Tin tức nhanh chóng truyền đến lớp chúng tôi.

Chu Ninh mất tập trung khi làm bài, sai lung tung đến nửa đề.

Tôi gọi em ấy đến văn phòng.

“Đang nghĩ gì thế?”

Em ấy cắn nắp bút.

“Lớp 3 thật sự thoải mái quá.”

“Ừ.”

“Các bạn ấy nói chúng em giống như những người tu khổ hạnh.”

“Còn gì nữa?”

“Các bạn ấy nói dù có thi đỗ đại học, chúng em cũng sẽ trở thành những con người không có linh hồn.”

Tôi trải bài kiểm tra của em ấy ra.

“Câu tìm lỗi diễn đạt này, em sai ở đâu?”

Chu Ninh sững người.

“Thưa cô, em đang nói về linh hồn mà.”

“Còn tôi đang hỏi về lỗi diễn đạt.”

Em ấy cúi đầu nhìn đề, xem một lúc lâu rồi nhỏ giọng đáp:

“Kết hợp từ không phù hợp ạ.”

“Sửa đi.”

Em ấy cầm bút sửa xong.

Tôi lại hỏi:

“Câu thứ ba trong bài đọc hiểu này, tại sao bị trừ điểm?”

Viền mắt em ấy đỏ lên.

“Khái quát chưa đầy đủ ạ.”

“Bổ sung vào.”

Cuối cùng em ấy không nhịn được nữa.

“Thưa cô, cô không thể an ủi em một chút sao?”

Tôi nhìn em ấy.

“Có thể.”

Em ấy ngẩng đầu.

Tôi nói:

“Đợi đến khi em thi đỗ đại học, cầm giấy báo trúng tuyển về đây, tôi sẽ mời em một bữa.”

Chu Ninh vừa khóc vừa bật cười.

Lớp 3 ngày càng náo nhiệt.

Các học sinh dán kín giấy màu lên bức tường cuối lớp, bên trên viết những câu như “Từ chối bị định nghĩa”, “Điểm số không thể phán xét tôi”.

Hứa Mạn chụp ảnh đăng lên trang cá nhân.

Kèm theo dòng chú thích:

“Khi trẻ em bắt đầu cất tiếng nói, giáo dục mới thực sự diễn ra.”

Hiệu trưởng đã nhấn thích bài đăng ấy.

Trong khoảng thời gian đó, bảng tuyên truyền của trường cũng được thay bằng ảnh của Hứa Mạn.

Mỗi lần học sinh lớp chúng tôi đi ngang qua bảng tuyên truyền, bước chân đều chậm lại đôi chút.

Tôi biết trong lòng các em cảm thấy bất công.

Cùng là học sinh, tại sao người khác có thể được tôn trọng bản tính tự nhiên, còn các em lại phải học thuộc lòng và cày đề mỗi ngày?

Vì vậy, chiều thứ Sáu, tôi dành hẳn một tiết để ngừng giảng bài.

Cả lớp đều tưởng cuối cùng tôi cũng biết thương học sinh.

Tôi nhường bục giảng, bật máy chiếu.

Trên màn hình là bảng thống kê những câu sai trong bài kiểm tra tháng đầu tiên của cả lớp.

“Hôm nay không học bài mới.”

Mắt vài học sinh lập tức sáng lên.

Tôi nói tiếp:

“Chúng ta sẽ phân tích xem các em đã mất điểm như thế nào.”

Tiếng than trời lập tức vang lên khắp lớp.

Tôi không cười.

“Các em tưởng tự do nghĩa là thích làm gì thì làm.”

“Sai rồi.”

“Tự do thực sự là sự lựa chọn được đưa ra khi các em đã có đủ năng lực gánh chịu hậu quả từ lựa chọn ấy.”

“Còn các em lúc này vẫn chưa có năng lực đó.”

Kỳ thi giữa học kỳ nhanh chóng đến.

Đây là kỳ thi lớn đầu tiên kể từ khi Hứa Mạn nhận lớp.

Ngày công bố kết quả, văn phòng giáo viên cùng khối yên tĩnh đến khác thường.

Điểm trung bình của lớp 1 đứng đầu toàn khối.

Lớp 3 từ vị trí thứ hai ban đầu tụt xuống thứ tám.

Toàn khối 11 có tổng cộng mười lớp.

Điểm trung bình môn tiếng Anh của lớp 3 trông vẫn tạm ổn, nhưng thành tích các môn khác gần như sụp đổ toàn diện.

Đặc biệt là môn Toán.

Thang điểm tối đa một trăm năm mươi, nhưng điểm trung bình cả lớp chỉ có bảy mươi hai.

Giáo viên Toán tức đến run tay.

“Những câu tôi đã giảng nguyên đề, chỉ cần thay vài con số là chúng nó cũng không biết làm.”

Hứa Mạn nhìn chằm chằm vào bảng điểm, sắc mặt vô cùng khó coi.

Nhưng trong cuộc họp khối, cô ta nhanh chóng lấy lại bình tĩnh.

“Tôi cho rằng một kỳ thi không thể nói lên tất cả.”

Cô ta đứng trước màn hình chiếu, giọng nói vẫn bình thản như trước.

“Chúng ta không thể chỉ dùng điểm số để đánh giá học sinh. Trong thời gian qua, khả năng biểu đạt, sự tự tin và tư duy phản biện của học sinh lớp 3 đều được cải thiện rõ rệt.”

Hiệu trưởng gật đầu.

“Cô Hứa nói có lý. Cải cách bao giờ cũng phải trải qua những cơn đau ban đầu.”

Sau đó, ông ta nhìn về phía chúng tôi.

“Các lớp khác cũng đừng chỉ chăm chăm nhìn vào thành tích, phải học hỏi bầu không khí lớp học của lớp 3.”

Tôi ngồi ở hàng ghế cuối cùng, không nói gì.

Sau khi cuộc họp kết thúc, trưởng khối đuổi theo tôi.

“Cô Khương, sao vừa rồi cô không phản bác?”

Tôi mỉm cười.

“Thi giữa kỳ đâu phải đích đến cuối cùng.”

“Vậy đích đến cuối cùng là gì?”

“Kỳ thi đại học.”

Ông ấy thở dài.

“Cô đúng là bình tĩnh thật đấy.”

Không phải tôi bình tĩnh.

Mà bởi tôi hiểu quá rõ, chuyện giáo dục không thể tranh luận thắng thua chỉ bằng lời nói.

Hoặc là nhìn xem sau này những đứa trẻ ấy đi được đến đâu.

Hoặc là nhìn xem chúng sẽ ngã đau đến mức nào.

Sau kỳ thi giữa học kỳ, lớp 3 không hề biết kiềm chế.

Trái lại, chính vì những lời nói ấy của Hứa Mạn, các học sinh càng thêm kiên định.

Các em cho rằng thành tích sa sút không phải vấn đề của mình, mà là vấn đề của hệ thống đánh giá cũ kỹ.

Các em bắt đầu phản đối việc xếp hạng.

Có người vò nát phiếu điểm rồi ném vào thùng rác.

Có người đăng trong nhóm lớp:

“Từ chối sự sỉ nhục bằng điểm số.”

Thậm chí còn có người đề nghị hủy bỏ toàn bộ các tiết ôn tập trước kỳ thi, thay bằng hoạt động “chữa lành tâm lý và khám phá bản thân”.

Ban đầu, Hứa Mạn vẫn cố gắng cân bằng mọi thứ.