà không chịu quỳ, mẹ lập tức ngã vật xuống đất, miệng sùi bọt, toàn thân co giật.”

“Sau đó thì sao?”

“Đưa đến bệnh viện, bác sĩ nói không có vấn đề gì. Nhưng mẹ cứ nằm lì trên giường bệnh, ép chị chồng quỳ xuống nền phòng bệnh, dập đầu ba cái. Chị ấy dập đầu xong thì bỏ đi ngay trong ngày, từ đó không bao giờ trở về nữa.”

Tôi ghi nhớ chuyện đó.

Chị dâu đứng dậy, chỉnh lại hai ống tay áo.

“Chị không đến đây để cầu xin em giúp. Chị chỉ muốn em biết, quy tắc của nhà này không đơn giản chỉ là quỳ lạy.”

Chị mở cửa, đi được hai bước rồi dừng lại.

“Em dâu, hôm nay em đã giúp chị được ngồi ăn một bữa cơm. Ba năm rồi, đây là lần đầu tiên.”

Chị không quay đầu.

Cứ thế rời đi.

Cánh cửa nhẹ nhàng khép lại.

Tôi ngồi trên giường, ngẩng nhìn trần nhà.

Trong đầu chỉ có một câu lặp đi lặp lại.

Ba năm.

Hơn một nghìn ngày, trước mỗi bữa ăn đều phải quỳ xuống, dập đầu, lớn tiếng hô mời.

Đầu gối tổn thương, cánh tay bị véo bầm tím, của hồi môn bị chiếm đoạt, mang thai còn bị phạt đứng dưới mưa.

Cái gia đình này đã mục ruỗng từ tận gốc rễ.

Tôi lấy điện thoại, tìm đến một số liên lạc.

Rồi gọi đi.

“Alo, Chu Dũng.”

Chồng tôi bắt máy.

“Anh đang ở đâu?”

“Phòng khách.”

“Lên đây.”

Ba phút sau, anh ta đẩy cửa bước vào.

Trên mặt vẫn là vẻ khó xử như ban ngày.

Tôi không muốn nhìn gương mặt ấy thêm nữa.

“Tôi hỏi anh một chuyện, anh phải nói thật.”

“Em hỏi đi.”

“Tám mươi nghìn tệ của hồi môn của chị dâu đã đi đâu?”

Ánh mắt anh ta thoáng dao động.

Chỉ một cái thoáng qua ấy, tôi đã nhìn thấy hết.

“Của hồi môn nào?”

“Anh bớt giả vờ đi.”

Anh ta im lặng.

Tôi nhìn chằm chằm vào anh ta.

“Chu Dũng, nếu tối nay anh không nói rõ cho tôi biết, ngày mai tôi sẽ dẫn chị dâu đi kiểm tra sổ sách của mẹ anh.”

Chồng tôi ngồi bên mép giường rất lâu.

Anh ta hút ba điếu thuốc, tàn thuốc dính đầy trên ngón tay mà cũng không lau.

Tôi không thúc giục.

Tôi chỉ ngồi đợi.

Đến khi châm điếu thuốc thứ tư, cuối cùng anh ta cũng lên tiếng.

“Tám mươi nghìn tệ của chị dâu, mẹ lấy để trả khoản vay của căn nhà này.”

“Khoản vay nào?”

“Hồi những năm hai nghìn, bố mẹ vay tiền để xây căn nhà này. Sau đó không trả nổi, mẹ phải vay mượn khắp nơi. Đúng năm chị dâu về làm dâu, vừa hay còn thiếu khoản cuối cùng. Mẹ liền lấy tiền của hồi môn để bù vào.”

“Chị dâu có biết không?”

“Không biết.”

“Anh cả có biết không?”

Anh ta im lặng.

Tôi trả lời thay anh ta.

“Có. Tất cả các người đều biết.”

Anh ta dụi tắt điếu thuốc, đưa tay xoa mặt.

“Lúc đó anh còn chưa kết hôn, chuyện này anh cũng không quản được.”

“Không quản được? Tám mươi nghìn tệ tiền của hồi môn, không nói không rằng đã lấy đi. Cả nhà các người đều biết, chỉ giấu một mình chị dâu. Như vậy gọi là không quản được sao?”

“Vậy em muốn thế nào? Tiền cũng đã tiêu hết rồi.”

“Tiêu hết thì không cần trả nữa à?”

Anh ta ngẩng đầu nhìn tôi, trong ánh mắt có một thứ khiến tôi vô cùng chán ghét.

Đó là sự trốn tránh.

Một kiểu trốn tránh mà anh ta cho rằng hoàn toàn đương nhiên.

“Chuyện này tạm để đó. Tôi hỏi anh thêm một câu.”

“Chuyện gì?”

“Những quy tắc của mẹ anh, rốt cuộc bắt đầu từ khi nào?”

Anh ta ngẩn người.

“Từ khi anh có trí nhớ đã có rồi.”

“Hồi nhỏ anh cũng phải quỳ sao?”

“Không. Con trai không cần quỳ, chỉ có con dâu.”

“Vậy bố anh thì sao? Bố anh có từng quỳ trước bà nội anh không?”

“Bà nội anh mất sớm, anh chưa từng gặp.”

“Vậy khi mẹ anh mới về làm dâu, bà ấy có từng quỳ trước bà nội anh không?”

Anh ta im lặng.

Rất lâu sau, anh ta mới nói:

“Mẹ kể rằng khi bà mới về làm dâu, bà nội ngày nào cũng hành hạ bà. Bắt quỳ nấu cơm, quỳ bưng thức ăn, quỳ giặt quần áo. Bố anh không quản, ông nội cũng không quản. Bà chịu đựng suốt mười năm, cuối cùng bà nội mất, bà mới được ngẩng đầu lên.”

Tôi hiểu rồi.